Definitions containing the research աք : 8605 results

Գրաձեւ

NBHL (1)

Որ առաքէր ընդ ծով պատանդս, եւ թուղթս գրաձեւս, ի վերայ ջուրց մկանաց. (Ոսկ. ես.։)


Դադարիկ

NBHL (1)

Դադար. դադարք՝ դուզնաքեայ կամ առժամանակեայ.


Եղերդակ, ի, աց

NBHL (1)

ԵՂԵՐԴ ԵՂԵՐԴՆ ԵՂԵՐԴԱԿ ԵՂԵՐԴՆԱԿ. κιχώρη, κιχώριον cichorium, intuba, endivia իտ. cicoria, radicchio, indivia. ռմկ. եւս էղրտակ, ըղէրտակ. Բանջար դառն եւ ախորժ. որպէս եղէգ, եւ դառնիճ. որ լինի աղցան օգտակար մաքրիչ արեան։ Ասի եւ Ասորեակ. Վայրի եղրդակ, Վայրի հազար, Հինդք, Ճարճրուկ. (Մխ. բժիշկ.։ Բժշկարան.։ Վստկ.։)


Երասանակեմ, եցի

NBHL (2)

Անդ լծեալ զջորիսն՝ երասանակեցին զկառսն ի թագաւորական քաղաքն. (Ճ. ՟Զ.։)

Թստ իւրաքանչիւր զգայութեան ի կրօնաւորութենէ եւ յառողջամտրութենէ երասանակեալք. (Փիլ. լին. ՟Դ. 215։)


Եւեթ

NBHL (1)

Յամենայն ժամ եւեթ միայն զաստուծոյն առնել. (Կլիմաք.։)


Եօթանասնեկին

NBHL (1)

Եօթանասնեկի երկակի լեզուաց. (Նար. առաք.։ (որ լինի եւ սեռական Եօթանասնեակ բառին։))


Զազրալից

NBHL (1)

Յուլիանոս պեղծն զազրալից։ Մաքրեա՛ զչարեաց գործսըն զազրալից. (Գանձ.։)


Զառաջինն

NBHL (1)

Վասն արծաթոյն որ դարձաւ յամանս մեր զառաջինն։ Իջաք զառաջինն՝ գնել կերակուրս. (Ծն. ՟Խ՟Գ. 18. 20։)


Է, ից

NBHL (1)

Սկիզբն լաւ եւ քաջ ամենայն էիցն՝ Աստուած է. եւ առաքինութեանց՝ բարեպաշտութիւն. (Փիլ. ժ. բան.։ )


Է՜

NBHL (1)

Սկիզբն լաւ եւ քաջ ամենայն էիցն՝ Աստուած է. եւ առաքինութեանց՝ բարեպաշտութիւն. (Փիլ. ժ. բան.։ )


Ընչաթափ

NBHL (1)

Հարկահանք ձեր ճռաքաղ առնեն զձեզ ... ընչաթափ առնեն ի դէմս հարկի. (Գէ. ես.։)


Թողում, ղայ

NBHL (4)

ԹՈՂ. իբր նխ. հանդերձ խնդրով. ἑκτός sine, praeter, extra, relictis, exeptis Թանց. թո՛ղ ա՛նց. առանց. բաց ի. ուրոյն. արտաքոյ. արտաքս հանելով կամ թողլով. թո՛ղ, մէկ դի՛ դիր, դուրս, ի զատ.

Այս յիւրաքանչիւր կամս թողեալ լիցի։ Զայս ի նոսա եւ յԱստուած թողլի՛ է. (Յհ. իմ. ատ.։)

Կա՛մ եղեւ ինձ առնուլ փոքր մի զպէտսն. սակայն ոչ թողայ, այլ որպէս ի դատաւոր արգելայ (ի խորհրդոցս). (Կլիմաք.։)

