that walks or goes quick, swift, rapid.
Կաղացեալ ի բաւոյ, եւ արագագնաց ի գործս մեղաց. (Եփր. խոստ.։)
very quick, quicker.
Արագագոյն քան զարծւիս երիվարք նորա. (Երեմ. ՟Դ 13։)
Զլսելիս, որոյ արագագոյն եւ կատարելագոյն են ընթացքն. (Փիլ. իմաստն.։)
Ընդ երկար (այսինքն վասն հեռաւոր ժամանակի) էին խնդրուածքն, այլ արագագոյն էին շնորհքն. (Կոչ ՟Ժ՟Գ։)
Արագագոյն ի ձեռն մտերմաց պատմէ եղբօրն զնենգութիւնն. (Խոր. ՟Ա 28։)
cf. Արագաթեւ.
ταχυπέτης. celeriter volans որ եւ ԵՐԱԳԱԹՐԻՉ
that hears, understands easily or readily;
that has fine ears.
that moves, stirs quick.
that fades, withers or dries soon.
that speaks rapidly.
Նոցայոցն (յանցանաց) որոց ոչինչ կտրեմք օգտել, արագախօս լինիմք. (Լմբ. պտրգ.։)
that happens, arrives or comes quickly.
Արագահաս դատաստան, կամ կործանումն, կամ բժշկութիւն. (Յհ. կթ.։ Լմբ. ամովս.։ Վրք. ոսկ.։)
Որ ի շնչափողն խոտորի, եւ արագահաս հեղձուցանէ. (Լծ. ածաբ.։)
that moves quick, light, active, nimble, quick, dexterous.
agility, lightness, quickness, dexterity;
flexibiliy.
Զարագաշարժութիւն՝ թռչել (ասեն գիրք). (Առ որս. ՟Զ։)
that is soon ended or dead.
Քան զնոսին՝ որք գարնայնին երեւին, արագավախճան արար. (Նիւս. կուս.։)
that soon changes.
Տրամադրութիւնք ասին, որք են դիւրաշարժք եւ արագափոփոխք։ Արագափոխ է, ի ջերմոյ ցուրտ լեալ. (Արիստ. որակ.։)
to hurry ones self, to hasten, to be diligent.
ταχύνω, -ομαι accelero, σπεύδω festino, propero որ եւ ԵՐԱԳԵԼ (լծ. յառաջանալ) Փութալ. աճապարել. վաղվաղել. արտորալ.
cf. արագեցուցանեմ. Փութացուցանել. արտորցնել.
to hasten, to press, to accelerate, to dispatch.
ԱՐԱԳԵՄ եցի. ն. ԱՐԱԳԵՑՈՒՑԱՆԵՄ ἑπισπεύδω accelero, festinare cogo, incito, urgeo Փութացուցանել. արտորցնել.
that runs quick, swift.
Արագընթաց շարժումն. (Յիսուսի որդի։)
celerity, velocity, acceleration, rapidity, nimbleness, swiftness, speed.
ταχός, ταχύτης celeritas որ եւ ԵՐԱԳՈՒԹԻՒՆ.
Կորուսանեն զբնական ունակութիւնս արագութեան։ Զոյգ ահա եւ արագութեամբն հանդիպին. (Պիտ.։)
Պատկառանացն ծաղիկ ի բաց կողոպտի բանիցն արագութեամբ. (Առ որս. ՟Ա։)
to graze, to pasture, to keep, to take care of;
— զհողմս, to cherish vain hopes, to build castles in the air.
(որպէս թէ առ ածել, յարօտ ածել. լծ. եւ եբր. րաա. արբ. րայ) βόσκω, νέμω, ποιμαίνω pasco Հովուել ի դաշտի. առաջնորդել անասնոց յարօտս եւ ի ճարակս. արծել.
