Definitions containing the research զգեստ : 452 results

Սքեմաւորութիւն, ութեան

s.

cf. Սքեմառութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Ունելն կամ կրելն յանձին զսքեմ. առնուլն զզգեստ կրօնաւորութեան.


Սքող, ից

s.

veil;
vest.

· Calfa

NBHL (1)

Քող կամ քօղ. ծածկոյթ. զգեստ.


Վտաւակ, աց

s.

under waistcoat, shift, shirt;
petticoat.

· Calfa

NBHL (1)

ὐποδύτης subucula, tunica. եւ παρωμίς humerale. (լծ. թ. տիւվաճ, եւ տիւվագ ). Ներքնակ. ներքին հանդերձ ընդ վերարկուաւ եւ ընդ վակասիւ. պարեգօտ. պատմուճան. եւ Ո՛ր եւ է զգեստ. եւս եւ Ուսանոց, վակաս.


Վրձին, ձնի

s.

brush;
— նկարչաց, brush, pencil;
— զգեստուց, հերաց, ատամանց, եղնգանց, clothes-brush, hair-brush, tooth-brush, nail-brush.

· Calfa


Սեւագոյն

adj.

black, dark-coloured, blackish, dark, swarthy.

· Calfa

NBHL (1)

Զի սեւագոյն մեղօք անձին՝ աղտեղեցի զաւազանին (զգեստ). (Յս. որդի.։)


Սեւաթոյր

cf. Սեւաթորմի.

· Calfa

NBHL (1)

Սեւաթոյր զգեստու զգածումն։ Ի սեւաթոյր տխրութենէ գործոց մերոց խեթիւ հայեցաւ ի մեզ արեգակն ճշմարիտ. (Յհ. կթ.։)


Սիգութիւն, ութեան

s.

haughtiness, pomp, ostentation;
softness, effeminacy.

· Calfa

NBHL (1)

Յորժամ աւելի զգեստիւք զինքն պճնիցէ եւ փերեւետիցէ՝ սիգութեան եւ փափկութեան պարապով. (Կանոն.։)


Սիրելութիւն, ութեան

s.

loving;
amiability, kindness, love, affection, tenderness, sympathy, fellow-feeling.

· Calfa


Սպիտակափայլ

cf. Սպիտակափառ.

· Calfa

NBHL (1)

Սպիտակափայլ լուսափառ դաշտի քարտենիդ։ Պայծառազգեստք եւ սպիտակափայլք ըստ պատահման արծաթոյ. (Նար. յիշ. խչ. եւ Նար. առաք.։)


Սպուդէք, էից

s.

monks devoted to study.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ նմանութեան մայրաքաղաքացն սպուդէից՝ արք կրօնաւորք խարազնազգեստք։ Ցրուեալ աշակերտաց նորա սպուդէից ի գաւառս իւրաքանչիւր շինէին վանորայս. (Խոր. ՟Գ. 49. 67։)


Ստորնակ, աց

s.

under garment.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդէ՞ր կրկին կապուտակեայ պատմուճանն ստորնակ ասի։ Ստորնակ յիրաւի ասացեալ է, զի յետ այնր՝ որ ի վերայ լանջացն էր՝ զգեստն կայր։ Յիրաւի եւ ի ստորնագոյն կողմն ստորնակին նռնաձեւն է. (Փիլ. ել. ՟Բ. 117. 119։)


Վայելչանամ, ացայ

vn.

to be distinguished, to render oneself illustrious, to be remarked;
to enjoy.

· Calfa

NBHL (1)

Օդային անկուածովք ոմամբք (զգեստուց) ամաչիցեմք առաւել՝ քան թէ վայելչանայցեմք. (Ածաբ. աղք.։)


*Սապոն, ի

s.

soap;
cf. Օճառ.

· Calfa

NBHL (1)

Զսապոնին գինսն, որով լուացաք զարիւնաթաթախ զգեստս քո զօրացդ. (Մամիկ.։)


Վարապանակ, աց

s.

sagum, great coat;
cassock, brigandine, coat of mail, hauberk, hocqueton, cuirass.