Երկինք ոչ են անարատ առաջի նորա, թո՛ղ թէ այր գարշ եւ անսուրբ։ Եթէ մեծ ինչ բան խօսեցեալ էր ընդ քեզ մարգարէին, ո՞չ ապաքէն պարտ էր առնել. թո՛ղ թէ զի ասաց, լուացի՛ր, եւ սրբեսցիս։ Զհրեշտակս դատիմք, թո՛ղ թէ զերկրաւորս. (Յոբ. ՟Ժ՟Ե. 16։ ՟Դ. Թագ. ՟Ե. 13։ ՟Ա. Կոր. ՟Զ. 3։)


Ինքնադատ

NBHL (1)

Անխղճմտութիւն է յմար իմաստասէր ինքնադատ պատմօղ, ինքնադատ պատմօղ, ինքնահակառակ բանասէր. (Կլիմաք.։)


Իրազեկ

NBHL (1)

Եւ πολυπραγμονέω, ἑπιεργάζομαι curiose inquiro. հետաքննել. հետազօտել


Իրաւացիկ

NBHL (1)

իրաւացիկ մտօք. (յն. արդարապէս) ասացաք զայս. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 1։)


Իւրովին

NBHL (4)

Յանիծանել ամբարշտին զսատանայ՝ իւրվի ցիւր անձն անիծանէ. (Սիրաք. ՟Ի՟Ա. 30։)

Զչարեալ անտոնինոսի՝ իւրովի հասանէ միահամուռ ամենայն զօրօք։ Ոչ կամեցաւ իւրովի երթալ, այլ դոյզն գունս առաքէ. (Խոր. ՟Բ. 20։ ՟Գ. 25։)

Ոչ թէ ի հարկէ, այլ իւրովի բերի յառաքինութիւնս. (Լմբ. սղ.։)

իւրովին հեզութեամբն համոզեալ։ Իւրովին ձեռօք իսկ կերակրել զաղքատս։ Կուսական իւրովին քաղաքավարութեամբ. (Մագ. ՟Ժ՟Դ։ Մագ. կ։)


Լուանալիք

NBHL (1)

Շինէ ըստ պիտոյից ի միջոցաց քաղաքին լուանալիս (եւ կամ լուալիս). (Խոր. ՟Ա. 15։)


Լուսանշոյլ

NBHL (1)

նշողեալ որպէս զլոյս. որ արձակէ յիւրմէ զնշոյլս. լուսածագ. արփիափայլ. գերամաքուր.


Լուսանցք, ցից

NBHL (1)

ԼՈՒՍԱՆՑՔ, ցից. կամ ԼՈՒՍԱՆՑ, ի. գ. Առաւել ռմկ. բառ միջին եւ յետին դարուց. (զոր եւ մեք վարեցաք յընթացս գործոյս) Եզերք մատենին անգիր մնացեալք ի չորից կողմանց. margo (-ginis)


Խոզանման

NBHL (1)

Բանսարկուն զմեզ խոզանման աղբասնունդ մեղացն քաղաքակիցս արար. (Լծ. կոչ.։)


Խորշանկեալ

NBHL (1)

Ի ծառսնհինօրեալքն կարկամեալ խորշանկեալ՝ քոսոտեալ՝ ցամաք երեւի կեղեւն. (Վեցօր. ՟Ե։)


Խուզական

NBHL (1)

Մեք ի գրոց ուսաք հնւանել, եւ ոչ խուզական որոճան որոճել. (Սեբեր. ՟Թ։)


Խրոխտական, ի, աց

NBHL (1)

Ի մէջ խրոխտականաց ձիոց անմաքրից որոջս հանդարտաբարս։ Սատակեցին խրոխտականացն խիստ յարձակմունք. (Նար. ՟Լ՟Ա. ՟Ղ։)


Խօսօղ

NBHL (1)

ԽՕՍՕՂ. Խօսնակ. աքաղաղ. խօրօզ. եւ այլ հաւ երգօղ.


