vacillation, unsteadiness, uncertainty, irresolution.
Յորժամ ոչ է ըստ աստուծոյ եւ վասն աստուծոյ գործն, միշտ ի դեդեւումն է գործօղն. (Լմբ. առակ.։)
Նշանակ արբեցութեան՝ դեդեւումն մարմնոյ եւ բանի է. (Մխ. դտ.։)
Վասն ծփմանն, շարժմանն եւ դեդեւմանն. (Վրդն. դան.։)
government of a province;
office or dignity of the governor of a province;
cf. Կողմնակալութիւն.
Սկիզբն գործակալութեան, աշխարհատարած դեհկանութեան. (Բուզ. ՟Դ. 2։) (իսկ պ. եւ ար. տիհգան, տիխհան, է գիւղապետ, եւ շինական)։
apothecary;
that prepares tinctures, physic or poison.
Որ կազմէ զդեղ բժշկական. դեղ շինօղ. (Ոսկիփոր.։)
ԴԵՂԱԳՈՐԾ. Կազմօղ կամ պատրաստօղ զմահադեղ. զէհիր շինօղ
to prepare physic or tinctures.
Ներկօք նկարել. նախշել.
pharmacy;
art of preparing tinctures or physic;
painting.
Դեղագործութիւն ... ի դեղոց խառնեալ պատկեր բացակատարեաց. (Արիստ. աշխ.։)
who applies a plaister or administers medicine;
hair-pencil to dye the eyes.
Միայն զտեսսն պատուեալ անշուշտ, որպէս հարօր ի վար, կամ դեղադիր ի դեղոցի. (Յհ. կթ.։)
poisoned;
դեղակուր առնեմ, to poison, to give poison, to infect with poisoned;
դեղակուր լինիմ, to be poisoned.
Ի մտերմաց շապհոյ դեղակուր եղեալ մեռանի. (Խոր. ՟Բ. 86։)
painted in colours.
Դեղով ներկոց նկարեալ. երանգօք յօրինեալ. ներկով քաշուած.
to physic, to cure;
to poison.
cf. Դեղատութիւն.
ԴԵՂԱՏՈՒՈՒԹԻՒՆ գրի եւ ԴԵՂԱՏՈՒԹԻՒՆ. φαρμακία medicandi actio, medicamentum Տալն զդեղ. բժշկականն (արուեստ).
Տեղի տալով, որպէս բժիշկ՝ հիւանդաց, զի դեղատութիւնս ընկալցի (այսինքն ընկալեալ լիցի), արուեստիւ դեղ տուեալ. (Առ. որս. ՟Զ։)
Ոչ կարօտանաս սպեղանեաց, ոչ սրագործութեան, ըստ երկրաւորս դեղատուութեան, առ որս միշտ է վրիպութիւն. (Նար. ՟Խ՟Գ։)
Ոչ ապաշխարեցին ի մարդասպանութենէ, եւ ի դեղատուութենէ. (Յայտ. ՟Թ. 21։)
Կենցաղական դեղատուութեանցն։ Հեշտութիւն է մեծամեծ չարեաց դեղատուութիւն. (Բրս. հց. ՟Բ. եւ ՟Ժ՟Դ։)
pharmacy, apothecarys or chemists shop;
drug-box.
Զանբժշկականն մարմնեղէն ախտին ի մարդկեղէն դեղարանաց. (Սհկ. կթ. արմաւ.։)
to poison;
to infect with poison;
to physic;
to dye.
φαρμακεύω, φαρμάσσω, -ττω medicamento utor Դեղատուել. բժշկական դեղով դարմանել. բուժել.
Դեղել զհիւանդոտս։ Դեղելն դադարեցուցանէ՞, եթէ խեղդէ։ Զջիլն հատանեն սրով՝ դեղել զայն կարծելով։ Դառնագոյն դեղեալ ի բժշկաց. (եւ այլն. Մագ. ՟Ի՟Ը. եւ ՟Ի՟Ե։)
Ելից զնա իբրեւ զպատկանդարան դեղեալ նետիւք. (Եղիշ. ՟Ա։)
yellowish, light.
Դեղնագոյն պայծառ, խարտեաշ, շիկակարմիր. ոսկեգոյն.
Ոչ թուխ եւ ոչ սպիտակ, ո՛չ դեղձան եւ ո՛չ խարտեաշ. (Ոսկիփոր.։)
fair-haired.
Շնորհաւոր լինի, դեղձանամազ, աչքն մեղուշ. (Ոսկիփոր.։)
yellow.
Դեղնագոյն եւս շրջի քան զոսկի վասն ցանկ հարստութեանն. (Ոսկ. սղ.։)
ochre;
yellow incense.
Իսկ ըստ Բժշկարանի ՝ Դեղնախունկ կամ Դեղնդեղ ասի Դեղին դեղ ինչ, այսինքն ներկ ի փայտէ.
cf. Դեղնախունկ.
cf. Դեղնախունկ։ (Բժշկարան.։)
to become yellow;
to become fair;
to grow red;
to become pale.
