Definitions containing the research հրեղէն : 123 results

Խանձ, ից

cf. Խանծ.

· Calfa

NBHL (1)

Սիւնքհրեղէնք երեւեցան յերկինս, եւ երկիր ամենայն իբրեւ խանձիւ բորբոքէր. (Սամ. երէց.։)


Խարուկածին

adj.

born of, or produced by fire, ardent, luminous, fiery.

· Calfa

NBHL (1)

Ծնեալ ի խարուկէ, կամ ծնօղ խարուկի. հրաւառ. հրեղէն. կրակէ. կրակի.


Ճանճիռն

s.

flay, flies.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՛վ բերան հայհոյիչ, յորժամ հասանի օր մահուան քո, յայնժամ դնեն ճանճիւռն հրեղէն ի բերան քո, եւ քարշեն ի գեհենն. (Եփր. քրզ.։)


Կիզիչ, չի, չաց

adj. s.

combustive;
canstic;
incendiary

· Calfa

NBHL (1)

Զնետս մուխս չարին հրեղէնս, այսինքն զխորհուրդս կիզիչս. (Եփր. եփես.։)


Կիզողութիւն, ութեան

s.

cf. Կիզումն.

· Calfa

NBHL (1)

Զի արգելցէ զկիզողութիւն հրեղէն երկնից։ Ի բնութենէ չունին կիզողութիւն, այլ հրամանաւ աստուծոյ. (Վրդն. պտմ. եւ Վրդն. սղ.։)


Մախաթ, ոյ

s.

large or packing-needle;
awl, pricker, bodkin.

· Calfa


Հրաբաժակ, ի

s. fig. adj.

fire-cup;
punishment by fire;
fiery, full of fire.

· Calfa

NBHL (1)

Այն՝ որ է իբրու հրազէն բաժակ, կամ հրեղէն ըմպելի, ի լուսատու լինել եւ ի ջեռուցանել զոգին, եւ ի կիզուլ զմեղաւորս.


Հրաբերան

adj.

fire-mouthed.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զբերան հրեղէն. յորոյ ի բերանոյ հուր ելանէ. եւ Հրաշունչ.


Հրաբուղխ

adj. s.

ignivomous, fire-breathing;
burst of flame, eruption, volcano.

· Calfa

NBHL (1)

ՀՐԱԲՈՒՂԽՔ ա. Բղխմունք հրոյ. հրեղէն անձրեւք.


Հրաբուն

adj. fig.

fiery, igneous;
spiritual, celestial, divine.

· Calfa

NBHL (1)

ἕμπυρος, ἑμπύριος igneus, ignitus, caelestis. Ի բնէ հրեղէն. հրանիւթ. լուսեղէն, զուարթուն. հրեշտակային. եւ Աստուածային.


Հրազինեմ, եցի

va. fig.

to arm or furnish with fire;
to inflame, to kindle.

· Calfa

NBHL (1)

Հրով սպառազինեալ. հրեղէն լեզուօք եւ զօրութեամբ վառել ի հոգեւոր մրցանս.


Հրաթոյն

adj.

very poisonous.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ունի զթոյն հրեղէն.


Հրածին

adj.

producing fire.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ծնանի զհուր, կամ ի հրոյ. փայլակնացայտ. շանթառաք. հրացայտ. հրալից. հրեղէն.


Հրակերպ

adj.

cf. Հրակերպեան.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զկերպարանս հրոյ. հրատեսիլ. հրեղէն. եւ Հրեշտակք.


Հրահոսեմ

vn.

to flow like a torrent of fire.

· Calfa


Հրաձեւ

s. adj.

pyramid;
cf. Հրակերպ.

· Calfa

NBHL (1)

πυροειδής igni similis πυραμίς pyramis, figura in conum velut flamma ignis. Որ ունի զձեւ հրոյ կամ բոցոյ. բրգաձեւ. մանաւանդ՝ հրատեսիլ. հրակերպ. հրեղէն. լուսափայլ. լուսաճաճանչ.


Հրային, այնոց

adj.

igneous, fiery, pyric, ardent.

· Calfa

NBHL (1)

πυρινός, ἕμπυρος igneus. Հրաւոր, հրեղէն. ջերմ. կրակուտ, տաք.


Հրանիւթ

cf. Հրանիւթեայ.

· Calfa

NBHL (1)

Որոյ նիւթն է իբր հուր նմանական. հրեղէն. բոցեղէն. լուսեղէն. եւ Աննիւթական գոյացութիւն, հրեշտակք.


Հրանիւթեայ

cf. Հրեղէն;
— փոշի, gunpowder.

· Calfa


Հրանուտ

adj.

all fire, ardent, burning.