Արածեա՛ զգառինս իմ ... արա ծեա՛ զոչխարս իմ։ Արածեցէ՛ք որ ի ձեզ հօտդ է Աստուծոյ. եւ այլն։
Երէ վայրի արածեցաւ ի մէջ գազանացն զմարմնոյ կեանս, եւ զհոգեկան բարեգործութիւնս։ Որք արածիմք ընդ ամենայն տիեզերս զիւրն մարմին։ Զայն արածի բանական հոգիս. (Լմբ. սղ.։)
Ծածկեաց զամենայն մարդիկն ախտն փութապէս անվրէպ՝ որպէս հուր զտունս արածելով. (Նիւս. ի սքանչ.։)
Զապականութիւն՝ որ տակաւին արածէր զմարմին նորա։ Թէ ի դնել սպասուցն մերձեսցի մուկն, եւ արածեսցէ ի նշխարոյն. (Կանոն.։)
Նմանութեամբ ասի, ԱՐԱԾԵԼ ԶՀՈՂՄՍ, կամ ԶՈՐԿՈՐՍՏՈՒԹԻՒՆ, կամ ԶԲՈԶՍ, իբրու Հետամուտ լինել. զհետ երթալ. զրահետ վարիլ. որպէս անասունք թափառին ի ճարակս։ (Առակ. ՟Ի 12։ ՟Ի՟Ը 7։ ՟Ի՟Թ 3։)
public;
— ճանապարհ, պողոտայ, road much frequented, thoroughfare.
Ուր իցէ յար՝ կամ արանց ուղեւորաց արարեալ՝ հետք. որ եւ ասի Աշխարհապողոտայ. կուրաշաւիղ. կուռ կամ արքունի ճանապարհ. կոխած.
Ընդ նոյն արահետս մոլորեալք ի ճշմարտութենէն. (Եզնիկ. (իբր լայն ճանապարհ)։)
Արգելեալ պահէ ոչ միայն զարքունեացն պողոտայ, այլեւ զգողուղի հետեւանաց արահետ. (Պիտ. (որ է հասարակ գողոց)։)
Վրիպակ արահետ գարշութեամբ մեղացս. (Նար. ՟Ժ՟Ը.) իբր սովորական կամ յաճախեալ գարշութեամբ։
married woman;
— առնել, to impregnate, to violate.
Կին՝ որ է ընդ արամբ. կին առնակին. կարգուած՝ էրիկ ունեցօղ կնիկ.
Բազում են որդիք սկնդկիդ առաւել քան զարամբւոյն. (ես. ՟Ծ՟Դ 1։)
ինքն ստեղծանէ զպատկերս մարդկան յորովայնի արամբոց. (ՃՃ.։)
to spot, to stain, to soil, to spoil, to blot, to vitiate, to contaminate.
μωμέω vitio vel tabe affico, vitupero Արատաւոր կացուցանել. արատով զգածել. աղտեղել. եւ աղարտել. վնասել. եւ վնաս դնել.
Զհայեցուածս արատեցի. (Սկեւռ. աղ. (որ առաւել բերի ի բառդ Յայրատ)։)
Մի՛ եւ մի՛ իւիք տայցէք պատճառս, զի մի՛ արատեսցի պաշտօնն. (՟Բ. Կոր. ՟Զ 3։)
Որպէս ի մարմնում տեղի որ արատի, անպիտանայ. (Խոսր.։)
act, action, fact, deed, work;
production, creation;
—ք երեւելի, exploit, achievement.
πραγματεία, ποίησις, ποίημα factura, opus, res, tractatio Արարածու. գործած. շինուած. իր. գործ. բանուածք, շէնք, բան. իշ.
γεωργία agricultura Երկրագործութիւն. արդիւնագործութիւն.
Գոյք կոչին եւ արարք եւ ստացուածք կառուցեալ հաստատութեամբ առաքինութիւնք. եւ ըստ առաքինութեան գործ. (Փիլ. լին. ՟Դ 148։)
Թողլով զիւրաքանչիւր արարս, եւ գիւղս, եւ զդաստակերտս։ Դարձեալ ձեր յիւրաքանչիւր արարս՝ իշխեցէ՛ք. (Խոր. ՟Գ 42։ եւ Փարպ.։)
creature, created being;
creation;
generation;
work, deed, action.
