Definitions containing the research լ : 10000 Results

Երդմնեցուցիչ, չի, չաց

See full entry →

s.

exorcist.

NBHL (1)

Որ երդմնեցուցիչքն էին (այսոց). (Գործ. ՟Ժ՟Թ. 13։) որ է այժմ պաշտօն գլխաւոր ի կղերիկոսս, որ կոսի Երդմնեցուցիչ։


Երդմնստութիւն, ութեան

See full entry →

s.

false oath, perjury.

NBHL (1)

Անհաւատութիւն, խռովութիւն, երդմնստութիւն. (Իմ. ՟Ժ՟Դ. 25. (ա՛յլ ձ. երդմնաստութիւն. որպէս ընթեռնու եւ Բրսղ. մրկ. )։)


Երդնում, երդուայ

See full entry →

vn.

to swear, to take an oath;
to curse, to detest;
սուտ —, to swear falsely, to perjure one's self, to take a false oath;
— յանձն իւր, to swear to one's self.

NBHL (7)

ὁμόω, ὁμνύω, ὅμνυμι juro Տալ զանունն աստուծոյ եւ աստուածայնոց ի հաստատութիւն բանին. երդուիլ, երդուըննալ, երդում ընել

Երդուի՛ր ինձ յաստուած՝ չմեղանչել ինձ։ Յանձն իմ երգուայ, ասէ տէր։ Երդուարո՛ւք ինձ ի տէր աստուած։ Երդնուցուն յանուն տեառն զօրութեանց։ Երդուաւ տէր ի սրբութիւնս իւր։ Երդումն՝ զոր երդուաւ, եւ այլն։ Յո՞ արդեօք երդնու աստուած, եթէ ոչ յինքն. եւ ասի երդնուլ՝ վասն մերոյ տկարութեանս. (Փիլ. լին.։)

Դորին փրկութեանդ երդուեալ». այսինքն ի կեանս դորա. (Ճ. ՟Ա.։)

Եթէ ոչ սովորիցի ոք ստէպ երդնուլ, եւ ոչ սուտ երբէք երդնու. (Եզնիկ.։)

Երդուեալ ի դիս, կամ աստուածովքն. (ՃՃ.։)

նոյն է եւ լոկ ասելն.

Թագաւորութիւն լութանի, երդնլով յարամազդ եւ եթէ այլ ոմն երբէք իշխանութիւն լուծեալ է, ո՛չ ի ձեռն այլոյ ուրուք, այլ ի ձեռն ինքեանց նոցունց. (Պղատ. օրին. ՟Գ։)


Երդումարդ, աց, ոց

See full entry →

s.

family, house.

NBHL (1)

Կարգեալ կացուցանէր ի նմա ամբոխութիւնս երդումարդաց. (Յհ. կթ.։)


Երեակ

See full entry →

cf. Երեկ.

NBHL (3)

Փոխանակ գրելոյ Երրեակ, կամ Եռեակ.

Մի՝ ի լուսանալ աւուրն, եւ մի ընդ երեակն. (Լաստ. ԺԶ։)

Երթեալ եղբօրն ընդ երեակս. (Վրք. հց. ձ։)


Երեամ

See full entry →

s. adj. adv.

three years;
of three years;
—, զ—, յ—, in or during three years, every three years.

NBHL (4)

Պտուղ նորա զերեամ պիղծ լիցի. (Ղեւտ. ԺԹ. 23։)

Եւ զայն ո՛չ թէ զերկեամ եւ զերեամ մի էին կրելոց, այլ զաւուրս կենաց իւրեանց. (Ոսկ. մ. Բ. 8։)

Եղիցին նշանք եւ արուեստք զերեամ։ Զերեամ հրամայեաց սքանչելի եւ նորագործ իրացն լինել. (Ոսկ. ես.։)

Որթ տնկիցէ, բրիցէ զառաջին ամն եւ զերկրորդն, եւ դարձեալ յերեամն. եւ իբրեւ երեամն անցանիցէ, եւ ի քառեամն ելանիցէ. (Ոսկ. բ. տիմ. Զ։)


Երեխայ

See full entry →

cf. Երախայ.