· Calfa

NBHL (1)

Իսպառ հային, հրեղէն. լուսեղէն. բնաւին հուր.


Հրաշակերտեմ, եցի

va.

to make, build or construct wonderfully well.

· Calfa

NBHL (1)

Ի սկզբանէ արար աստուած զերկինն հրեղէն, եւ ի նմա հրաշակերտեաց զհրեշտակս տասնեակ դասուք. (Մխ. այրիվ.։)


Հրապարիսպ

adj.

fire-walled.

· Calfa

NBHL (1)

Որոյ պարիսպն է հրեղէն.


Հրատարափ

adj.

raining fire.

· Calfa

NBHL (1)

Որ է իբրեւ զտեղատարափ հրեղէն.


Հնդկագոյն

adj.

brown, black.

· Calfa

NBHL (1)

Խանձօղն զերծեալ յերկնային հրեղէն բնութենէն անկաւ յերկիր, եւ եղեւ հնդկագոյն. (Եղիշ. դտ.։)


Յակինթ, կնթի, թաւ

s.

hyacinth.

· Calfa

NBHL (1)

Ունէին զրահս հրեղէնս, եւ յակինթս՝ հրդեհեալս հրով. (Յայտ. ՟Թ. 17։)


Յիսներեակ, եկաց

adj. s. fiftieth;
period of fifty days;
Pentecost;
jubilee.

· Calfa

NBHL (1)

Յիսներեկին երեւեցաւ հրեղէն լեզուօք առաքելոցն. (Եփր. աւետար.։)


Յորդահոս

cf. Յորդաբուղխ.

· Calfa

NBHL (1)

Յորդահոսան աղբերք, կամ վտակք աղբերաց։ Գետք յորդահոսանք։ Գետք հրեղէն առաջի նորա յորդահոսանք գնայցեն։ Զչորեքվտակեան առաջս գետոյդ յորդահոսան ծաւալմանցդ։ Յորդահոսան լեզուն բանիւ ի բանս առատացեալ. (Պիտ.։ Արծր. ՟Դ. 12։ Եւագր. ՟Ի՟Դ։ Նանայ.։ Նար. ՟Կ՟Ը։ Կամրջ.։)


Յորդահոսան

cf. Յորդաբուղխ;
—հոսանք or —հոսք, flood or overflow of waters, torrent.

· Calfa

NBHL (1)

Յորդահոսան աղբերք, կամ վտակք աղբերաց։ Գետք յորդահոսանք։ Գետք հրեղէն առաջի նորա յորդահոսանք գնայցեն։ Զչորեքվտակեան առաջս գետոյդ յորդահոսան ծաւալմանցդ։ Յորդահոսան լեզուն բանիւ ի բանս առատացեալ. (Պիտ.։ Արծր. ՟Դ. 12։ Եւագր. ՟Ի՟Դ։ Նանայ.։ Նար. ՟Կ՟Ը։ Կամրջ.։)


Յորդահոսիմ

vn.

to flow or fall copiously or in abundance.

· Calfa

NBHL (1)

Մինչեւ գետք հրեղէն յորդահոսին, իբր ըզհեղեղ ջուրց ծաւալին. (Յիսուս որդի.։)


Յորդեռանդ

cf. Յորդեռանդն.

· Calfa

NBHL (1)

Ձեռք աղքատաց կազմեսցեն քեզ կամուրջ՝ յորդեռանդ բորբոքեալ հրեղէն գետոցն. (Եփր. պհ.։)


Յորդեռանդն

adj.

very ardent, boiling, burning, fervent.

· Calfa

NBHL (1)

Ձեռք աղքատաց կազմեսցեն քեզ կամուրջ՝ յորդեռանդ բորբոքեալ հրեղէն գետոցն. (Եփր. պհ.։)


Մխիթարեմ, եցի

va.

to console, to soften, to soothe, to comfort, to relieve sorrow or vexation, to alleviate.

· Calfa

NBHL (1)

Որ մխիթարեաց զառաքեալսն՝ հանգչելով ի նոսա հրեղէն լեզուօք։ Մխիթարել զորս յադամայ տրտմեցելոց, եւ այլն. (Շար.։)


Մռմռամ, ացի

vn.

cf. Մռմռեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Պարանոցիդ վերայ շողան (սուսերք), ըմպել զարիւնըդ մըռմըռան (կամ մըրմըռան)։ Հողմով հանդերձ սաստիւ հնչեն (գետք հրեղէնք), եւ միգախառըն մռըմըռին (կամ մըրմըռին). (Շ. եդես.։ Յիսուս որդի.։)


Մռմռեմ, եցի

vn.

to murmur, to grumble, to mutter, to growl;
— ընդ միմեանս, to fall one upon another furiously or ferociously, tooth and nail, to be cruelly and obstinately bent against one another, to be mutually enraged;
միմռեալ ալիք, angry billows, surging waves.

