Definitions containing the research որ : 10000 Results

Եզակի

adj. gr. s. adv.

singular;
singular number;
singularly.

NBHL (3)

ԵԶԱԿԱՆԱՊԷՍ ԵԶԱԿԻ. ἐνικῶς, μοναδικῶς unice, singulariter Միաւորակի. միակի. իբրեւ մի, զմիութիւն նշանակելով.

Եզականապէս որպէս ընդ մի դէմս խօսին։ Եզականապէս առ մի բարբառի։ Եզականապէս առնուլ ի վերայ անձինն. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. սղ.։)

Եկա՛յք, եւ արարից զձեզ որսորդս մարդկան. եւ եզակի առ մի, յայսմ հետէ զմարդիկ որսասցես ի կեանս. (Սարկ. քհ.։)


Եզաձայն

adj.

of one voice only;
unanimous.

NBHL (2)

Բառ անստոյգ. որ կարէ նշանակել, Միաձայն, այսինքն ո՛չ երկբարբառ. եւս եւ Միաբան։

Երկու ձայնորդքն, որոց երկրորդն նա՛յ է, իսկ առաջնորդն ըստ եզաձայն», պարտի գրիլ ըստ յն.


Եզաձի

s. adv.

a cavalier, rider, horseman;
with a single horse;
small boat.

NBHL (2)

Մեկնակաձի. այր մի ձիաւոր. ըստ յն. ոճոյ՝ եւ Միակ ձի արձակ. եւ նմանութեամբ՝ Փոքրիկ նաւակ. χελής ռմկ. քէլէք. տե՛ս եւ ՅԱԾԵԶԱՁԻ, որ է նաւակ հինից.

Յածեզաձի ասելով՝ նշանակեմք տեսակ իմն փոքու նաւի. եւ թէ զատուսցուք զմասնկունսն, եւ ասասցուք՝ եզաձի, նշանակեմք զոմն մեկնակաձի, որ ոչ երբէք կցորդութիւն ունի առ նաւ։


Եզերանամ, ացայ

vn.

to terminate, to finish;
to confine.

NBHL (4)

Սահմանօք ոլորտացեալ եւ եզերացեալ է. (Փիլ. այլաբ.։)

Յորում եզերեալ ընդոտնեցաւ թշնամին եկեղեցւոյ. (Նար. յիշ.։)

Ամենայն իմաստասիրական ձայնք յայսոսիկ բարբառս եզերին. (Անյաղթ պորփ.։)

Ընդ երկինս վերանայ՝ որ մեծ է քան զերկիր, եւ առ աստուած եզերի. (Վրդն. ծն.։)


Եզերեմ, եցի

vn.

cf. Եզերանամ.

NBHL (4)

Սահմանօք ոլորտացեալ եւ եզերացեալ է. (Փիլ. այլաբ.։)

Յորում եզերեալ ընդոտնեցաւ թշնամին եկեղեցւոյ. (Նար. յիշ.։)

Ամենայն իմաստասիրական ձայնք յայսոսիկ բարբառս եզերին. (Անյաղթ պորփ.։)

Ընդ երկինս վերանայ՝ որ մեծ է քան զերկիր, եւ առ աստուած եզերի. (Վրդն. ծն.։)


Եզերիմ, եցայ

vn.

cf. Եզերանամ.

NBHL (4)

Սահմանօք ոլորտացեալ եւ եզերացեալ է. (Փիլ. այլաբ.։)

Յորում եզերեալ ընդոտնեցաւ թշնամին եկեղեցւոյ. (Նար. յիշ.։)

Ամենայն իմաստասիրական ձայնք յայսոսիկ բարբառս եզերին. (Անյաղթ պորփ.։)

Ընդ երկինս վերանայ՝ որ մեծ է քան զերկիր, եւ առ աստուած եզերի. (Վրդն. ծն.։)


Եզերումն, րման

s.

end, term.

NBHL (2)

Եզերիլն. աւարտումն. աւարտ. վերջաւորութիւն, վերջ.