NBHL (1)

Երեխայքն նոյնգունակ կրկին տագնապաւ յոյժ դառնացեալ. (Մաշկ.։)


Երեկանամ, ացի

See full entry →

vn.

to amuse ones self until the evening, to pass the whole day, to stay till the evening;
to remain, to pass the day;
— յանկողնի, to sleep very late.

NBHL (3)

Երեկօթս առնել. ագանիլ. ըստ յն. կալ մնալ.

Մերթ՝ Զցերեկն անցուցանել ուրեք եւ յիմիք. յն. մնալ երեկոյի.

Յառնեն ընդ առաւօտս, եւ զհետ լինին ցքւոյն. որ երեկանան ի նմին. (Ես. ՟Ե. 11։)


Երեկեմ, եցի

See full entry →

vn.

cf. Երեկանամ.

NBHL (1)

cf. երեկանալ. որպէս Երեկօթս առնել.


Երեկոյ, ի

See full entry →

s. adv.

evening;
ընդ երեկոյս, towards -;
բարի —, good —, good night.

NBHL (8)

ἐσπέρα, ὁψία vespera, vesper Երեկ՝ իբրեւ անուն. որ եւ ԵՐԵԿՈՐԻ. վերջին մասն տուընջեան, եւ սկիզբն գիշերոյ. ժամ մտից կամ խոնարհելոյ արեւու. իրիկուն.

Ընդ առաւօտս ասիցես, թէ ե՞րբ լինիցի առաւօտ. (Օրին. ՟Ի՟Ը. 67։)

Յայգուէ մինչեւ ցերեկոյ. (Ել. ՟Ժ՟Ը. 14։)

Եկեալ առ իս ի խոր երեկոյն. (Վրք. հց. ՟Դ։)

Իսկ փոխանակ հոլովոյս Յերեկոյէ՝ ասի ի մեզ Յերեկորեայ կամ յերեկորէ. իրիկուընէ. որպէս եւ փոխանակ ասելոյ Երեկոյի՝ ասի նաեւ Երեկորւոյ։

Եւ իբրեւ մ. ὁψέ vespere եւ այլն. իրիկուան դէմ.

Մի ընդ առաւօտս, եւ մի ընդ երեկոյս». յն. յառաւօտու եւ յերեկոյի։ cf. Ել. (՟Ժ՟Զ. 6. եւ 8։ ՟Ի՟Թ. 39։ Երեմ. ՟Բ. 24։)

Իբրեւ երեկոյ եղեւ։ Իբրեւ եղեւ երեկոյ։ Եւ էր երեկոյ։ Իբրեւ երեկոյ լինէր.եւ այլն։


Երեկոյի

See full entry →

adj.

of the evening;
երեկոյին, towards evening.

NBHL (2)

Զերեկոյի աղօթս մեր ընկա՛լ տէր. (Շար.։)

Առաւել քան զամենայն ժամանակս՝ յերեկոյին ժամուն եղիցի քեզ զգուշութիւն ի վերայ խորհրդոց քոց. (Վրք. հց. ՟Բ։)


Երեկոյին

See full entry →

adj.

cf. Երեկոյի.

NBHL (2)

Զերեկոյի աղօթս մեր ընկա՛լ տէր. (Շար.։)

Առաւել քան զամենայն ժամանակս՝ յերեկոյին ժամուն եղիցի քեզ զգուշութիւն ի վերայ խորհրդոց քոց. (Վրք. հց. ՟Բ։)


Երեկորեայ, եայք, եայց

See full entry →

adj. s. adv.

of the evening;
westerly;
evening;
յ—, from the evening;
the evening;
—ց ծով, the Atlantic Ocean.

NBHL (6)

Ի տասն եւ չորս ամսոյն ի մէջ երեկորեայցն զատեալ տեառն. (Ղեւտ. ՟Ի՟Գ. 5։)

Յերեկորեայ բաղարջ ուտիցէք ... ցերեկոյ։ Յերեկորեայն մինչեւ ցերեկոյ ( իրիկուընէ իրիկուն )։ Յերեկորեայ մինչեւ ցառաւօտ. (Ել. ՟Ժ՟Բ. 18։ Ղեւտ. ՟Ի՟Գ. 34։ ՟Ի՟Դ. 3։ Թուոց. ՟Թ. 21։ Յես. ՟Ե. 10։ Յոբ. ՟Է. 4։ Եզեկ. ՟Ի՟Դ. 18։ ՟Լ՟Գ. 22։ Իսկ Ամովս. ՟Ը. 4. պարտի լինել ըստ յն. յերկրէ։)

Յերեկորեայ շաբաթուն մինչեւ ի լուսանալ միաշաբաթուն. (Յհ. իմ. ատ.։)

Կամ որպէս Ընդ երեկս, ըստ յն. այլ ըստ հյ. թուի նոյն ընդ վերնոյն (=ԵՐԵԿՈՐ).