Լուսաւորքդ արարած են յաւուրն չորրորդի. (գուցէ աւուրն). (Շիր.։)
κτίσμα creaura, κτίσις, ποίημα, δημιούργημα factura Ստեղծուած եւ արարուած Աստուծոյ. եղական ինչ. եղելութիւն. էակք. գոյք. որ ըստ յն. մերձաւոր գրչութեան ( κτίσις, κτίσμα ) ասին եւ ՍՏԱՑՈՒԱԾՔ.
Գործ ինչ մեծ կամ նշանաւոր. սքանչելիք. արուեստ.
Ո՛ր եւ է գործ. արար. արարուած մարդոյ.
Սակաւ մարդիկ կարեն ասել ըստ արժանի գովութեանն յայրն եւ ի նորա արարած. (Փարպ.։)
Ասեմք, չեմք շնորհակալ, զի իմն յոլով է քան զնորա արտրածն. ((ռմկ. ըրած երախտիքը) Խոսր.։)
Եթէ այլ ինչ նորոգ արարած տանջանարանաց կազմեսցես. (Նար. ՟Ժ՟Թ։)
Զարարած լուսաւորաց, կամ շնչոյն. (Եզնիկ.։)
Եկայք տեսուցք զլինել արարածոյ նորա (առաջին մարդոյն) յաշխարհիս. (Վեցօր. ՟Զ։)
ԱՐԱՐԱԾՔ. որ եւ ասի ԱՐԱՐԱԾ ԳԻՐՔ. որպէս Գիրք արարածոց. որ եւ ԳԻՐՔ ԾՆՆԴՈՑ կամ ԾՆՈՒՆԴՔ ասի. քանզի եւ ի յն. շփոթին ձայնքս եղանուի, եւ ղեննեսիս ծնունդ. γένεσις genesis, generationis liber cf. ԼԻՆԵԼՈՒԹԻՒՆ.
of Ararat;
— թագաւորութիւն, the kingdom of Armenia.
creator;
author.
ποιητής, κτιστής, δημιουργός factor, creator, fabricator, opifex Ստեղծիչ. հաստիչ. գոյացուցիչ յոչնչէ. եւ Որ միանգամ առնէ ինչ տիրաբար. յօրինիչ. կազմիչ. կերտող. շինող։ Տիրապէս զԱստուծոյ ասի. որ եւ ըստ հոմաձայնութեան յունին՝ ՍՏԱՑԻՉ.
Արարչի գործ այն է՝ զբնութիւնս առնել։ Երկուց արարչաց զբարւոյ եւ զչարի ի միոջէ հօրէ զծնունդսն համբաւէ. (Եզնիկ.։ եւ Լմբ. հանգ.։)
Զհուր, որում եւ զքեզ իսկ երկրորդ արարիչ կազմեաց յօրինիչն։ Յիրաւի ասին մարդիկ արարիչք չարեաց. (Եզնիկ.։)
Առողջութեան արարիչ (բժշկականն)։ Ո՛չ որ միանգամ հաւանութեան արարիչ, ճարտասանական է. (Սահմ. ՟Դ։)
Ըստ յն. ποιητής poeta Իբր բանաստեղծ. որ եւ ՊՈՒԵՏԷՍ, ՊՈՒԵՏԻԿՈՍ. Որպէս եւ ի մեզ Քերթողն է կերտող.
Այն որ նուագաւոր մատանց արարիչն եղեւ քաջն պինդարոս. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)
rite, ceremony;
— պատարագի or պատարագամատոյց, liturgy.
θεσμός (յորմէ ծէս) τελεταί ritus, θρησκεία caeremonia Խորհրդաւոր արարք յեկեղեցական պաշտամունս. որ եւ առ յետինս կոչի Ծէս.
Առնլով յայլոց ազգաց զպիտանի խորհրդոցն արարողութիւնս. (Յհ. կթ.։)
action;
work, deed;
an act of theatre.
ποίημα factura Առնելն, եւ առնիլն. արարք. գործողութիւն. կազմութիւն. եւ Արարեալն գործ. cf. ԱՐԱՐ, եւ cf. ԱՐԱՐԱԾ։ Ի վերացեալն ասի.