Յեղերումն յամել այսր պատմութեան. որ. ՟Ա. 12։)


Եզնակն

s.

chasselas.

NBHL (4)

ԵԶՆԱԿ կամ ԵԶՆԻԿ. որպէս թէ Որթ մատաղ։ Յատուկ անուն մարդոյ։

ԱՍՏՈՒԾՈՅ ԵԶՆԱԿ. ՈՍԿԻ ԵԶՆԱԿ. Ճճի թեւաւոր. որպէս բզեզ փայլուն գունով, եւ ոսկեգոյն. κάνθαρος scarabaeus, musca hispanica, cantharis, cantherius .... եւս եւ Ազգ մարախոյ կամ ջորեկի. որ եւ ԽԱՐԱԳՈՒԼ ասի.

Աստուծոյ եզնակ, որ է ճիճի թեւաւոր. (Գաղիան.։)

Այր մի տառապեալ ունելով եզն .. . զեզնակն իւր՝ զոր ունէր, եւ այլն. (Եպիփ. ծն.։)


Եզնամոլ

s.

a couple of oxen;
couple.

NBHL (2)

ԵԶՆԱՄՈԼ ԵԶՆԱՄՈԼԻ. Որպէս Ամոլք եզանց, ամոլակիցք, այսինքն վաստակակիցք. զորօրինակ պետրոս եւ պօղոս. յկ. մծբ, եւ մարուգէ.

Երկու եզնամոլիցն լծեալ ի լուծ խաչին քրիստոսի։ Զոր աղաչեալ եզնամոլին սուրբն մարուգէ։ Երկու եզնամոլիցն, զսուրբ առաքեալսն ասեմ։ Երկու եզնամոլեացն. (Ճ. ՟Ա.։)


Եզնամոլի, լիք, լեաց

cf. Եզնամոլ.

NBHL (2)

ԵԶՆԱՄՈԼ ԵԶՆԱՄՈԼԻ. Որպէս Ամոլք եզանց, ամոլակիցք, այսինքն վաստակակիցք. զորօրինակ պետրոս եւ պօղոս. յկ. մծբ, եւ մարուգէ.

Երկու եզնամոլիցն լծեալ ի լուծ խաչին քրիստոսի։ Զոր աղաչեալ եզնամոլին սուրբն մարուգէ։ Երկու եզնամոլիցն, զսուրբ առաքեալսն ասեմ։ Երկու եզնամոլեացն. (Ճ. ՟Ա.։)


Եզնանոց

s.

oxstall.

NBHL (1)

Եզանցն՝ որ վարիցեն, եզնանոցս շինել. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 27։ եւ Հին բռ.։)


Եզնոց, ի, աց

cf. Եզնանոց.

NBHL (1)

Եզանցն՝ որ վարիցեն, եզնանոցս շինել. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 27։ եւ Հին բռ.։)


Եզող, աց

ast.

Bootes.

NBHL (1)

Եւ ո՛չ երկուորեակք լծոցն ի ճահ ճեմեսցին առանց եզողի. (Նար. ՟Ծ՟Դ։)


Եզր, զերք, զերաց

s.

border, extremity, end;
limit;
term;
shore;
edge;
— ունել, յ— ելանել, to end, to terminate.

NBHL (8)

Եզր գետոյ, կամ ծովու, ձորոյ, քաղաքի, երկրի։ Առ եզեր, յեզեր, առ եզերբ գետոյն։ Զեզերբ ձորոյն։ Ընդ եզր ծովուն։ Առ եզեր հեղեղատին. (ի սուրբ գիրս։)

Առ եզերբ փոստոյն։ Զեզերբ մօրին։ Առ եզերբ սահմանացն. որ.։)

Յեզր մագաղաթին տեսանէի կարգ մի։ Գրեալ ի ստորին եզեր. (Փարպ.։)

Յորժամ սկիզբն (շղթային) ձգիցի ... միւսոյ եւս եզեր օղքն յառաջ խաղան. (Նիւս. կուս.։)

Չի՛ք իսկ եզր հանճարոյ նորա. (Ոսկ. ես.։)

ԵԶՐ. ըստ տրամաբանից, որ եւ ՍԱՀՄԱՆ ասի յԱնյաղթէն, է Բառ եդեալ ի ծայրս նախադասութեան.