Եւ ճրագունք վառեալք՝ յերեկորեայ լուցեալք. (՟Բ. Մնաց. ՟Ժ՟Բ. 11։)

Սկիզբն երեկորեայց ծովուն, այսինքն ծով արեւմտից կոչեցեալ. (Շիր. քրոն.։)


Երեկորի, որւոյ, որեաց

See full entry →

s. adv.

evening;
towards evening.

NBHL (2)

Ընտրեցին ոմանք զայս ինչ եւ զայս դնել երեկորեացդ այդոցիկ. (Յհ. իմ. ատ.։)

Ակնածեսցուք յերեկորոյն, յորում լուսաւորեաց զմեզ քահանայն». յն. յօրէն։


Երեկորին

See full entry →

adj. adv.

of the evening;
the evening.

NBHL (4)

Տեսիլն երեկորին եւ առաւօտին՝ որ ասացաւ, ճշմարիտ է. (Դան. ՟Ը. 16։)

Յերեկորին ժամու հաղորդել խորհրդոյն։ Միջասահման իմն երեկորինս է ժամ՝ տուընջեան եւ գիշերոյ. (Յհ. իմ. ատ.։)

Մատուցանել ողջակէզս հանապազ առաւօտուց եւ երեկորին. (՟Ա. Մնաց. ՟Ժ՟Զ. 40։ ՟Բ. Մնաց. ՟Բ. 4։)

Լուցանիցէ ահարոն զճրագ երեկորին. (Ել. ՟Ը. 9։)


Երեկորնական, ի, աց

See full entry →

adj.

of the zvening;
western;
— պարտէզք, the Hesperides.

NBHL (1)

Երեկորեան. երեկորին. ըստ յն. եւ լտ. ոճոյ նաեւ Արեւմտեան.


Երեկորնեայ

See full entry →

cf. Երեկորնական.

NBHL (1)

Ծովն որ անուանեալ կոչի երեկորեայց (կամ երեկորեանց), քանզի սահմանեալ մտիցն արեւու է. (Վեցօր. ՟Դ։)


Երեկուն

See full entry →

s. adj. adv.

eyening;
of the evening;
the evening, about or towards evening.

NBHL (5)

Յերեկուն պահուն յարուցեալ երթայր. (Եղիշ. ՟Ը։)

Երեկուն ժամդ դրացի եւ մերձաւոր է խաւարային գիշերւոյ. (Եղիշ. խաչել.։)

Շաբաթն օր՝ երեկունն մարտիւրոսաց պաշտել. (Յհ. իմ. ատ.։)

Զոր դարձեալ երեկունն երգեն. (Արշ.։)

Աբրահամու երեւին երեք՝ եւ ի միջօրէին. իսկ զովտայ՝ երկու, եւ երեկուն. (Փիլ. լին.։)


Երեկօրի

See full entry →

cf. Երեկորի.

NBHL (1)

փոխանակ գրելոյ Երեկորի.


Երեմեան, մենից

See full entry →

adj.

triennial

NBHL (2)

Ել ընդ նմա ի սելով երեմենեաւ զուարակաւ. (՟Ա. Թագ. ՟Ա. 24։)

Երեմեան լինի, ոտնափոխեսցի. (Գանձ.։)


Երեմենի, մենեաց

See full entry →

cf. Երեմեան.

NBHL (2)

Ել ընդ նմա ի սելով երեմենեաւ զուարակաւ. (՟Ա. Թագ. ՟Ա. 24։)

Երեմեան լինի, ոտնափոխեսցի. (Գանձ.։)


Երեշխաւոր

See full entry →

cf. Երաշխաւոր.