· Calfa

NBHL (1)

Պարանոցիդ վերայ շողան (սուսերք), ըմպել զարիւնըդ մըռմըռան (կամ մըրմըռան)։ Հողմով հանդերձ սաստիւ հնչեն (գետք հրեղէնք), եւ միգախառըն մռըմըռին (կամ մըրմըռին). (Շ. եդես.։ Յիսուս որդի.։)


Մտաբերեմ, եցի

vn.

to recollect, to remember;
to take it into one's head, to think, to purpose, to contemplate, to imagine, to conceive;
to make an attempt, to attempt, to dare, to will, to be inclined to, to bring oneself to;
to give oneself up to;
ի կերակրիկ ինչ —, to obtain a bare livelihood;
յապաշխարութիւն —, to repent, to be converted, to amend;
ի նախանձ —, to be envious, jealous;
cf. Խեղդ.

· Calfa

NBHL (1)

Ի զուարթունս հրեղէնս մտաբերեցին (սոդոմայեցիխ). (Սարգ. ՟բ. պ. ՟Գ։)


Հայրատունկ

adj.

planted and cultivated by the Father.

· Calfa

NBHL (1)

Հայրատունկ այգւոյն (եկեղեցւոյ) հրեղէն պարիսպք. (Շար.։)


Ծիղ, ծղոյ, ծղի

s.

blade;
stalk, stem.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս արս՝ հրեղէնս ի մէջ ծղի անկեալք՝ ոչ չար ինչ կրէին. (Ոսկ. գծ.։)


Լոյս, լուսոյ, լուսով

s. fig.

light;
brightness, splendour;
fire;
illumination;
day;
sun;
sky;
eye;
լոյս, լոյս անեղ, Eternal light;
լոյս հաւատոյ, լոյս մտաց, the light of faith;
light of intellect;
լոյս քաղցր, a gentle light;
լոյս զոդիակոսի, northern lights, (aurora borealis);
լոյս ելեկտրական, electric light;
լոյս կազի, gas light;
ի լոյս, by the light of, in broad daylight, openly, visibly;
եղիցի՛ լոյս, եւ եղեւ լոյս, let there be light! and there was light;
լոյս սո՛ւրբ, ողջո՛յն ընդ քեզ, անդրանիկ դու երկնից ծնունդ, եւ կամ՝ մշտնջենին յաւատակից դու ճառագայթ, hail, holy Light! offspring of heaven firstborn, or of the Eternal coeterhal beam;
չիք լոյս անվթար կամ բաժակ անմրուր, no joy without alloy;
ծագել լուսոյ, to dawn;
մինչ լոյսն զգիշերն մերկանայր, it was scarcely break of day, at day break, at early down;
ի լոյս գալ, ի կենաց հասանել, to come out, to appear;
to come into the world, to be born;
to give birth or life to;
կորուսանել զլոյս աչաց, to lose one's sight;
լոյս տալ աչաց, to open the eyes, to cause to perceive, to warn;
ամփոփել լուսոյ ուրուք, no longer to behold the light of day, to die;
ի լոյս ածել, հանել ի լոյս, to bring to light, to discover, to publish, to illustrate;
ի լոյս ընծայել զմատեան, bring out, to publish a work;
լոյս առնուլ, to see the day;
to grow light;
to be enlightened, illuminated;
ի լոյս դառնալ, to issue from an eclipse;
լոյս տալ, to instruct, to enlighten;
լոյս աչաց իմոց, լոյսդ իմ անձկութեան, light of my eyes, my life, my heart, my love, my darling, my dearest one, my sweet one;
աչք իմ մի՛ տեսցէն զլոյս, may I be struck blind! damn my eyes! consolation, relief, balm, balsam.

· Calfa

NBHL (1)

լտ. լո՛ւքս. յն. ֆօ՛ս, որպէս թէ բոց. դաղմ. լուչ. Ճառագայթ) φῶς, φωτισμός, φέγγος lux, lumen, illuminatio. Տարր հրեղէն եւ պայծառ՝ երեւեցուցիչ ամենայն զգալեաց անկելոց ընդ ակամբ. որպէս լոյս արեգական, ճրագ, բոցհրոյ. նշոյլք. պայծառութիւն, փարատիչ խաւարի. լուս.


Խոտեղէն, ղինի, նաց

adj. s.

grassy;
made of grass;
herbage, vegetables.

· Calfa

NBHL (1)

Նոքա հրեղէնք կոչին, եւ մարդիկ խոտեղէնք. (Եզնիկ.։)


Խորանեմ, եցի

va.

to pitch a tent.