Եզր է այն, յոր լուծանի առաջարկութիւնն. որպէս ենթակայն եւ ստորոգեալն. եւ եզերքն լուծանին ի վանկս եւ ի գիրս. (Մխ. ապար.։)

Մասնականք անթիւք եւ անբաւք են, եւ ոչ կարեն յեզր ելանել. (Անյաղթ պորփ.։)


Եզրածիրանի

s.

praetexta (a long white robe fringed with purple).

NBHL (1)

περιπόρφυρον praetexta purpurea Զգեստ ծիրանազարդ եզերօք կամ վերջաւորօք.


Եզրակացութիւն, ութեան

s.

conclusion;
result;
epilogue.

NBHL (3)

Իբրու զահարոնեանն մարիամ ի ծովածուփս ծփանաց եզրակացութեամբ պարել։ Ստուգապէս եզրակացութեան ծայրութիւն հասելոց։ Ըստ տարորոշ յեղանակի եզրակացութիւն առնուլ. (Մագ.։)

ԵԶՐԱԿԱՑՈՒԹԻՒՆ. συμπέρασμα, σύγκλεισις conclusio ըստ տրամաբանից՝ է Գլխաւորումն ձեռնարկութեան. կնիք հաւաքաբանութեան.

Կարեւորապէս հետեւի առաջակացութեանն եզրակացութիւնն. (Անյաղթ պորփ.։)


Եթերախաղաց

adj.

ethereal, aerial;
celestial.

NBHL (1)

որ եւ ըեթ, ըթ. Տե՛ս զտառն Ը. եւ զբառսդ եւեթ, եթէ, գէթ։


Եթերային, յնոյ, ոց

adj.

cf. Եթերախաղաց.

NBHL (1)

Տեսակք, որոց առ ինչ նուաստագունիցն յարացոյցք գոյացեալ, որպէս նիւթեղէնս հուր առ եթերային. (Մաքս. ի դիոն.։)


Եթերընթաց

adj.

cf. Եթերախաղաց.


Եթէովպացի, ցւոյ, ցւոց

adj. s.

Ethiopian.

NBHL (1)

ԵԹԷՈՎՊԱՑԻ. αἱθίοψ, αἱθιόπισσα aethyops գրի եւ ԵԹՒՈՎՊԱՑԻ, այսինքն եթիովպացի, կամ եթովպացի. Բնակիչ երկրին՝ որ կոչի եթէովպիա. խափշիկ. հապէշ


Ելամուտ

s.

place through which one goes and enters.

NBHL (1)

διεκβολή trajectus, exitus Տեղի՝ ընդ որ լինի ել եւ մուտք. ելք ի դուրս.


Ելանելի, լիք, լեաց

s. adj.

ladder, scale;
stairs, stair-case;
of going out or going up;
— շրջանակաւ, a round stair-case.

NBHL (2)

Ելանելի շուրջանակաւ ի միջինն, եւ ի միջնոյն յերրորդ յարկն». յն. շրջանակաւոր ելք. ἐλικτή ἁνάβασις (Եզեկ. ՟Խ. 31։)

Ելանելիս երկաթիս ի ներքուստ ի վեր. որ. ՟Բ. 36։)


Ելլադական, ի, աց

adj.

that belongs to Greece;
Grecian, Greek.

NBHL (1)

Ստեփաննոս կարդացեալ, որ ըստ ելլեդականին պսակ առձայնի։ Ելլադական իւղեալ մրցողաց. (Նար. խչ. եւ Նար. մծբ.։)


Ելող, աց

adj.

that which comes out of, which proceeds from.

NBHL (1)

ներկայ ընդունելութիւն Ելանելոյ. որ ելանէ. ելլօղ.


Ելուզանեմ, ուզի

va. math.

to extract;
to produce;
— զքառակուսի արմատ, to extract the square root.