NBHL (1)

ԵՐԵՇԽԱՒՈՐ կամ ԵՐԵՇԽԵՒՈՐ, ՐԵԼ. ՐՈՒԹԻՒՆ. cf. Երաշխաւոր. րել. րութիւն։ Հ=Յ. ստէպ։


Երեսագիր, գրոյ

See full entry →

s.

address, direction, superscription.

NBHL (1)

Հասցէն գրեալ յերեսս նամակի. երես.


Երեսանակ

See full entry →

cf. Երասանակ.

NBHL (1)

Կառավար ի ձեռն առնելով զերեսանակ կառացն ... ոչ թողու զերեսանակն. (Խոսրովիկ. (ա՛յլ ձ. լաւ եւս, երասանակ)։)


Երեսանամ, ացայ

See full entry →

vn.

cf. Երեսեմ.

NBHL (2)

Երեսօք կամ դէմ յանդիման երեւիլ.

Ասուդ դիւցազնաբար ի դիմի հարեալ, մինչ հանդէպ երեսանալ աղեքսանդրու. (Արծր. ՟Ա. 7։)


Երեսաւոր

See full entry →

adj.

bold, courageous.

NBHL (1)

Դիմագրաւ. յառաջամարտիկ քաջասիրտ եւ աչալուրջ երեսօք.


Երեսեմ, եցի

See full entry →

vn.

to offer one's self;
to appear;
to see one another.

NBHL (2)

ԵՐԵՍԵՄ կամ ԵՐԵՍԻՄ. (ռմկ. երեսւորիլ ) cf. Երեսանալ.

Ոչ է նոցա արժան այսմ մտանել ... բայց եթէ մեք արտաքս առ նոսա ելցուք, եւ երեսեսցուք. (Վրք. ոսկ.։)


Երեսնամեայ

See full entry →

adj.

of thirty years;
thirty years old.

NBHL (7)

Զերեսնամեայ մկրտութիւնն ի բարիոք պէտս լուծին. (Լմբ. պտրգ.։)

Երեսնամեայ մկրտիլ. (Յհ. իմ. ատ.։)

Երեսնամենիւ (ա՛յլ ձ. երեսնեմենիւ) հազիւ երեւին զիւրեանց շրջանակն գալ (ոմանք ի մոլորակաց). (Փիլ. նխ. ՟ա.։)

Հերակղիտոս՝ ազգ կոչէ զնա (զերեսուն թիւն), ասելով, յերեսնամենի մարդոյ կարել պապ լինել. (Փիլ. լին.։)

Պապ կարէ լինել երեսնամենի. (Վրդն. ծն.։)

Պարտ է երեսնամին անթերի մնալ. (Շ. թղթ.։)

Այլ հաւատս յերեսնամին, ի չափ յառնեն նախաստեղծին. (Յիսուս որդի.։)


Երեսնամեան

See full entry →

adj.

cf. Երեսնամեայ.

NBHL (7)

Զերեսնամեայ մկրտութիւնն ի բարիոք պէտս լուծին. (Լմբ. պտրգ.։)

Երեսնամեայ մկրտիլ. (Յհ. իմ. ատ.։)

Երեսնամենիւ (ա՛յլ ձ. երեսնեմենիւ) հազիւ երեւին զիւրեանց շրջանակն գալ (ոմանք ի մոլորակաց). (Փիլ. նխ. ՟ա.։)

Հերակղիտոս՝ ազգ կոչէ զնա (զերեսուն թիւն), ասելով, յերեսնամենի մարդոյ կարել պապ լինել. (Փիլ. լին.։)

Պապ կարէ լինել երեսնամենի. (Վրդն. ծն.։)

Պարտ է երեսնամին անթերի մնալ. (Շ. թղթ.։)

Այլ հաւատս յերեսնամին, ի չափ յառնեն նախաստեղծին. (Յիսուս որդի.։)


Երեսնամենի

See full entry →

adj.

cf. Երեսնամեայ.