· Calfa

NBHL (1)

ՎԱՐԱՊԱՆԱԿ μανδύας genus vestimenti miitaris. որ եւ ՎԱՌԱՊԱՆ. Պահպանակ վառելոցն ի պատերազմ. որպէս ամղան՝ տառատոկ՝ վերարկու՝ թիկնոց եւ լանջանոց. զգեստ զինուորական.


Շղաշ, ից

cf. Շղարշ.

· Calfa

NBHL (1)

Բազում եւ երեւելի զգեստս արքունական՝ ոսկէճամուկս, եւ շղարշատեռն հրաշանկարս։ Շղարշատեռ վառիւք զնա զարդարեալ։ Ի շղարշատեռն յառագաստից զնա պճնեալ պայծառացուցանէր. (Յհ. կթ.։)


Շղաշատեռ

cf. Շղարշ.

· Calfa

NBHL (1)

Բազում եւ երեւելի զգեստս արքունական՝ ոսկէճամուկս, եւ շղարշատեռն հրաշանկարս։ Շղարշատեռ վառիւք զնա զարդարեալ։ Ի շղարշատեռն յառագաստից զնա պճնեալ պայծառացուցանէր. (Յհ. կթ.։)


Շղարշ, ից

s.

very transparent veil, gauze;
crape.

· Calfa

NBHL (1)

Բազում եւ երեւելի զգեստս արքունական՝ ոսկէճամուկս, եւ շղարշատեռն հրաշանկարս։ Շղարշատեռ վառիւք զնա զարդարեալ։ Ի շղարշատեռն յառագաստից զնա պճնեալ պայծառացուցանէր. (Յհ. կթ.։)


Խելագարիմ, եցայ

vn.

to become crazy, to go mad, to lose ones senses, to be mad.

· Calfa


Խենեշանամ, ացայ

vn.

to live in effeminaoy, to plunge into voluptuousness and debauchery, to revel, to feast, to be immodest, dissolute, debauched.

· Calfa

NBHL (1)

Մի զգեստուք խենեշասցուք կակղօք. (Ածաբ. ծն.։ յորմէ եւ Վրք. հց. ձ։ եւ Ի գիրս խոսր.։)


Խլայեմ, եցի

va.

to give a robe of honour.

· Calfa

NBHL (2)

Եօթն անգամ արքունական զգեստուք խիլայէ զնա. (Վրդն. պտմ.։)

Թագաւորական զգեստուք պատուէր եւ խիալյէր զնա թագաւորն. (Օրբել.։)


Խխնջիւն

s.

neigh, neighing;
cf. Խղունջն.

· Calfa

NBHL (1)

Ի խխնջիւնից զազրատեսից երփներանգ որակ ծիրանւոյ։ Որ էր ներկեալ արամբ խըխընջիւնաց զգեստ թագաւորական. (Երզն. լս. եւ Երզն. մտթ.։)


Ծուէնք

s. pl. piece of linen, bits, cuttings, shreds, strips, rags, tatters;
ի ծուէնս ծուէնս պատառե, to tear, to rend, to pull to pieces;
յերկուս ծուէնս պատառել, to tear in two parts or pieces.

· Calfa

NBHL (1)

Ծուէնս ծուէնս պատառէին զգեստիկն նորա. (Ճ. ՟Ա.։)


Ծփեմ, եցի

va. fig.

to excite, create or produce a tempest;
to agitate, to trouble.

· Calfa

NBHL (1)

Զկէսն ծփելովն՝ տեռազերծէ զանկելոցնզգեստս. (Պիտ.։)


Ծփեցուցանեմ, ուցի

va.

cf. Ծփեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Զկէսն ծփելովն՝ տեռազերծէ զանկելոցնզգեստս. (Պիտ.։)


Կազ, ի

s. chem.

gauze;
gas;
— լուսաւորութիւն, illuminating -;
լոյս, լուսաւորութեան կազի, — light;
— illumination;
— կրելի, portative -;
(մայր) խողովակ կազի, — main;
(փոքր) — pipe;
բերան or կտուց, լապտեր, յարդարիչ, ընդունարան, գործարան կազի, — burner;
— lamp;
— fitter;
gasometer;
— works;
ի լոյս կազի, by — light.