NBHL (1)

Ձայնաւորք ասին, վասն զի ձայնս յինքեանց անպակաս ելուզանեն. (Թր. քեր.։)


Ելութիւն, ութեան

s.

being, existence.

NBHL (1)

Պատճառ է՝ ո՛չ ճշմարիտն բան՝ ելութեանն սոկրատայ, այլ ելութիւն սոկրատայ պատճառ եղեւ գոլոյ զճշմարիտն բան. (Անյաղթ ստորոգ.։)


Ելումն, ման

s.

proceeding, emanation, birth, emission.

NBHL (1)

Հօր՝ ծնօղ գոլ, որդւոյ՝ ծնունդ, իսկ հոգւոյ՝ ելումն. (Յհ. իմ. երեւ.։)


Ելունդն, լնդան

s.

carbuncle, boil;
pimple, blister, bubo, malignant tumour;
— ելանել, հանել յանթս, to form a gathering under the arm-pits;
— քանդակաց, alto-relievo.

NBHL (1)

որ եւ եղունդն ասի. (իբր ելեալ ունդ. ռմկ. ելունդ, ելունդոյ, եղնդաց , եւ այլն) Պալար, խաղաւարտ ի վեր երեւեալ ի մարմնի, եւ ընդ անթով, եւ ի ցայլսն, այսինքն յաճուկն. այտուց. ուռէցք. (Վստկ.։ Մխ. բժիշկ.։ Մարթին.։)


Եկ

s.

act of coming, arrival.

NBHL (9)

Օրէն մի եւ նոյն կացցէ բնակին եւ եկին, որ գայցէ մերձենալ ի ձեզ։ Եկաց յարելոց ի ձեզ։ Յեկացն յարեցելոց ի նոսա ի մէջ իսրայէլի։ Հրէայք, եւ եկք նոցուն։ Զնիկողայոս զեկն անտիոքացի, եւ այլն։

Երկօք յարեցելովք ի նա. որ. Ա. 9։)

Եթէ՛ նախ բնակեալ իցէ, եւ եթէ՛ եկ իցէ նորահաս. (Պղատ. օրին. Թ։)

ԵԿ 2 (ի. եկք, ից (ի վերացեալն).) Եկաւորութիւն. գալուստ. գալը.

Ազդ լինէր թագաւորին եկն նորա։ Խաղաղութիւն է եկն նորա. (Բուզ.։)

Զոր ինչ տայ մեզ աստուած եկք ի նոցանէ (յոչխարաց). (Վրք. հց. ԻԱ։)

Յորոյ վերայ ամենայն եկք ցաւագինք են եւ դժնդակք. (Շ. յկ. Ծ։)

Ի ԴՐՈՒՍՏ ԵԿՔ. Օտար եւ նորամուտ իրք.

(Մեղքն են) ի դրուստ եկք եւ սովորութիւն. (Շ. յկ. ԺԵ։)


Եկ, աց

s. adj.

alien, foreigner;
external;
—ք, income;
ի վերայ —ք, accident, misfortune.

NBHL (9)

Օրէն մի եւ նոյն կացցէ բնակին եւ եկին, որ գայցէ մերձենալ ի ձեզ։ Եկաց յարելոց ի ձեզ։ Յեկացն յարեցելոց ի նոսա ի մէջ իսրայէլի։ Հրէայք, եւ եկք նոցուն։ Զնիկողայոս զեկն անտիոքացի, եւ այլն։

Երկօք յարեցելովք ի նա. որ. Ա. 9։)

Եթէ՛ նախ բնակեալ իցէ, եւ եթէ՛ եկ իցէ նորահաս. (Պղատ. օրին. Թ։)

ԵԿ 2 (ի. եկք, ից (ի վերացեալն).) Եկաւորութիւն. գալուստ. գալը.

Ազդ լինէր թագաւորին եկն նորա։ Խաղաղութիւն է եկն նորա. (Բուզ.։)

Զոր ինչ տայ մեզ աստուած եկք ի նոցանէ (յոչխարաց). (Վրք. հց. ԻԱ։)

Յորոյ վերայ ամենայն եկք ցաւագինք են եւ դժնդակք. (Շ. յկ. Ծ։)

Ի ԴՐՈՒՍՏ ԵԿՔ. Օտար եւ նորամուտ իրք.