NBHL (7)

Զերեսնամեայ մկրտութիւնն ի բարիոք պէտս լուծին. (Լմբ. պտրգ.։)

Երեսնամեայ մկրտիլ. (Յհ. իմ. ատ.։)

Երեսնամենիւ (ա՛յլ ձ. երեսնեմենիւ) հազիւ երեւին զիւրեանց շրջանակն գալ (ոմանք ի մոլորակաց). (Փիլ. նխ. ՟ա.։)

Հերակղիտոս՝ ազգ կոչէ զնա (զերեսուն թիւն), ասելով, յերեսնամենի մարդոյ կարել պապ լինել. (Փիլ. լին.։)

Պապ կարէ լինել երեսնամենի. (Վրդն. ծն.։)

Պարտ է երեսնամին անթերի մնալ. (Շ. թղթ.։)

Այլ հաւատս յերեսնամին, ի չափ յառնեն նախաստեղծին. (Յիսուս որդի.։)


Երեսնամի

See full entry →

adj.

cf. Երեսնամեայ.

NBHL (7)

Զերեսնամեայ մկրտութիւնն ի բարիոք պէտս լուծին. (Լմբ. պտրգ.։)

Երեսնամեայ մկրտիլ. (Յհ. իմ. ատ.։)

Երեսնամենիւ (ա՛յլ ձ. երեսնեմենիւ) հազիւ երեւին զիւրեանց շրջանակն գալ (ոմանք ի մոլորակաց). (Փիլ. նխ. ՟ա.։)

Հերակղիտոս՝ ազգ կոչէ զնա (զերեսուն թիւն), ասելով, յերեսնամենի մարդոյ կարել պապ լինել. (Փիլ. լին.։)

Պապ կարէ լինել երեսնամենի. (Վրդն. ծն.։)

Պարտ է երեսնամին անթերի մնալ. (Շ. թղթ.։)

Այլ հաւատս յերեսնամին, ի չափ յառնեն նախաստեղծին. (Յիսուս որդի.։)


Երեսնաւոր, աց

See full entry →

adj.

that contains thirty units.

NBHL (1)

Որ բերէ յինքեան զերեսուն թիւ, կամ երեսնապատիկ. (յն. երեսուն. լտ. երեսներորդ).


Երեսնեակ, եկի

See full entry →

adj.

thirty.

NBHL (1)

Սուրբ խոստովանողն թէովփիլէ՝ երեսնակ զինուորօք հանդերձ. (Կաղանկտ.։)


Երեսնեմեան

See full entry →

cf. Երեսնամեայ.

NBHL (2)

Յերեսնեմեանսն գրելոյ յառաջ քան զաբրահամ յորդէծնութիւնսն գալ. (Եւս. քր. ՟Ա։)

Սկիզբն արար երեսնեմոյն կատարեալ հասակի եւ վարդապետութեան. (Սանահն.։)


Երեսնեմի, մւոյ

See full entry →

cf. Երեսնամեայ.

NBHL (2)

Յերեսնեմեանսն գրելոյ յառաջ քան զաբրահամ յորդէծնութիւնսն գալ. (Եւս. քր. ՟Ա։)

Սկիզբն արար երեսնեմոյն կատարեալ հասակի եւ վարդապետութեան. (Սանահն.։)


Երեսնիցս

See full entry →

adv.

thirty times.

NBHL (1)

Երեսնիցս չորս. (Փիլ. լին.։)


Երեսնօրեակ

See full entry →

cf. Երեսնօրեայ.

NBHL (2)

Ասեմք զամիսն երեսնօրեակ, խառնելով ընդ նմա եւ վարկանելով զգիշերոյն ժամանակ. (Փիլ. լին. ՟Բ. 17։)

Ըստ լուսնական տարեաց, զերեսնօրեայ աւուրցն թուոյ ասեմ. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Երեսնօրեայ

See full entry →

adj.

of thirty days.

NBHL (2)

Ասեմք զամիսն երեսնօրեակ, խառնելով ընդ նմա եւ վարկանելով զգիշերոյն ժամանակ. (Փիլ. լին. ՟Բ. 17։)

Ըստ լուսնական տարեաց, զերեսնօրեայ աւուրցն թուոյ ասեմ. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Երեսուն, եսնից

See full entry →

adj.

thirty.

NBHL (1)

Եօթն ամ ընդ երեսնիւ (՟լէ)։ Ամս ութ երեսնիւ (՟լը)։ Հինգ ընդ երեսնիւք (՟լե)։ Մի ամ պակաս յերեսնէ. (ըստ հելլենաբանութեան). (Եւս. քր. ՟Ա։)


Երեսպաշտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Մարդահաճութիւն.