որ եւ Դեղնանալ. Դեղնագունիլ. շիկնիլ. փոխիլ երեսաց ի գոյն դեղին տխուր եւ տժգոյն.
Դաղնեալ է վախելով միշտ։ Որ ամաչէ, դեղնի. (Վրդն. ծն.։)
yolk of an egg.
Ձուի դեղնուց տո՛ւր. (Մխ. բժիշկ.։)
earth, ground, soil.
Ոմանք զերկիր (պաշտեցին), եւ դեմետր յորջորջեցին. (Տօնակ.։ Շ. բարձր.։)
still, yet, to this hour;
newly, recently.
Որ դեռն շարժէ, եւ յանդիման կայ. (Փիլ. այլաբ.։)
Որ դեռ եւս հիւանդքն են։ Որ դեռն եւս յերկս աշխատութեան կայ. (Փիլ.։)
Մինչեւ խուճապել նոցա ընդ միմեանս, դեռ եւս զիրեարս սատակէին. (Եղիշ. ՟Ը։)
Դեռ ընդ դեռ եկեալ անցեալ էին յաշխարհ տէրութեան իւրեանց. (Յհ. կթ.։)
born, grown or produced recently;
young, new.
Նորաբողբոջ. այն ինչ բողբոջեալ. մատաղ. մատղաշ.
cf. Դեռաբողբոջ.
Նորաբոյս. դեռաբողբոջ. մանկահասակ. նոր բուսած, մատղաշ.
cf. Դեռաբողբոջ.
Մատաղագոյն. մատղաշիկ.
recently born or produced;
that has recently engendered.
Զոր սովոր են մանկանց դեռածնաց առնել ծնօղք. (Յիշատ.։)
present.
neophyte, newly converted to christianity.
Զի մի՛ ի պաշտօն դեռահաւատ բարբարոսացս առցի ազգաց. (Խոր. ՟Բ. 8։)
Պաշտօն դեռահաւատ առցես յազգաց. (Ոսկ. լս.։)
to go on an embassy.
Սա դեսպանագնաց լեալ էր առ վարազշապուհ. (Բուզ. ՟Գ. 20. (ա՛յլ ձ. դեսպանագնացեալ)։)
embassy, message;
legation;
nunciature.
Պատգամաւորութիւն. հրեշտակութիւն.
antichrist;
priest.
ἁντί pro, contra, re Նախդիր բաղադրական, որ տայ նշանակել իբր Փոխանակ. ընդ. եւ Ընդդէմ։ (Թր. քեր.։)
pronoun.
ἁντωνομία pronomen Փոխանուն. փոխանունութիւն. ձայն եդեալ փոխանակ անուան՝ հանդերձ որոշմամբ դիմաց. որպէս Ես, դու, նա, ինքն, այս, որ, եւ այլն. զամիր.
antonomasia.
Զառ ի կողեալ կամի յուղղոյ դերանունութենէն յինքնէ. յորժամ իշխանն եկեսցէ. զինքն անուն ձայնեն նմա։ Դերանունութեան խոտորումն ի պատիւ առեալ ընկալաւ. (Փիլ. լին. ՟Ա. 99։)
Ոչինչ են պէտք դերանունութեամբ զայնոսիկ, յաղագս որոց բանս ընթանայր, նշանակել (այսինքն զթոնդրակեցի աղանդաւորս՝ պաւլիկեանս կոչել). զի համագործութիւն իրի յանդիմանակաց եղեալ՝ ոչ կարօտանայ անուանակոչութեան. (Յհ. իմ. պաւլ.)
antichrist.
Որ անուամբ միայն որիշ են ի դերաքրիստոսէն. (Փոտ. առ աշոտ.։)
cf. Իդերեւ ելանեմ.
Ի դերեւացեալն ամայի անդաստանաց։ Զդերեւացեալն անդաստանի յաջորդել անբերութիւն։ Զաշխարհս ամայի եւ դերեւացեալ։ Բոլորք ի վարժիցն երկարասիրութենէ յարմարապէս պայծառանան, եւ անվարժութեամբն դերեւանան. (Պիտ.։)
vanity, uselessness, privation, want.
Վարժօղքն (աշակերտաց) պղերգագոյնք՝ ի բարի յուսոյն միշտ լքուցանելով՝ ի դերեւանս զնոցա զառածեն զոգիս, ախմարագոյնս յոյժ գործելով։ Փարատել զտաղտկալի դերեւանս անգործութեան՝ յառաջադէմք ելով. (Պիտ.։)
aspect, sight, visage, front;
face, presence;
air, mien, countenance;
manner, fashion, form;
regard, consideration;
person, hypostasis;
— բայից, the persons of verbs;
— գերանուանց, the persons of pronouns;
ի դիմաց, in front, before;
ասա նմա ի դիմաց իմոց, tell him from me;
ի դէմս ածել, to represent, to remonstrate;
to reproach, to object;
դեղնեալ or այլագունեալ՝ առոյգ տխուր՝ զուարթ ou զուարթատեսիլ՝ խոժոռ՝ խորշոմ —, pale, florid, sad, serene, severe, wrinlded, livid, disfigured countenance;
դիմիւ ելանել, to run up to one;
յամենայն դէմս, thoroughly.
bravo! o ! oh!