(Մեղքն են) ի դրուստ եկք եւ սովորութիւն. (Շ. յկ. ԺԵ։)


Ե՜կ

int.

come on!come now!

NBHL (9)

Օրէն մի եւ նոյն կացցէ բնակին եւ եկին, որ գայցէ մերձենալ ի ձեզ։ Եկաց յարելոց ի ձեզ։ Յեկացն յարեցելոց ի նոսա ի մէջ իսրայէլի։ Հրէայք, եւ եկք նոցուն։ Զնիկողայոս զեկն անտիոքացի, եւ այլն։

Երկօք յարեցելովք ի նա. որ. Ա. 9։)

Եթէ՛ նախ բնակեալ իցէ, եւ եթէ՛ եկ իցէ նորահաս. (Պղատ. օրին. Թ։)

ԵԿ 2 (ի. եկք, ից (ի վերացեալն).) Եկաւորութիւն. գալուստ. գալը.

Ազդ լինէր թագաւորին եկն նորա։ Խաղաղութիւն է եկն նորա. (Բուզ.։)

Զոր ինչ տայ մեզ աստուած եկք ի նոցանէ (յոչխարաց). (Վրք. հց. ԻԱ։)

Յորոյ վերայ ամենայն եկք ցաւագինք են եւ դժնդակք. (Շ. յկ. Ծ։)

Ի ԴՐՈՒՍՏ ԵԿՔ. Օտար եւ նորամուտ իրք.

(Մեղքն են) ի դրուստ եկք եւ սովորութիւն. (Շ. յկ. ԺԵ։)


Եկակոչ

adj.

summoned, cited;
— առնել, to summon, to cite, to go to law.


Եկամուտ, մտից, աց

s. adj.

revenue, income, settled income, annuity, interest, rent;
proselyte, neophyte;
foreign, extrinsic, exotic, false;
—ք արքունի, finances;
— տարեկան, revenue, annual income;
ստանալ զեկամուտն, to receive one's income.

NBHL (9)

προσήλυτος, ἑπήλυτος advena Եկ ոք արտաքուստ մտեալ ի թիւ բնակաց. օտարական, կամ նորահաւատ. նորեկ. սպրդեալ ոք.

Չարչարեսցէ եկամուտ զտուն նորա. (Յոբ. ՟Ի. 26։)

Նա է դուռն արքայութեան, որ բացաւ ամենայն եկամտաց. (Մծբ. ՟Ժ՟Թ։)

Եկամուտս բազումս ածելով։ Զվայրենի եկամուտ ազգն. որ. ՟Բ. 53. 61։)

Շամրտացւոց՝ որ եկամուտքն էին հրէից. (Եւս. քր. ՟Ա։)

Եկամուտն՝ որ չէ ի թագաւորական տոհմէ, այն խեցին է։ Բայց զեկամտիցն, եւ որք յամենայն աշխարհաց անդր հանդիպեցան, զնոցա ո՞վ կարէ բերել զհամար. (Լաստ. ՟Թ. ՟Ժ՟Բ։)

ἑπίσακτος advectitius, ascititius, peregrinus, adoptivus Օտար ինչ. նորամուտ. ստացական. յաւելեալ. անբնական.

Եկամուտ հարազատութեամբ մերձաւորեսցին խնամութեամբ. որ. ՟Գ. 5։)

Զեկամտիցն ընդ բնաւորականացն։ Եկամուտ ախտք, պղտորութիւնք, եւ այլն. (Նար.։)


Եկեղեցական, ի, աց

adj. s.

ecclesiastic, belonging to the church;
ecclesiastic, clergyman.

NBHL (2)

Եկեղեցական կարգ, կամ հաւաք, ուխտ, խորհրդածութիւն, գաւիթ. եւ այլն. (Ագաթ.։ Սհկ. եկեղ.։ Փարպ.։ Նար.։)

Դու՝ որ եկեղեցականդ ես, մեկնեա՛ (զձայնս սուրբ գրոց). (Սեբեր. ՟Ե։)


Եկեղեցանամ, ացայ

vn.

to assemble, to be convoked.