NBHL (1)

Առաւել ռմկ. իբր Մարդահաճութիւն. ակնառութիւն.


Երեսփոխան, աց

See full entry →

s.

vicegerent;
deputy.

NBHL (2)

ἑπίτροπος vicarius, procurator Փոխանորդ երեսի՝ այսինքն անձին այլոյ. տեղակալ. գաւառապետ.

Պետրոս վէմն հաւատոյ՝ եւ մեծն ամենայնի՝ երեսփոխանն քրիստոսի. (Հ. հոկտ. ՟Ի՟Գ. եւ այլն։)


Երերանք, նաց

See full entry →

cf. Երեր.

NBHL (1)

Ոչ եթէ ղամէք սպան զկային, այլ հեծեծութեամբ եւ երերանօք մեռաւ. (Եփր. աւետար.։)


Երերիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to tremble, to move, to shake, to be agitated;
to quake like a simpleton;
to wander.

NBHL (8)

τρέω, τρέμω tremo Կրել զերեր. տատանիլ. տարուբերիլ. դողալ. շարժիլ. ծփիլ. երերալ, դողդողալ.

Երերեալ եւ տատանեալ եղիցիս ի վերայ երկրի. (Ծն. ՟Դ. 12. 14։)

Զերերել եւ զտատանել նորա. (Եփր. ծն.։)

Հեծեծելով երերելով եղիցիս ի վերայ երկրի. (Փիլ. լին.։)

Ի տարակոյս երերէր։ Չարչարանօք երերէր։ Անհանգիստ երերի։ Ի թշուառանալոյն կասկածէ երերիմ. (Լմբ. իմ. եւ Լմբ. սղ.։)

Երկիրս հիացեալ սասանեցաւ, եւ դողալով երերէր. (Շար.։)

(Փիլ. ՟ժ. բան.)

Իբրու զանհաստատ եւ զաննեցուկ նաւամակոյկն շարժեալ դեդեւեցուցանեն՝ այսր եւ անդր երերեալք յաւիտեան». լինի որպէս ն. Երերեմ, եցի. ռմկ. երերցընել։


Երերումն, ման

See full entry →

s.

cf. Երեր.

NBHL (3)

Երերիլն. երեր. երերանք. շարժ. սասանութիւն.

Յերերման եւ ի տատանման կան երկրայինքս ի մէջ փորձանաց։ Նայիդ է տեղի երերման՝ յերերմանէն կայենի կոդեցեալ. (Վրդն. ծն.։)

Զի դադարի մայրն յերերմանց (այսինքն յերերմանց) ... յերերմանէն եղեւ դադարեալ. (Գանձ.։)


Երերուն

See full entry →

adj. ast.

trembling;
wandering;
vagrant;
Erratic.

NBHL (1)

Երերեալ. դողդոջուն։ (Մծբ. ՟Ժ՟Թ։)


Երեւակայեմ, եցի

See full entry →

va.

to imagine, to fancy, to dream.

NBHL (5)

φαντάζω, -ομαι imaginor, concupio speciem Ձեւացուցանել կամ նկարել ի ներքին զգայութեան. ըմբռնել զգալի մտածութեամբ.

Երեւակայէ ոք զձեւս ի տրամախոհութեան։ Տրամախոհութիւն երեւակայելով (կամ երեւակելով) յինքեան ձեւս։ Զնոյն ինքն զձեւս երեւակայէ, եւ տրամատպաւորէ յինքեան. (Սահմ. ՟Ժ՟Զ։)

Մերթ իբրեւ Երեւակայացուցանել, երեւեցուցանել.

Զնիսեան նշանակեալ ցուցակութիւն երեւակայէր. (Մագ. ՟Խ՟Թ։)

Ի պտուտելն (ալեաց ջրոյ) սպիտակափառ երեւակայեալ». այսինքն երեւեցուցեալ, երեւեալ. (Մագ. ՟Խ։)


Երեւակայութիւն, ութեան

See full entry →

s.

imagination, fancy, whim, idea;
վառ —, lively imagination.

NBHL (4)

φαντασία, φάντασμα phantasia, imaginatio Զգայութիւն ներքին, յորում զկայ առնու երեւեալն, կամ նկարեալ յանդիման լինի պատկեր երեւելոց եւ ըոբռնելոց զգայարանօք.

