Definitions containing the research աք : 8605 results

Փոխաբնակ

adj.

translocated, foreign.

· Calfa

NBHL (1)

Փոխաբնակ՝ գնելով զանհաս միրգն՝ մրգաքաղիցէ. (Պղատ. օրին. ՟Ը։)


Փոխադարձեմ, եցի

va.

to recompense, to reward;
to return like for like.

· Calfa

NBHL (1)

Երկրաւորօքս փոխադարձեն երկնայնոյն՝ զօրհնութիւն եւ զխաղաղութիւն առաքելով։ Առ հայր փոխադարձէ, զոր որդւոյ գոչեցին ծերքն եւ տղայքն. (Երզն. մտթ.։ Տօնակ.։)


Փոխադրեմ, եցի

va. vn.

to transpose, to transfer, to transport, to displace;
to remove;
to copy;
to translate;
to depart from this world, to die.

· Calfa

NBHL (2)

Զբաւանդակ սէրն փոխադրեա առ տէրն։ Փոխադրել զամենեսեան ի փրկական հաւատն։ Փոխադրեցաւ ի բազմապատիկ չարութենէ անտի ի ծայրագոյն առաքինութիւն։ Ի չար սովորութենէ կենցաղոյս փոխադրիլ. (Մաշկ.։ Ճ. ՟Ա.։ Շ. ՟ա. յհ. ՟Խ՟Ե։)

Թերեւս ի մարդկանէ դեւ փոխադրեցայ. (Կլիմաք.։)


Փոխադրութիւն, ութեան

s.

transport, transposition, transmission, translation;
removal.

· Calfa

NBHL (1)

Բժշկեցաւ ախտն փոխադրութեամբ տեղեացն։ Ի լաւն կոյս փոխադրութիւն։ Փոխադրութեան էաք կարօտ ըստ ախտից։ Սա մեզ ի մահուանէ ի կեանս առնի փոխադրութեան առիթ։ Փոխադրութիւն երկանցն խնդրեմ։ Խորհրդոց ոչ խոստումն, եւ ոչ փոխադրութիւն բարուց (Վրք.հց. ձ։ Դիոն. երկն.։ Աթ. ՟Գ։ Անյաղթ բարձր.։ Նար. ՟Ի՟Դ։ Շար.։)


Փոխահատոյց լինիմ

sv.

cf. Փոխահատոյց գտանիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Փոխահատոյց լինել իւրաքանչիւրոց սիրոյ։ Կրկնապատիկ փոխահատոյց կամաւոր սպասաւորին գտանելոյ՝ աճեցուցանելով (եղիայի ) աղօթիւք զիւղոյն եւ զալերն նուաղութիւն. (Պիտ.։)


Փոխանակ

prep.

instead of, in place of;
in exchange or in return for, as a reward for;
— նորա, in his place;
— ընդ, instead of;
— զի, whereas;
for as much as, since, because;
անձն քո — անձին նորա, your life shall be surety for his;
ասել —ուրուք, to say in a person's name.

· Calfa

NBHL (6)

Ի ձեռն Անանիայի փոխանակի աղքայի։ Որ էր ՟Ը (այսինքն ի միասին ընդ ) փոխանակի բդեշխին։ Խնդրէր շրջել զփոխանակ բդեշխին ի հաւատոց։ Առ դաղիովնաւ փոխանակաւ բդեշխին աքայեցւոց. (՟Բ. Մնաց. ՟Ի ՟Ղ. 11։ Գծ. ՟Ժ՟Գ. 7=12։ ՟Ժ՟Ը. 12։)

Զփոխանորդէն Քրիստոսի. զի առաքելական արգասեօք փոխանակ Աստուածոյ է. (Յհ. կթ.։)

Ապա թէ փոխանակելով փոխանակեսցէ զայլ անասուն ընդ անասնոյ, եղիցի եւ այն փոխանակն սուրբ։ Եւ նա, եւ փոխանակն իւր եղիցին սուրբ։ Արարի փոխանակ քո զեգիպտոս եւ զեթէովպիա, եւ զսուհէն քեզ փոխանակեցի։ Զջուր մեր դնոյ արբաք, եւ փայտն մեր առանց փոխանակի եկն ի վերայ։ Առ ոտն կոխէիք զարդարն՝ առնելով փոխանակս։ Առի զեղբարս ձեր, փոխանակս տուեալ տեառն։ Նախատեցին փոխանակ (այսինքն զփոխանակն, կամ զերեւեցուցիչն ) օծելոյ քոյ, եւ այլն։ Հաւատարիմ բարեկամի ոչ գոյ փոխանակ։ (Սիր.՟Ղ. 15։)