NBHL (2)

ἑκκλησιάζομαι, ἑξεκκλησιάζομαι congregor, in concionem evocor Ժողովիլ հաւատացելոց ի մի վայր. կոչմամբ եկաւորել ի մի. ժողվիլ. մէկտեղիլ.

Եկեղեցացաւ ամենայն ժողովուրդ որդւոցն իսրայէլի. (Յես. ՟Ժ՟Ը. 1։)


Եկեղեցացուցանեմ, ուցի

va.

to asssemble, to convoke.

NBHL (3)

ἑκκλησιάζω, ἑξεκκλησιάζω congrgo in coetum, in concionem convoco Ժողովել զհաւատացեալս ի մի վայր. կոչել ի մի տեղի՝ ի լուր բանից, եւ ի խորհուրդ. ժողվել, մէկտեղել.

Զամենայն ժողովուրդն եկեղեցացուսցես ի դուռն խորանին վկայութեան. (Ղեւտ. ՟Ը. 3։)

Մերթ՝ որպէս Եկեղեցի ձեւացուցանել. ժամու պէս ընել.


Եկեղեցեպան

cf. Եկեղեցապան.

NBHL (2)

որ եւ եկեղեցապան, եկեղեցպան. Վերակացու եւ պահապան եկեղեցւոյ.

Եկեղեցապանն, եւ մի ոմն ի կրօնաւորացն. (Զենոբ.։)


Եկեղեցօրհնէք, նեաց

s.

consecration of a church.

NBHL (2)

Կարգաւորութիւն օրհնելոյ զնորաշէն եկեղեցի. (Մաշտ.։)

Յաղագս եկեղեցօրհնեաց կարգաց, թէ զի՛նչ է խորհուրդն. (Սիւն.։)


Եհ

int.

oh !

NBHL (2)

Ե՛հ, զիա՞րդ կորեաւ։ Ե՛հ, կամ ո՛հ, որ եթող զուսումն մանկութեան. (Երզն. քեր.։)

Իսկ որ դնի.


Եհէ

cf. Եհ.

NBHL (2)

Ե՛հ, զիա՞րդ կորեաւ։ Ե՛հ, կամ ո՛հ, որ եթող զուսումն մանկութեան. (Երզն. քեր.։)

Իսկ որ դնի.


Եղ

cf. Իւղ.

NBHL (2)

Տ. իւղ։ ԵՂ 2 (ի կամ ոյ, ում.) ա. Արմատ Եղանելոյ, որպէս Եզական. γενητός

Ո՛վ նոր խառնումն սքանչելի, անեղ ընդ եղումն, կուսութիւն եւ ծնունդ ի քեզ ներգործի մա՛րիամ, ուրախ լեր. (Տաղ.։)


Եղագ, աց

s.

way;
means.

NBHL (5)

Ճանապարհ սովորական արահետ. (լծ. հյ. ուղի).

Մի՛ գուցէ շաւիղ ուլուց իցէ երեւեալն, յաղադս ոչ երեւելոյ քեզ հետովքն եղագն՝ ընդ որ անցինն». յն. որ հետովքն իւրեանց զկուռ զուղին մաշեցին. (Նիւս. երգ.։)

Վարազաց եւ առիւծուց որսորդքն խնդրեն զեղագս եւ զկաղաղս. (Փիլ. լիւս.։)

Եղագ ներքսանկութեան նմա (դիւին) յանշնորհակալուս բազմերախտութեանն աստուծոյ ներհորդեսցի. (Յհ. իմ. ատ.։)

ԵՂԱԳ. որպէս լծորդ ընդ թ. ըլաճ, է Դեղ, հնար, ճար. որ եւ ԱՂԱԳ.


Եղական, ի, աց

adj.

created, made.