Զոր ինչ առնու ի զգայութեանց, զայն պահէ. վասն որոյ եւ երեւակայութիւն յորջորջի, այսինքն երեւեցուցելոցն կացումն. (ուստի գտանի գրեալ եւ երեւակացութիւն) (Անյաղթ վերլծ. արիստ.։)

Երեւակայութիւն է բացագոյնիցն մասնական գիտութիւն։ Արուեստ է ունակութիւն ճանապարհորդել՝ հանդերձ երեւակայութեամբ. (Սահմ. ՟Ժ՟Բ. ՟Ժ՟Գ։)

Զքառիցն ի նա տոգորս՝ երեւակայութեամբ ցուցից։ (Միանձունք) ըստ օրինի պարառեալ են վսեմական եւ մաքուր երեւակայութեամբ. (Մագ. ՟Կ՟Բ. ՟Կ՟Դ։)


Երեւակի

See full entry →

adv.

visibly, openly, manifestly.

NBHL (4)

Երեւելի օրինակաւ. յայտնապէս.

Թէեւ երեւակի ոչ հանդիպեցան, այլ կանխագէտ մարգարէութեամբն կատարեցան. (Եղիշ. ննջ.։)

Իսկ յասելն (Եղիշ. դտ.) թէ սամփսոն ի պատառել զառիւծն

Հեղձուցանէր զերեւակի տրտմութիւնն». իմա՛ կամ զերեւելի սրտմտութիւն (դիւին), եւ կամ զերեւակի, այսինքն զերեւեցուցչի (դիւին)։


Երեւակութիւն, ութեան

See full entry →

s.

imagination;
pomp, show.

NBHL (4)

Զգայութիւն կոչեն, զոր տեսանէ ակն կամ լսէ ականջն. եւ երեւակութիւն՝ զայն, որ երեւումնն զինչ տեսաւ եւ կամ լուաւ զկայ առնու. (Տօնակ.։)

Սահմանեաց սողոն ո՛չ զճոխութիւն եւ զերեւակութիւն լինել բարեբախտութիւն. (Նոննոս.։)

Արեգակն եւ լուսին ... անցանեն յիւրեանց երեւակութենէն. (Բրսղ. մրկ.։)

(Տեսութիւն լուսոյ ի տկար աչս՝) ըստ կարին յօժարաբար ցուցցէ զերեւակութիւն». ա՛յլ ձ. զերեւակայութիւն. (Մագ. ՟Կ՟Ե։)


Երեւեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to make appear, to represent, to show, to make, to figure;
to feign;
to produce, to bud, to sprout;
— զերեսս, to visit.

NBHL (8)

ἑπιφαίνω, ἁναφαίνω, ἁναδείκνυμι apparere facio, illumino, ostendo, designo Տալ երեւիլ կամ տեսանիլ. ցուցանել. յայտնի կամ յայտ առնել.

Յետ այսորիկ երեւեցոյց տէր եւ այլ եւս եօթանասուն եւ երկուս. (Ղկ. ՟Ժ. 1։)

Իբրեւ արեգակն մտանէ, աստեղք զիւրեանցն երեւեցուցանեն փայլումն։ Երեւեցուցանելով տեսականացն (ի մեզ) եւ այլ գեղեցկութիւնս. (Փիլ. բագն. եւ Փիլ. ՟ժ. բան.։)

Զծածկեալսն երեւեցուցանեն։ Ոչ երեւեցուցանէ ինչ նշոյլ։ Դէմս քսամնելիս երեւեցուցանեն։ Ի բիւրուցն չափ մի երեւեցուցի. (Նար.։)

ԵՐԵՒԵՑՈՒՑԱՆԵԼ. Ի դուրս տալ, բղխել, բուսուցանել.

ԵՐԵՒԵՑՈՒՑԱՆԵԼ. Տալ կարծել կամ համարել. երեւցնել.

Հաւատալի երեւեցուցանեմ. (Նար. եւ այլն։)

ԵՐԵՒԵՑՈՒՑԱՆԵԼ ԶԵՐԵՍՍ. որպէս Այց առնել։ (Թուոց. ՟զ. 25։ Սղ. ՟Լ. 17։ ՟Կ՟Զ. 1։ ՟Հ՟Թ. 4. 8. 20. եւ այլն։)