Առաքէր զնոսա ի լիբանան տասն հազար յամսեան՝ փոխանակաւ. յն. որք փոխանակէին զմիմեանս. (՟Գ. Թագ. ՟Ե. 14։)

Ազգքն՝ զոր փոխեցեր, եւ նստան փոխանակաւ ի քաղաքս սամարեայ. իմա փոխանակ բուն բնակչացն։

Փոխանակ արեան նորա։ Փոխանակ իսահակայ։ Փոխանակ ական, կամ ատամանց նոցա։ Վարձ ձեր է այն՝ փոխանակ պաշտամանցն ձերոց։ Նա նստցի յաթոռ իմ փոխանակ իմ։ Հերիք էր յամս իմ՝ փոխանակ իմ, եւ եղբօր իմոյ։ Խօսեցաւ ի վերայ քո չարիս փոխանակ չարեաց։ Փոխանակ այնորիկ լուարուք հովիւք զպատգամս տեառն։ Փոխանակ այնր՝ զի փառաւորեցաք մեք զԱստուածս նոցա.եւ այլն։


Փոխանակ, ի

s. adv.

substitute;
lieutenant;
vicar;
successor;
exchange, barter, compensation;
—աւ, by turns, alternatively, reciprocally, mutually;
— արքայի, vice-roy;
— բդեշխի, vice-consul;
proconsul;
— հանդերձից, change of clothes, changes of raiment;
արարի — քո զեգիպտոս, have given Egypt as your ransom.

· Calfa

NBHL (6)

Ի ձեռն Անանիայի փոխանակի աղքայի։ Որ էր ՟Ը (այսինքն ի միասին ընդ ) փոխանակի բդեշխին։ Խնդրէր շրջել զփոխանակ բդեշխին ի հաւատոց։ Առ դաղիովնաւ փոխանակաւ բդեշխին աքայեցւոց. (՟Բ. Մնաց. ՟Ի ՟Ղ. 11։ Գծ. ՟Ժ՟Գ. 7=12։ ՟Ժ՟Ը. 12։)

Զփոխանորդէն Քրիստոսի. զի առաքելական արգասեօք փոխանակ Աստուածոյ է. (Յհ. կթ.։)

Ապա թէ փոխանակելով փոխանակեսցէ զայլ անասուն ընդ անասնոյ, եղիցի եւ այն փոխանակն սուրբ։ Եւ նա, եւ փոխանակն իւր եղիցին սուրբ։ Արարի փոխանակ քո զեգիպտոս եւ զեթէովպիա, եւ զսուհէն քեզ փոխանակեցի։ Զջուր մեր դնոյ արբաք, եւ փայտն մեր առանց փոխանակի եկն ի վերայ։ Առ ոտն կոխէիք զարդարն՝ առնելով փոխանակս։ Առի զեղբարս ձեր, փոխանակս տուեալ տեառն։ Նախատեցին փոխանակ (այսինքն զփոխանակն, կամ զերեւեցուցիչն ) օծելոյ քոյ, եւ այլն։ Հաւատարիմ բարեկամի ոչ գոյ փոխանակ։ (Սիր.՟Ղ. 15։)

Առաքէր զնոսա ի լիբանան տասն հազար յամսեան՝ փոխանակաւ. յն. որք փոխանակէին զմիմեանս. (՟Գ. Թագ. ՟Ե. 14։)

Ազգքն՝ զոր փոխեցեր, եւ նստան փոխանակաւ ի քաղաքս սամարեայ. իմա փոխանակ բուն բնակչացն։

Փոխանակ արեան նորա։ Փոխանակ իսահակայ։ Փոխանակ ական, կամ ատամանց նոցա։ Վարձ ձեր է այն՝ փոխանակ պաշտամանցն ձերոց։ Նա նստցի յաթոռ իմ փոխանակ իմ։ Հերիք էր յամս իմ՝ փոխանակ իմ, եւ եղբօր իմոյ։ Խօսեցաւ ի վերայ քո չարիս փոխանակ չարեաց։ Փոխանակ այնորիկ լուարուք հովիւք զպատգամս տեառն։ Փոխանակ այնր՝ զի փառաւորեցաք մեք զԱստուածս նոցա.եւ այլն։


Փոխանորդ, աց

s.

substitute, representative;
vicegerent, vicar;
successor;
compensation, equivalent;
— արքայի, vice-roy;
— պատրիարքի, patriarch's vicar general;
— բանալեաց, duplicate key;
false key.