· Calfa

NBHL (1)

ռմկ. կէզի, կէյիսի, գըզզ. Կերպաս. դիպակ, զգեստ, ոստայն. մետաքս եւ այլն։


Ընձենի, ենւոյ, ենեաց

s.

leopard skin.

· Calfa


Զգաստասէր

adj.

sober, honest, moderate;
philosopher.

· Calfa

NBHL (1)

Անձն զգաստասէր (կամ ժուժկալի եւ զգաստասիրի) յանապատն խնդրէ փութալ։ Փութայ զերծանել զգեստասէրն ի փորձոյ կանանց։ Յարուցանէ (զտեսօղս) զգեստասէրն ի փառաբանութիւն Աստուծոյ. (Նեղոս.։)


Զգեցութիւն, ութեան

s.

dressing or robing one's self;
մարմնոյ զգեցմամբ, clothing himself in flesh.

· Calfa

NBHL (2)

ԶԳԵՑՈՒԹԻՒՆ ԶԳԵՑՈՒՄՆ, ցման. Զգենուլն. զգեստաւորիլն.

Զոսկեճամուկ զգեցութիւնսն։ Զսեւաթոյր զգեստու նորա զգեցումն ի բաց թօթափէ. (Յհ. կթ.։)


Զգեցումն, ման

s.

cf. Զգեցութիւն.

· Calfa

NBHL (2)

ԶԳԵՑՈՒԹԻՒՆ ԶԳԵՑՈՒՄՆ, ցման. Զգենուլն. զգեստաւորիլն.

Զոսկեճամուկ զգեցութիւնսն։ Զսեւաթոյր զգեստու նորա զգեցումն ի բաց թօթափէ. (Յհ. կթ.։)


Զգեցուցանեմ, ուցի

va.

to clothe, to dress, to put a dress on any one;
to furnish with clothes, to adorn;
եթէ զխոտն ի վայրի Աստուած այնպէս զգեցուցանէ, if God so clothe the grass of the field.

· Calfa

NBHL (1)

ἑνδύω, ἑνδιδύσκω induo ἁμφιέννυμι amicio στολίζω stola vestio Տալ զգենուլ. զգեստաւորել. ծածկել, պատել ձորձովք. հագցընել, հագուեցնել.


Զերծում, ծի

va. vn.

to dispossess, to strip, to carry away;
to snatch, to deprave, to ravish, to pull off;
to free one's self, to get rid of, to have ricourse to, to escape to, to take refuge.

· Calfa


Խնկաբեր, աց

adj.

that bears or produces aromatic or odoriferous gums.

· Calfa


Խնկազգեաց

adj.

carrying incense, aromatic gums, or precious ointments.

· Calfa

NBHL (1)

Կցորդելով ընդ խնկազգեստիցն՝ խառնեսցես ի յանուշութիւն կազմութեան իւղոյն. (Նար. ՟Լ՟Գ։)


Խոյր, խուրի

s.

cap, diadem, tiara.

· Calfa

NBHL (1)

Զգեստաւորէ զնա թագաւորական զգեստու, եւ դնէ խոյր ոսկի ընդելուզեալ մարգարտով ի գլուխ նորա. (Յհ. կթ.։)


Կակղագոյն

adj.

very soft, tender or delicate;
gentle, mild, meek;
—ս յանդիմանել, to reprove gently.

· Calfa

NBHL (1)

Քան զմոմ կակղագոյն լինիս։ Կակղագոյն շիթք (անձրեւի)։ Կակղագոյն կերակուր, պտուղ, զգեստք, պատմուճանք, բանք. (Ոսկ. ՟ա. կոր.։ Արիստ. աշխ.։ ՃՃ.։ Ածաբ. ծն. եւ աղք. եւ առ որս. ՟Ժ՟Բ։ Սարգ. յուդ. ՟Գ։)


Կակուղ, կղոց

adj. fig.

soft, tender, delicate;
supple, flexible, pliant;
sweet, mellow;
mild, soft, gentle, meek, affable;
— մետաղ, soft metal.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ զգեստիւք խենեշեսցուք կակղօք (կամ խենեշասցուք կակղովք) եւ շուրջ պճնեցելովք. (Ածաբ. ծն. եւ ի Ճ. տպ.։)


Ըմբոշխնեմ, եցի

va.

to taste, to eat, to feed on;
to enjoy, to delight in, to take pleasure in;
to gain, to obtain, to possess;
to chew, to masticate, to break with the teeth;
— զպատիւ, զվարձս, զփառս, զպսակ, to obtain honours, to gain recompense, or reward, to acquire glory, to win crowns;
— զուսոմն, զմահ, զեպերանս, to acquire knowledge;
to die;
to be despised, contemned, abused.