Ծաղկալից

NBHL (1)

Առաւել քան զդաշտս ծաղկալիցս պայծառագոյնք են. (Եղիշ. յառաքեալս.։)


Ծանրացուցիչ

NBHL (1)

ծանրացուցիչ պատաղումն վայրաքարշ կենցաղոյս. (Խոսր.։)


Ծնունդ, ծննդեան, ծննդոց

NBHL (5)

Մեռաւ ռաքել ի ծնունդս. (Վրդն. ծն.։ Տօնակ.։)

Արարատեան աշխարհիս ծնունդք (մարդիկ)։ Աշակերտք արդար վաստակոց, եւ ծնունդք առաքինութեան. (Յհ. կթ.։)

Ծնունդ երկաթի եւ քարի՝ հուր. ծնունդ շատախօսութեան եւ երկպառակութեան ստութիւն. (Կլիմաք.։)

Ի ծնունդ եւ ի բախտ ակնարկէ վիճակելով։ Ազատեա՛ ի կապոյ ծննդեան։ Անփախչելի աստեղացն ծնունդ։ Ի չար իշխանագոյն ծննդենէն ընդ հարկաւոր կապանօք անկեալք։ Զի մի՛ իւրաքանչիւր ուրուք ազատ խորհուրդքն ընդ ծառայութեամբ ծննդեանն անկցին. (Փիլ. նխ. ՟ա.)

Ուրհայ, որ կոչի ի գիրս ծննդոցն արահաթ. եւ այն իսկ քաղաքն եդեսիոյ. (Մարթին.։)


Կամարար, աց

NBHL (2)

Ի մաքրոց եւ ի կամարարից։ Հրեշտակ կամարար. (Նար. ՟Լ՟Դ. ՟Ղ՟Բ։)

Յաղագս միայնակեցաց, այսինքն կամարարացն կարգի։ Ասէ զգայիոս կամարար. եւ է կամարարդ անուն ի վերայ միայնակեցաց. (Մաքս. ի դիոն.։)


Կամարարութիւն, ութեան

NBHL (1)

Կամարարս անուանեալ ի յաստուծոյ մաքուր սպասաւորութենէ եւ կամարարութենէ։ Աստուածակրութիւն եւ կամարարութիւն. (Դիոն. եկեղ. եւ Դիոն. երկն.։)


Կորացուցիչ

NBHL (1)

Առաքեցից նմա կորացուցիչս, եւ կորացուսցեն զնա. (Երեմ. ՟Խ՟Ը. 12։)


Կտաւեմ, եցի

NBHL (1)

Մաքրեցի կտաւեցի զնա ի գործոյն ամուրհացւոցն։ Լքից զայգի իմ, զի մի՛ կտաւեսցի. (Մծբ. ՟Ե. ձ։)


Հակառակիմ, եցայ

NBHL (1)

ՀԱԿԱՌԱԿԻՄ որ եւ ՀԱԿԱՌԱԿԵՄ, եցի. չ. ἁντίστημι, ἁντίκειμαι, ἁντιπίπτω resisto, obsisto, obnitor φιλονεικέω, ἁντιλέγω rixor, contendo, contradico եւ այլն. Հակառակ լինել կամ կալ. ընդդիմանալ՝ բանիւ կամ գործով, կամ իւիք օրինակաւ. կռուիլ. կագել. վիճել. պիդել։ Ուստի եւ Հակառակօղ՝ է ըմբոստ։ հակառակասէր։ Տե՛ս (Միք. ՟Բ. 8։ Զաք. ՟Գ. 1։ Իմ. ՟Ժ՟Ե. 9։ Ծն. ՟Ի՟Զ. 21։ Թուոց. ՟Ի՟Է. 14։ Առակ. ՟Ժ. 12։ Ղկ. ՟Ի. 27։ Եզեկ. ՟Գ. 7։ Ովս. ՟Դ. 4։)


Համեմատաբար

NBHL (2)

ἁνάλογον, ἁνάλογως proportione եւ pro captu. Ըստ համեմատութեան. բաղդատութեամբ. ըստ իւրաքաքնչիւր չափոյ եւ կարողութեան կամ վիճակի. նմանօրինակ. նոյնպէս.