· Calfa

NBHL (2)

Յոյսն յորջորջեալ (Յուսիկ ) փոխանորդն հօրն աթոռոյն, եւ նախանձաւոր նորին առաքինութեան. (Երզն. լս.։)

Կարեւոր համարեցաք ընդ նորա եւ վասն նորին դիպողագոյն բանիւք զփոխանորդն թելադրել. այսինքն զլցուցիչն զտեղի նորա, կամ զյաջորդ բանքս. (Ագաթ.։)


Փոխանորդեմ, եցի

va.

to substitute, to fill or take the place of, to succeed to;
— զկեանս, to die.

· Calfa

NBHL (2)

Զսա լիւսիմաքոս փոխանորդէ։ Որդի զհայր փոխանորդեալ։ Որք յետ նորա ի նորին սերմանէ փոխանորդեցին զթագաւորութիւն. (Եւս. քը։ Շ. վիպ.։ Յհ. կթ.։)

Զխորհուրդս սրտից իւրաքանչիւր ոք մերձաւորին փոխանորդիցեմք. Բրս. հայեաց. յն. փոխատրել. μεταδίδωμι.


Փոխանորդութիւն, ութեան

s.

substitution, succession;
vicarship, vicariate;
permutation, exchange;
compensation.

· Calfa

NBHL (1)

Ի մկրտութեան, հանդերձի փոխանորդութիւնն յայտնէր զմաքրեցելոցն կենաց համբարձումն. (Դիոն. եկեղ.) յն. ἅμειψις immutatio.


Փոխանցաբար

adv.

transitorily.

· Calfa

NBHL (1)

Շարժումն է գնդատեսակ, յորժամ փոխանցաբարնորգործէ. որպէս ի ջրոց ձկունք եւ թռչունք, եւ գնւնզանն մովսիսի յօձ, եւ այսպիսիքս։ Շարախառնապէս ներգործէ անձն, եւփոխանցաբար, յորժամ ընդ իմանալեաց իմանի. (Մաքս. ի դիոն.։)


Փոխառու, աց

s.

borrower.

· Calfa

NBHL (1)

Եղաք փոխառուք, լիցո՛ւք հատուցիչք. (Եփր. համաբ.։)


Փոխաստեղծեմ

va.

cf. Փոխակերպեմ.

· Calfa

NBHL (2)

Փոխակազմելով, եւ ճշմարտապէս ասել՝ փոխաստեղծակերպելով. (Մաքս. եկեղ.։)

Որպէս ձու՝ թէպէտ եւ ապականի, այլ Փոխաստեղծի ի թռչուն. (Մաքս. ի դիոն.։)


Փոխատրեմ, եցի

va.

to restitute, to requite, to recompense;
cf. Փոխադրեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Մեսրոբայ փոխատրելով զհայերէն աթութայսն ըստ անսայթաքութեան սիղոբայից հելլենացւոց. (Խոր. ՟Գ. 33.) այսինքն վերածելով ի նոյն կարգ այբուբեանական՝ ըստ անվրէպ համեմատութեամբ տառադարձութեամբ. կամ բացատրելով զայբուբենս մեր նորագիւտս՝ հնչմամբ վանկից նաեւ տառիւք յունաց։


Փոխարէն, րինաց

s. prep. adv.

recompense, compensation, retribution, remuneration, reward;
return, requital, satisfaction, revenge;
in exchange or return for, instead of, for;
reciprocally;
— վնասուն, amends, indemnity, reparation;
— այցելութիւն, return visit;
դարձ —րինի, condign recompense;
առնել զդարձ —րինի, to give like for like;
հատուցանել զ— վնասուն, to make up to, to indemnify for.