Արարուած խեցեղէն սափորոցն ի հողոյ. (Եղիշ. դտ.։)
Սորին գիտութեան արարուածոյ (տալի է) զարդարութիւն. (Լմբ. սղ.։)
Սերք (յօգից ըստ յն) ո՛րգոն, Արարօղ (ո՛ բի՛իդիս). Արարած (հ՛ բԻ՛իսիս) որ է առնելութիւն. Արարուած (տ՛ բի՛իմա). (Թրակ. քեր.)
Իմաստս այս իմ, եւ ջանս, եւ արարուած։ Լուեալ մեր զայդ ամենայն նենգաւոր իրս քո եւ զարարուածս։ Ընդդիմացեալ արեացարարուածի։ Կամք ձեր եւ արարուած կարի մեծ է. (Փարպ.։)
Շփոթի երբեմն ընդ Որակութիւն. ποιότης որպէս թէ ընթեռնլով ποίησις . cf. ՔԵՐԹՈՒԹԻՒՆ.
Որ որակութիւն եւ արարուած ինչ կարծիցէ ունել զԱստուած։ Ի սմանէ որակացեալ եւ արարուած ընկալեալ է սեռական առաքինութիւնն։ Ըստ տեղւոյ խոհականութեան երկու են որակք արարուածք, խոհուն, եւ խոհօղն. (Փիլ. այլաբ.։)
that belongs to the creator;
that creates;
efficient, plastic.
Արարչական սէր, կամ մարդասիրութիւն, բարեբանութիւն, փառաւորութիւն, հնազանդութիւն. (Ագաթ.։ Պիտ.։ Մամբր.։ Սհկ. ՟Կ՟Թ։ Նար.։)
Ունօղ զկարողութիւն արարչագործելոյ կամ առնելոյ զոր ինչ եւ է. արարողական, եւ Արարօղ. արարիչ. գործօղ. կերտօղ. Պատճառ. գտակ.
Ունի զայն՝ որ երկիւղին է արարչական. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Գ։)
ԱՐԱՐՉԱԿԱՆ ՊԱՏՃԱՌ. Արարօղ կամ արարողական պատճառ. սկիզբն որ առնէ. որ եւ ասի ԱՐՏԱՔԻՆ ՊԱՏՃԱՌ, որպէս եւ ԱՌԱՋԻՆ ՊԱՏՃԱՌ. որ է Աստուած միայն.
Ոչ ի յերկրէ յօդեալ մարդկան, այլ նորաստեղծ արարչական. (Շ. խոստ.։)
made or constructed by the creator.
Արարչակերտս խորհրդոյ. (Նար. ՟Ի՟Ը։)
associate in the creation.
συνδημιουργήσας, συνδημιουργός socius creationis, συγκτίζων simul creans Արարիչ ի միասին. համագործ. որպէս որդի եւ հոգի Սուրբ միով արարչական կարողութեամբ ընդ հօր։ (Ագաթ.։ եւ Շար. ստեպ։)
creator, author.
that has seen the creator;
that is seen by the creator.
Տեսութեան լուսոյ Հովանի ի լերինն թաբորական արարչատես ներգործեցելոցն. (Նար. գանձ հոգ.։)
given by the creator.
Արարչատուր փառք, փառաւորութիւն, կտակ. (Մամբր.։ Թէոդոր. խչ.։ Նար. խչ.։)
cf. Արարչատուր.
Արարչաւանդ պայման։ Կազմուածոց արարչաւանդիցն գլխաւորաց։ Արարչաւանդ լուծ. (Նար. ՟Ժ՟Ա. ՟Ղ՟Բ. եւ Նար. կուս.։)
creation.
κτίσις, δημιουργία creatio, opificium, structura որ եւ ԱՐԱՐՉԱԳՈՐԾՈՒԹԻՒՆ. Ստեղծանելն, եւ իլն. գործ Աստուծոյ. եւ Արարչական զօրութիւն եւ խնամ.
Զադամ կցորդ արար Աստուած արարչութեան իւրոյ՝ անուանս դնել կենդանեաց. (Շ. մտթ.։)
Իբր ի թանձրացեալն, Աստուած. կամ որպէս Աստուածութիւն.