Ամենասուրբ լուսովն մաքրութեան անբովանդակելի լուսոյն համեմատաբար լցեալ։ Յամենեսեան համեմատաբար ընթացեալ աստուածայնոյն լուսոյ։ Համեմատաբար ի նոցա անցեալ. (Դիոն. երկն.։)


Հանգունատիպ

NBHL (1)

Տնօրինել հանգունատիպ քահանայապետին մերոյ քրիստոսի։ Իւրաքանչիւր ոք ի նոցանէ հանգունատիպ բանից ընկերի իւրոյ շարժեաց զլեզու իւր. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. ովս.։)


Հանդիպիմ, եցայ

NBHL (1)

Եւ հանդիպեալ քո տէր առաքելոցն. (Շար.։)


Հարթչիմ, եայ

NBHL (1)

Յորժամ ուռկան արկանիցի, ձուկնն հարթնու, եւ ի միջին ծոցն դիմէ։ Սատանայ արկանէ ուռկան աշխարհի ... եւ արդարքն հարթնուին, եւ արտաքս քան զուռկանն ելանէին. (Սեբեր. ՟Գ։)


Հերու

NBHL (1)

Ո՞չ հերու թօթափեաց աստուած զքաղաքս ամենայն. (Ոսկ. գծ.։)


Հնդկային

NBHL (1)

Զհնդկայինսն՝ իւր անդամս համարի։ Հանդերձ հնդկայնովք. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 19։ Նար. առաք.։)


Հորդեմ, եցի

NBHL (3)

καθαρίζω purgo, mundum facio ἁνοίγω aperio. Հարթել, յարդարել, ուղղորդել. (ռմկ. զորդել, խորդել, շտկել, դուրել ). կամ ըստ յն. հարթել. եւ մաքրել. սրբել. այսինքն բանալ, դիւրել, եւ պատրաստել զճանապարհ. ... (այլազգ է եւ կազմութիւն բայիս Ճանապարհորդել. զոր տեսցես)

Ճանապարհք մեղաւորաց հորդեալ ի քարանց, եւ ի վախճանի խորխորատ դժոխոց. (Սիր. ՟Ի՟Ա. 11. (կամ ըստ նոր թարգ. ղորկ եւ հորդեալ քարաքաղ։))

Ճանապարհ հորդեցին մեզ յերկնային քաղաքն երուսաղէմ. (Ժմ.։)


Հրաշագործեմ, եցի

NBHL (1)

Ի քաղաք մեծ, որոյ արուեստաւոր եւ հրաշագործօղ աստուած է. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 10։)


Հրաշագործութիւն, ութեան

NBHL (1)

Զծայր քաղաքին, եւ որ ի նմա հրաշագործութիւնք. (Խոր. ՟Ա. 15։)


Ճարտարաբանեմ, եցի

NBHL (1)

Զգաստանալ, եւ ճարտարաբանել։ Ի վիշտն եւս ճարտարաբանէր. յն. իմաստասիրել, այսինքն առաքինանալ. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 15։ ՟Բ. 1։)


Ճարտարմտեմ, եցի

NBHL (1)

Զգաստութեան առաքինութեամբ ճարտարմտել. այսինքն իմաստասիրել, առաքինանալ. (Եւս. քր. ՟Բ։)


Ճշմարտախօսեմ, եցի

NBHL (1)

Ճշմարտախօսել ի վերայ իւրաքանչիւր իրիք ուսեալ. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Մակարդեմ, եցի

NBHL (1)

Մինչեւ խաչին շնորհիւ մակարդեալ մաքրեսցին ճաշակելիք մտացն յաղտից. (Խոսր.։)


Մակացող, ի, աց

NBHL (1)

Ո՞չ ապաքէն բժիշկս կոչես զայնոսիկ, որ մակացողքն են յաղագս այսորիկ. (Պղատ. մինովս.։)


Մակացու, ի, աց

NBHL (1)

Մակացուք ասեմք վասն ունելն ինչ ըստ իւրաքանչիւրոցն հանճարոյ. (Արիստ. որակ.։)


Մահտարաժամ

NBHL (1)

Յարձակումն թշնամեաց, կամ մահտարաժամ, կամ սով, կամ կարկուտ։ Եհաս մարդկան մահտարաժամ, սկիզբն արարեալ ի միւռոյ քաղաքէն. (Ճ. ՟Գ.։)


Մարդագերութիւն, ութեան

NBHL (1)

Այլս առանձինն քաղաքառուս ի մարդագերութեան. (Փիլ. լին. ՟Ա. 77։)