· Calfa

NBHL (1)

Սիւն ամպեղէն եւ հրեղէն ի վայր իջանել՝ արկանէր խորանէր խորան լուսեղէն. (Վրդն. լս.) (ուր վրիպակաւ գրչի կրկնեալ երեւի ձայնս խորան։)


Խորասուզեմ, եցի

va.

cf. Խորասոյզ առնեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Գայլք հրեղէն գետովք խորասուզեալք մաքրին ի միջոյ գառանց. (Սարկ. տոմար.։)


Թեւածածուկ լինիմ

sv.

cf. Թեւասքօղեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Սրբասաց սերովբէքն հրեղէն բերանօքն թեւածածուկ եղեալ փառաւորէին. (Պրոկղ. ներբ. ղկ.։)


Թեւասքօղեմ, եցի

va.

to shelter with the wings, to cover.

· Calfa

NBHL (1)

Թեւասքօղեալ պաշտի ի հրեղէն անմարմնականացն. (Լմբ. ստիպ.։)


Համանունաբար

adv.

homonymously.

· Calfa

NBHL (1)

Երկինք անուանեաց համանունաբար հրեղէն երկնից վերին յարկին. (Ոսկիփոր.։)


Համասփիւռ

adj.

spread, diffused, propagated throughout;
— ծաւալիլ, to be -.

· Calfa

NBHL (1)

Որք ընդ տիեզերս համասփիւռ քաղցրաձայնութեամբ երգէին (հրեղէն լեզուօք). (Գանձ.։)


Հալումն, ման

s.

melting, liquefaction, fusion;
dissolution;
consumption, decay;
— ջրեղէն, հրեղէն, aqueous, igneous fusion;
— կերակրոց, digestion;
— սառնամանեաց, thaw.

· Calfa


Պարագրեմ, եցի

va.

to circumscribe, to confine, to limit;
to comprehend, to contain;
to describe;
to trace or draw the first strokes, to sketch the outline of;
to rough-draw.

· Calfa

NBHL (2)

Օդք շուրջք, հուր պատառեալ, հաստատութիւնն շրջակայ, հրեղէն երկինքն պարագրող բոլորից. (Մխ. այրիվ.։)

Սրբազան աստուածաբանքն զգերագոյ եւ անկերպ էութիւն յոլովակի ամենայն ուրեք հրեղէն պարագրեն. (Դիոն. երկն.։)


Կառք, ռաց

s.

coach, carriage;
car, chariot;
երկանիւ՝ քառանիւ —, two wheeled carriage, four wheeled carriage;
— քառաձի, վեցձիան —, a coach and four, and six;
համաշխարհիկ —, — կառանոցի, երագընթաց —, omnibus;
hired-coach;
stage-coach;
վարձուոր, հասարակաց, առանձնական —, hackney-coach;
cab;
private coach;
հովանաւոր —, carriage with awning or curtains;
կայարան կառաց, cab-stand;
աստիճանք, դռնակ, աթոռակ, կուրծք, կոնք կառաց, foot-board of a carriage;
carriage-door;
coachman's box;
carriage-seat;
hood of a carriage;
վարձ, սակ կառաց, coach-hire, fare;
ելանել՝ մտանել ի կառս, to get into the coach;
օգնել, տալ բազուկ յելեւէջս ի կառաց, to help into, or down from the coach;
երթալ կառօք, to go or ride in a coach;
կացուցանել զկառսն, to stop the carriage.

· Calfa

NBHL (1)

Եհան զնա յերկրորդ կառս իւր։ Կազմեաց յովսէփ զկառս իւր։ Հանդերձեաց փարաւոն զկառս իւր։ Կառք, եւ հեծեալք։ Կառօք եւ հեծելովք։ Կառք երկաթիք։ Անուոց կառաց։ Շաչիւն կառաց։ Նստեալ ի կառս իւրում։ Կառք աստուծոյ բիւրապատիկք։ Հա՛յր հա՛յր, կառքդ իսրայէլի, եւ հեծեալք նորա (այս ինքն որ լնուիր զտեղի նոցա գործովք)։ Կառք հրեղէնք, եւ երիվարք հրեղէնք։ Գերանդազէն կառօք.եւ այլն։


Չորեքկերպ

adj.

cf. Չորեքկերպեան.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ի հրեղէն կառսն չորեքկերպիցն վերայ հանգչի. (Զքր. կթ.։)


Չորեքկերպեան

adj.

four-faced, four-figured or four-formed.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ի հրեղէն կառսն չորեքկերպիցն վերայ հանգչի. (Զքր. կթ.։)