Ճանաչել զզօրութիւն բնութեան արարչութեան քո։ Արժանի եղեն ճանաչել զարարչութիւն նորա։ Ասել Հօրն արարչութեան ցարարչակից որդին. (եւ այլն. Ագաթ.։ Տե՛ս եւ Նար. ՟Ժ՟Գ. ՟Ի՟Զ. ՟Ի՟Է. ՟Լ՟Գ. ՟Հ՟Ե. ՟Ղ՟Բ։)
Արարած Աստուծոյ, եւ գործած աստուածային, կամ մարդկային. արարուած. կազմուած.
Ընդէ՞ր Մովսէս պղնձի օձ կազմէ, ոչ հրաման տուեալ նմա յաղագս որակութեան արարչութեան. (Փիլ. այլաբ.։)
sixth ancient month of the Armenians.
Վեցերորդ ամիս հայոց. զոր Վանակ. ի տարեմուտն, ստուգաբանէ, Արանց կամ արեաց ամիս ի ձմերան.
Մետասաներորդ ամսեանն, որ է ինքն արաց. իմա՛ ըստ եբր. սէպաթ, որ է մետասաներորդ ի նիսանէ. (Զքր. ՟Ա 7։)
to serve;
— ցանկութեանց, to be the slave of one's passions.
ὐπηρετέω ministro, ὐπουργέω, -γω inservio, subministro Ծառայել. սպաս տանել. սպասաւորել. հետեւել.
Արբանեկել նոցա եւ սպասաւորել ի կապանսն. (Փարպ.։)
Արբանեկել չար խորհրդոց, կամ ցանկութեանց. (Յհ. կթ.։ Խոսր.։)
Արբանեկել զպիտոյս, կամ զբարեացն սպասաւորութիւն. (ՅՃԽ. ՟Դ։ Պիտ.։)
Ախոնդիքն զիա՞րդ զայսպիսի ներգործութիւն տեւէ եւ տոկայ արբանեկել. (Մագ. ՟Ծ՟Է։)
to get drunk, to intoxicate, to drink to excess.
ԱՐԲԵՆԱՄ μεθύω, μεθύσκομαι , κρεπαλάω inebrior, crapulor որ եւ ԱՐԲԻԼ. Գինել. զուարթանալ ի գինւոյ. եւ գինեհարիլ. յանչափս ըմպելով զգինի կամ զցքի՝ ելանել արտաքոյ անձին. անզգայիլ. կորուսանել զխելս. հարբենալ, գինովնալ. (Իսկ Արբեալ. արաբ. ախմէր, որպէս ռմկ. Խմած, խմօղ, գինով։)
Արբին եւ արբեցան ընդ նմա։ Արբ ի գինւոյն, եւ արբեցաւ։ Արբէ՛ք եւ արբեցարո՛ւք։ Որ ըմպէք գինի ցարբենալ։ Մի՛ արբենայք դիւնով։ Մի՛ լինիր արբեցող։ Այր կերող եւ արբեցող։ Արբեցողք զարքայութիւն Աստուծոյ ոչ ժառանգեն։ Մոլորեսցին իբրեւ զարբեալ.եւ այլն։
Արբեալ ի մանկութեան արութեան արութիւնս։ Զի մանկութեամբ դու ես արբել (արբեալ). (Խոր. ՟Գ 40։ Կրպտ. ոտ.։)
Բորբոքեալ բոցն ճարպովն, մինչ զի քաղաքն արբեալ լինէր ի հոտ ճենճերաց նոցա. (Մամիկ.։)
drinker.
κῶμος. compotatio. որպէս Արբումն. գիներբուք. խրախունք.
drunkenness, intoxication, inebriation;
— ախտից, intoxication of the passions;
— հրճուանաց, transport of joy;
զմայլել արբեցութեամբ, to enjoy drunkenness.