· Calfa

NBHL (1)

եւ սուրբ խորհուրդն, որ ճաշաժամն կոչի ... նախ զանձինսն զգեստաւորել Աստուծոյ արժանաւորին, եւ ապա զայս ըմբոշխնել. (Ճ. ՟Թ.։)


Ըմբոշխնիմ, եցայ

vn.

cf. Ըմբոշխնեմ.

· Calfa

NBHL (1)

եւ սուրբ խորհուրդն, որ ճաշաժամն կոչի ... նախ զանձինսն զգեստաւորել Աստուծոյ արժանաւորին, եւ ապա զայս ըմբոշխնել. (Ճ. ՟Թ.։)


Զկնի

prep. adv.

after, since;
behind, hack, backward;
after, since, then, afterwards, hereafter, underneath, behind, one after another, next to, subsequently;
Տրայիանոս կալաւ զինքնակալութիւնն — Ներուասայ, Trajan was emperor after Nerva;
— միմեանց, զմիմեանց կնի, մի զմիոյ կնի, one after the other, subsequently, blow upon blow;
— երկուց ամաց, two years ago;
— ոչ բազում աւուրց, some days after;
— ապա, at length;
զերիս ամս ամ զամի —, during three successive years;
եկայք — իմ, follow me;
որ զմեր կնի ոչ շրջի, who is not of us;
զդուռն ձգել — իւր, to shut the door behind or after one;
մի զմիոյ կնի կցեալ, one tied to another;
linked;
եւ որ ինչ — այսորիկ, եւ որ —, and so on, & etc.;
— բնութեանս, suitable or according to the nature, natural, like nature;
— գալ, գնալ, երթալ, ընթանալ —, to follow;
— պնդիլ, մտանել, լինեմ, to pursue, to follow up, to hunt, to persecute;
— խոտորիլ, to be allured;
to be carried away;
մոլորիլ — խրատու, to be swayed by bad advice;
— կամաց իւրոց ածել զոք, to make the slave of one's will.

· Calfa

NBHL (1)

Երկրորդել ... զկնիսն։ Ամենեցունց՝ որ առ իւրովքն էին ժամանակօք՝ նախանձելի, եւ զկնեացս ըղձալի՝ ինքն եւ ժամանակ իւր։ Առաջի պղնձի հարկանելով փողս, եւ զկնիսն՝ ձայնարկու գուսանք սեւազգեստք։ Այլ միայն (պատմեսցուք) զորս հաւաստին գիտեմք, զկնիսն (այսինքն յետոյ յիւրում կարգի). (Խոր. Ա. 2. 23։ Բ. 47. 57. 61։)


Ցնցոտի, տւոյ, տեաց

adj. s.

worn out, old, ragged, tattered;
old clothes, rags, tatters, rubbish.

· Calfa

NBHL (1)

(ի բառէս Ձունձ կամ Ցունց) ῤάκος, ῤάκιον lacera vestis, detrius panniculus ῤάκινος panneus. Հնոտի. պատառատուն. եւ Կարկատեալ ձորձ. զգեստիկ. գրգլեակ. փերթ. կապերտ.


Փաղփիմ, եցայ

vn.

cf. Փաղփաղիմ.

· Calfa

NBHL (2)

Փարիք զկակուղ եւ զփաղփեալ պատմուճանօք։ Փափկացուցանեմք զմեզ ինքեանս կակուղ զգեստիւք, եւ շուրջ փաղփեցելովք. (Ածաբ. կարկտ. եւ Ածաբ. աղք.։)

Եւ ոչ զգեստիցն ինչ ունէին պէտս, որք փառք լուսաւորեալք փաղփէին. (Լծ. ածաբ.։)


Փաղփուն

adj. s.

lustrous, brilliant, shining, glittering;
tinsel, spangle.