Եւ շնորհակալուն. դէ՜ն, արքէ՜ն, դրուա՜տ. (Թր. քեր. հյ.։)
to regard, to look attentively;
to be on the watch, to lie in wait;
— ի վեր ունել, ամբառնալ, to look with attention, to raise the eyes.
ԴԷՏԱԿՆ ՈՒՆԻՄ, կալայ. σκοπεύω, ἁποσκοπεύω, παρακώπτω speculor եւ այլն. Դիտել ակամբ՝ իբրեւ ի հեռաստանէ. ուշ ունել. դիտելով ակն ունել. ուշ դնելով նայիլ կամ սպասել. Տե՛ս (Ել. ՟Լ՟Գ. 8։ Դատ. ՟Ե. 28։ ՟Գ. Մակ. ՟Ե. 12. 14։ Ողբ. ՟Դ. 17։)
Դէտ ակնունէր նմա, թէ ո՛ւր կորուսցէ զնա. (Եղիշ. դտ.։)
Ուշ եդեալ դէտակն կալաւ ի վերայ (ի զննել). (Լաստ. ՟Ի՟Բ։)
ԴԷՏԱԿՆ Ի ՎԵՐ ՈՒՆԵԼ, ԱՄԲԱՌՆԱԼ. Զաչս ի վեր համբառնալ ի դիտել. ուշ դնել.
Դէտակն ի վեր համբարձեալ՝ ժողովէին ի գեղն վժան. այսինքն ուշ եդեալ իրացն. (Յհ. կթ.։)
Քննեա՛, եւ դէտակն ի վերայ դիցես. այսինքն ո՛ւշ դիցես։ (Սեբեր. ՟Թ.)
cf. Դդըչիւն.
Գետն երասխ անցանէ ընդ խոխոմս ձիգս եւ նեղս, ահագին դընդըչմամբ իջանէ ի դաշտն. (Խոր. ՟Ա. 11։)
cf. Դժուար.
Իբրեւ ի դժար եղեւ (այսինքն ծանրացաւ հիւանդն, կամ եհաս ի հոգեվարս), յափշտակեցաւ. (Վրք. հց. ՟Դ։)
discontented, dissatisfied.
ԴԺԳՈՀ ԼԻՆԵԼ. ἁχάριστος εἵμι ingratus sum Անգոհ եւ ապաշնորհ կամ անշնորհակալու լինել. տրտնջել. դժկամակ լինել. տժգոհ ըլլալ. ճշգոհալ.
complaint, discontent.
Տրտունջ. դժկամակութիւն. ապաշնորհութիւն. տժգոհանք, ճշգոհութիւն.
cf. Դժկամ.
Թշնամեացն եւ դժկամակացն ոչինչ թուեսցի մեծ. (Փիլ. իմաստն.։)
malignant.
Ապաշնորհենին (մակբայ). (դժմի՛տ, ձառադէ՛մ. Թր. քեր. հյ.։)
that has a bad or bitter root.
Իւրականօք կորստեան բերիւք դժնդակարմատն շառաւեղօք. (Նար. ՟Ժ՟Ը։)
atrocity, enormity;
cruelty, inhumanity, inclemency;
bittorness;
harshness;
intemperateness.
δεινότης, ἁηδία acerbitas, molestia, gravitas Դաժանութիւն. դառնութիւն. խստութիւն. դժուարութիւն. նեղութիւն. վիշտ. չարիք. անզգամութիւն.
Դժնդակութիւն օդոց կամ սառնամանեաց, վշտաց, ճանապարհի. (Մագ.։ Ոսկ. ՟ա. կոր.։ Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)
of a horrible aspect.
ԴԺՆԷԱՏԵՍԻԼ կամ ԴԺՆԵԱՏԵՍԻԼ. Դժնեայ տեսելեամբ. խորշելի. տխուր.
cf. Դժնէատեսիլ.
ԴԺՆԷԱՏԵՍԻԼ կամ ԴԺՆԵԱՏԵՍԻԼ. Դժնեայ տեսելեամբ. խորշելի. տխուր.
atrocity, asperity;
— հայեցուածոյ, hurtful aspect.
ԴԺՆԷՈՒԹԻՒՆ որ եւ ԴԺՆՈՒԹԻՒՆ. Դժնդակութիւն. ժանտութիւն. վնասակարութիւն. եւ Դժկամակութիւն. վիշտ.
that dwells in hell.
Վազելով շնչովն առ դժոխաբնակ մարդկան շունչսն, եւ մարմնով առ մարմնածածուկ ներքսագոյն դժոխս (գերեզմանի). (Նիւս. խոստով.։)