Չի՛ք ինչ ի մեղաց՝ զոր գինի եւ արբեցութիւն ոչ գործէ. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Թ։)
Արբեցեալք մինչեւ ի վաղորդեայն գեղեցիկ արբեցութեամբս այսուիկ (պաշտամանց). (Փիլ. տեսական.։)
Խաչի համբերեալ, եւ զայլսն արբեցութիւնս (թշնամանաց) որ ի հրէիցն՝ կրեալ։ Եւ զարտաքուստ արբեցութիւնս, զորս ի հրէիցն անզգամութենէ բերեալս ի վերայ նորա. (Պրպմ. ՟Ի՟Զ. ՟Լ՟Թ։)
to intoxicate, to inebriate;
to soak, to make drink.
Բաժակ քո որպէս անապակ արբեցոյց զիս։ Արբեցուցից զանձինս քահանայից։ Արբեցուցանել արբեցութեամբ։ Արբեցոյց զամենայն հեթանոսս։ Արբեցուցից զնետս իմ յարենէ (իբրեւ զարբեալս). (Սղ. ՟Ի՟Բ 5։ Երեմ. ՟Լ՟Ա 14։ ՟Ժ՟Ա 57։ Յայտ. ՟Ժ՟Դ 8։ Օր. ՟Լ՟Բ 42։)
Հայեցար յերկիր, արբեցուցեր զնա։ Զակօս նորա արբեցուցեր. (Սղ. ՟Կ՟Դ 10. 11։)
Այս անուն տնկօղ, կամ այս անունն արբեցուցանօղ. (Առ որս.։)
tippler, tipsy.
Զորովայնամոլութիւն արբշռաց. (Յճխ. ՟Ի։)
Որ փախչիցի յարբշիռ լինելոյ. (Նիւս. կուս.։) (Ի բառդ Արբշիռ, Շիռ է արմատ բառիս Շռայլ. ըստ իմիք նոյն ընդ նմին. զի եւ ի բանս Ածաբ.։ եւ Նիւս. Արբշիռ դնի որպէս յն. անբարեխառն, եւ անառակ։)
act of drinking;
drink.
Արբմամբն ի ձմեռնային նուազութիւն իջուանելով. (Խոր. ՟Բ 12։)
to give to drink, to soak;
to water, to steep.
Արբուցանել զխաչինս, կամ խաչանց։ Արբո՛ ինձ սակաւ մի ջուր ի սափորոյ այտի։ Արբուցի զամենայն անձն ծարաւի։ Արբուցիք ինձ, կամ զիս։ Արբուսցես նոցա գինի. եւ այլն։
Արբուցանեն զամենայն տգէտս հոգեւոր կաթամբն. (Ագաթ.։)
Փութայր արբուցանել զծարաւո իւր արեամբ սրբոցն. (Խոր Հռիփս։)
Հրահոսան վտակք զքոյդ արբուցանեն դրախտ բանական. (Խոր. հռիփս.։)
Վա՛յ որ արբուցանէ ընկերի իւրում հրապոյրս պղտորս, եւարբուցանէ՝ զի հայեբցի յայրս նոցա. (Ամբ. ՟Բ 15։)
Ոչ տալով յագուրդ սրոյն ծարաւոյ, յոր միշտ արբուցանէր յարենէ վիրաւորաց. (Յհ. կթ.։)
who makes one drink.
the act of making one drink;
tbe act of watering.
Պասքեալս ընդ հոգեւոր արբուցմանն խրատու։ Մահացու դեղոց արբուցմամբ։ Տուեալ նմա արբուցումն մահու. (Յհ. կթ.։)
Ոչ ուստեք արբուցումն բաւական թագաւորականին գտանէր տեղւոյ. (Խոր. ՟Բ 36։)
Յարբուցմունս բուրաստանաց. (Խոր. ՟Ա 15։)
to have pity or compassion, to grieve, to console, to comfort;
to conjure, to entreat, to demand, to intercede.
(իբր յարգանդէ եւ յաղեաց խանդաղատիլ. որպէս եւ յայլ լեզուս արգանդ եւ աղիք՝ է եւ գութ). παρακαλέω, ἑλεέω, οἱκτείρω, ὐπερπάσχω , συγγγινώσκω. misereor, commiseror, parceo. եւ այլն. եւ այլն։ Աղեկիզիլ. գթալ. գթասիրել. կարեկից՝ ախտակից լինել. Մխիթարել. խնայել. աւաղել. աղիքը կտրտելով խղճալ, ողորմիլ, ափսոսալ, ցաւակցիլ, ցաւիլ. աճըմագ. մէրհամէթ էթմէք. էսիրկեմէք.