· Calfa

NBHL (1)

Պաղպաջէր փաղփուն հանդերձիւ։ Ի փաղփուն զգեստուց հրաժարեալ՝ խոշորագունիւք հեշտանայր. (Լաստ. ՟Ժ՟Ա։ Սկեւռ. լմբ.։)


Փառազնոտի

s. ast. Mars.

· Calfa

NBHL (1)

Ցոյցք մարդկան արուեսին են հինգ աստղն. լուծ՝ հող, եւ ջերի ջուր, որ է այծ (եղջերաւոր). արտախոյր զմիտսն ասէ՝ որ ի գլուխն. (թերեւս լուսնթագ). զի խոյր պսակ ասի. ծպաւոր զգեստն ասէ, որ է օդն. փառազնոտ զհուրն. (Մեկն. ծն.։)


Փսիաթ, աց

s.

mat, rush-mat.

· Calfa

NBHL (1)

Ունէր նա զդեցեալ փսիաթ (տպ. փսիաթի), այսինքն է հիւսեալ տերեւ արմաւոյ. նմա՛ զգեստ փսիաթեայ. խըսրէ հագուստ։


Քամահանք, նաց

s.

contempt, scorn, disdain.

· Calfa

NBHL (1)

Ը՛նկեր, զիա՞րդ մտեր այսր՝ քամահանս առնել ի խրախութեանս՝ աղտեղեալ քո զգեստու. (Սկեւռ. յար.։)


Քաջադիպութիւն, ութեան

s.

opportunity;
քաջադիպութեամբ, opportunely, at the proper time.

· Calfa

NBHL (1)

Թերեւս արդեօք եւ զգեստուս իմոյ զխոշորութիւն սագասանես, եւ զերեսացս գրութիւն, որ ոչ քաջադիպութեամբ է։ Պէտք՝ են բացայիշատակք համառօտ՝ քաջադիպութեամբ ի դէմս ինչ վերաբերեալ. (Առ որս. ՟Ը։ Պիտ.։)


Վերարկու, աց

s.

over-coat, mantle, cloak;
coverlet, quilt;
— ձիոյ, horse-cloth;
caparison.

· Calfa

NBHL (2)

περιβόλαιον, περιβολή, πρόβλημα , ἁναβολή indumentum, amictus, velamen եւ այլն. Ի վերայ արկանելի զգեստ. վերնազգեստ. թիկանոց. մեկնոց. հանդերձ. ծածկոյթ որպիսի եւ իցէ՝ իրօք կամ նմանութեամբ. հագուստ.

Զբաճկոն ընկերի քոյ ... զի այն է վերարկու նորա։ Որպէս վերարկուս փոխեսցես զնոսա։ Խորք որպէս զգեստ վերարկու է նորա. (Ել. ՟Ի՟Բ. 27։ Սղ. ՟Ճ՟Ա. 28։ ՟Ճ՟Գ. 6։)


Վերընդունակ

cf. Վերընկալ.

· Calfa

NBHL (1)

Սրբութեան սեղանոյն սքանչելի զգեստն ... զվերընդունակնանբաւ բնութեան տէրունոյն մարմնոյ. (Նար. խչ.։)


Վերնային

cf. Վերին;
cf. Վերնական.

· Calfa

NBHL (1)

Առաջնորդ գեղեցկացն, եւ վերնայնոյն առիթ։ Սպիտակազգեստք՝ վերնային պարկեշտութեան հաւանութեամբն. (Ածաբ. աղք.։ Փիլ. տեսական.։)


Վերջաւոր

adj. s.

bordered, trimmed, fringed;
last, final;
border, hem, selvage;
fringe, trimming;
pinking, ribbon, galloon;
զարդարել ի —ս, to fringe, to border, to bind with ribbon, to pink.

· Calfa

NBHL (1)

Ու՞ր պատմուճան հարսնարանի, կամ ոսկեհուռ վերջաւորի։ Փողփողելով ի վերջաւոր՝ պայծառազգեստ եւ պըճնաւոր. (Շ. եդես.։)