NBHL (2)

Բարձրեալն քան զերկրաւորս, անստեղծն քան զեղականս. (Նար. ՟Ծ՟Գ։)

Երանութեանց արժանանան, որք տեսանեն զայս՝ եղական. (Շ. ապիրատ.։)


Եղականապէս

adv.

with creation;
like a created being.


Եղականացուցանեմ, ուցի

va.

to create, to cause to exist.

NBHL (2)

Տալ եղանիլ. արարչագործել. ստեղծել. ընել.

Ըստ պատկերի իւրում եղականացոյց զնոսա. (Ոսկիփոր.։)


Եղաման, ի

s.

cruet, vial for oil.

NBHL (1)

Եւ եղամ (կամ էղամ) դէմ յանդիման տանն. (՟Բ. Մնաց. ՟Գ. 4. (որ ի ՟Գ. Թագ. ՟Զ. 3. դնի՝ կամարակապ)։)


Եղան, աց

s.

fork, pitch-fork.

NBHL (2)

Գործի երկժանի կամ երեքժանի.

Զեղանն՝ որով զկալն սփռեն, կոչեն մատ։ Կազմէ զդեղս եղանաւ. (Ստեփ. լեհ.։)


Եղանիմ, եղէ, եղեայ

vn.

to be become, to be created;
to happen;
— ուրեք, to sojourn;
— ընդ կնոջ, to know a woman;
եղիցի լոյս եւ եղեւ լոյս, let there be light! and there was light;
եղիցի եղիցի, amen, so be it, be it so;
մի եղիցի, God forbid!

NBHL (10)

Զինուոր եղար վերին աշխարհի։ Առ աչօք եղայք։ Մաշկ.։

(էական եւ չ) γίνομαι fio, factus sum է՛ լինել. գոյանալ. ստեղծանիլ. ծնանիլ ի ժամանակի. իբր յն. γίγνομαι nascor, gignor եւ Լինել այս ինչ կամ այսպիսի. փոփոխիլ. առնիլ. գործիլ. հանդիպիլ. եղնիլ, ըլլալ.

Եղիցի՛ լոյս, եւ եղեւ լոյս։ Եւ եղեւ երեկոյ, եւ եղեւ վաղորդայն։ Եղեւ մարդն յոգի կենդանի։ Սեթայ եղեւ որդի։ Եղեւ ըստ բանին յովսեփայ։ Ես եղէց նմա ի հայր, եւ նա եղիցի ինձ յորդի։ Եղիջիք ինձ յուստերս եւ ի դստերս.եւ այլն։

Որոց ծնունդքն ի միում ժամու չէին, եւ մահքն ի միասին եղանին։ Արժանի եղայ խորհրդոյն. (Եզնիկ.։)

Եղիցի եւ աստանօր լնուլ մեզ զփափագ կամաց քոց (այսինքն լցցուք)։ Թագաւոր հրէաստանի յանտոնէ եղեալ (այսինքն կարգեալ). որ.։)

Իմաստասիրութիւն զհանրականօքն եղանի. (Անյաղթ պորփ.։)

ԵՂԵԱԼ, կամ ԵՂԵՒ, պէսպէս ոճով ասին. զոր օրինակ.

Ի սոցա բանս եղեալ թաբաւորին». այսինքն հրապուրեալ, հակամիտեալ. (Եղիշ. ՟Գ։)

Զիա՞րդ յեղելումն մշտնջենաւորն երեւեսցի. (Կիւրղ. գանձ.։)

Զբոլոր եղեալքս ամենայն։ Համայն եղելոց. (Նար.։)


Եղանութիւն, ութեան

s.

creation;
being, creature.

NBHL (1)

Ամենահնար արուեստաւորիդ իմս եղանութեան. (Նար. ՟Կ՟Թ։)


Եղարամայր

cf. Եղերամայր.

NBHL (2)

Զեղարամարս զառաջնորդս կոծոյն։ Եղարամարքն եւ ձայնարկուք. (Ոսկ. եբր. եւ Ոսկ. փիլիպ.։)

Օգնեցէ՛ք եղարամարք։ Յորդորեցից զեղարամարս յաշխարանուագ ձայնս. (Պիտ.։)