Ոչ պատժելի է, այլ արգահատելի։ Արգահատեսցեն որպէս ի չարէն բռնադատելոց։ Ներող եւ արգահատող է արարիչն. (Եզնիկ.։)
Յաքսորս տեսէք զիս, եւ ոչ արգահատել զրկելոցս. (Լմբ. սղ.։)
(որպէս լտ. րօ՛կօ, տճկ. իրճա. րէճա) Գութ արկանել. գթովք աղաչել. պաղատիլ. ողոքել թախանձանօք խնդրել. մաղթել. հայցել. (որ եւ յն. բարագալէօ)
Զամենապարգեւդ արգահատեցից։ Արգահատեցիր, եւ ոչ երբէք լուայ։ զայս՝ պուետիկոս ոմն բարեշնորհ արգահատէր։ Նենգողացն իմոց՝ հաշտութեան արգահատեցի։ Գիտողիդ գաղտնեաց արգահատեցից։ Հասատատեսցէ ըստ սրտի արգահատելոյս։ Արգահատեա՛ (սուրբ կոյս) միշտ զողոմութիւն՝ որոց պանդխտիմք ի վիհս ներքին. (Նար.։)
compassion, care;
consolation, comfort;
prayer, supplication, intercession.
συγγνώμη indulgentia որ եւ ԱՐԳԱՀԱՏԱՆՔ Գթասիրութիւն. կարեկցութիւն.
broth.
ζωμός. jus, jusculum. Պարարտ հիւթ մսոյ եփելոյ, որպէս արգասիք նորա. խաշեւ, մսի ջուր.
matrix, womb, belly, bosom;
abdomen;
փող, անցք —ի, vagina.
ԱՐԳԱՆԴ γαστήρ, μήτρα, κοιλία uterus, venter գրի եւ Արգանտ, զի առաւել այնպէս հնչի. (իբրու արգասիք՝ երկք եւ երկունք անդ). Տեղի սաղմնառութեան եւ բեղնաւորութեան մօր. որովայն մօր. cf. ԾՈՑ, cf. ԳԱՆՁԱԿ. մօրը փորը.
Իբրեւ զվիժած՝ որ ելանիցէ յարգանդէ մօր. (Թուոց. ՟Ժ՟Բ 12։)
ըզքեզ փառաւորէ երկիր բացեալ արգանդաւ իւրով. (Եփր. համաբ.։)
fruit, production;
benediction, grace, favour;
effect, work.
ἑργασία, πράγμα opus, res, negotium (լծ. հյ. յարգ, երկք. եւ յն. էրգասի՛ա, գործ. եւ շահ) Արդիւնք. գործ արգոյ եւ շահեկան. արարք օգգակարք. իրք արտադրեալք. վաստակ. բերք. պտուղ. ելք կամ հանգամանք իրաց.
Զվարս կենացն բնաւորապէս բարի արգասեօք ի հաճոյս կամացն Աստուծոյ ուղղեցին. (Նախերգ. փիլ.։)
Որոց կանոն եւ օրինակ զիւրեանց անձանց արգասիս եդեալ. (Կորիւն.։)
Զաւանդս արգասեաց երկրագործութեան։ Յընդունակութիւն արգասեաց հոգեւոր սերմանդ. (Նար. ՟Թ. ՟Լ՟Դ։)
Չարիքն անձի՞նք ինչ իցեն, թէ արգասիք անձանց։ Անարդ եւ անարգասաւոր էր հիւղն, եւ աստուած ած զնա յարգասիս։ Գալ յարգասիսն եւ ի կերպարանս. (Եզնիկ.։)
Մենամարտիկ նահատակացն արգասեօք (որ գրի արգասեւք, կամ արգասիւք)։ Ամենավայելուչ արգասեօք. (Պիտ.։)