· Calfa

NBHL (2)

Զի եւ ոչ իսկ փոխարէնս խնդրէ ի մէնջ փոխանակ երեխտեացն։ Ինքն առնէ զփոխարէնս յերկնի եւ յերկրի։ Փոխարէնս առ ի նմանէ առաքին երեւելիք եւ աներեւոյթք։ Որ առիթ լինի չարին, զփոխարէնս չարեաց առցէ. (Յճխ.։)

Ոչ եթէ ըստ բարի գործոց մերոց զայս փոխարէն գտաք։ Տացէ քեզ զհատուցումն փոխարինաց. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 13։ ՟Է. 14։ Զի՞նչ հատուսցուք մեք Աստուածոցն փոխարէնս այս մեծի յաղթութեանս. Եղիշ. ՟Բ։)


Փոխարկեմ, եցի

va.

to convert, to change, to turn, to transform.

· Calfa

NBHL (2)

Փոխարկելով զմեծութիւնն իւրաքանչիւր՝ եւ զտեղւոյն կայումնն փոխարկէ. (Պղատ. տիմ.։)

Յեօթանասնիցն ճառ փոխարկեալ զդէմս բանիցս. (Նար. առաք.։)


Փոխեմ, եցի

va.

to change, to convert, to transform, to modify;
to remove, to displace, to transfer, to transport;
to succeed;
to translate;
— զհրամանս or զիրաւունս տեառն, to transgress God's commandments;
— զհանդերձս, to change one's clothes;
— զշապիկ, to shift one's shirt or shift;
— զբնակութիւն, to shift one's quarters, to remove;
— զկարծիս, to alter or change one's mind;
— զպատիժ (ամոքել), to commute a punishment;
— զաչս յերկինս, to raise the eyes to heaven;
— ի հայ լեզու, to translate into Armenian;
cf. Լեզու.

· Calfa

NBHL (2)

Ես եմ Տեր Աստուած ձեր, եւ ոչ փոխիմ։ Սիրտ նորա ի մարդկանէ փոխեսցի։ Եօթն ժամանակք փոխեսցին ի վերալ նորա։ Ցամաքայինքն ի ջուրս փոխէին։ Փոխեալ իցէ մազն ի սպիտակ, եւ այլն։

Հաւաքեալ փոխեցին ի յոյն լեզու։ Ի քաղդէացւոցն փոխեցին յիւրեանց լեզու. (Խոր. ՟Ա. 1. եւ 4։)


Փողակ, աց

s. anat.

tube-shaped shrine;
bronchia.

· Calfa

NBHL (1)

Տուեալ եղեւ ի նոցանէ վեց մազ՝ ի վեց փողակի եդեալ՝ ի մօրուաց սրբոց առաքելոցն պետրոսի եւ պօղոսի. եւ եդեալ ի սրբոյն սոփիա. (Ճ. ՟Ժ.։)


Փողահար, աց

s.

trumpeter, hornblower, cornetter.

· Calfa

NBHL (1)

Կանայք փողահարք եւ կաքաւիչք. (Փիլ. տեսական.։)


Փողաւոր

adj.

gluttonous.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զփող, կամ զկոկորդ մեծ. շատակեր, արբշիռ. մակդիր դիոնեսեայ բաքոսի.


Փողեմ, եցի

va. vn.

to trumpet, to announce with the trumpet, to sound the horn, to intimate or warn by sound of a trumpet;
to cause to march on to the sound of the trumpet;
cf. Հորդան տամ.

· Calfa

NBHL (2)

Փողեն, եւ ոչ գումարիմ։ Ո՛չ ի կոծելն ողբացի, եւ ոչ ի փողելն կաքաւեցի։ Ոչ յանկեան ուրեք փողէ. (Նար. ՟Ժ՟Դ. ՟Կ՟Դ. ՟Ղ՟Բ։)

Յորժամ արածին ոչխարքն, մի դադարեսցէ հովիւ փողել բանիւք. (Կլիմաք.։)


Փողոտեմ, եցի

va.

to cut the throat, to behead, to slaughter, to kill;
— զմիմեանս, to cut each other's throats.

· Calfa

NBHL (1)

θύω, κατασφάζω, ἰερεύω macto, jugulo, trucido, sacrifico, caedo, occido, interficio ἁναιρέω tollo, aufero. (լծ. թ. պօղազլամաք եւ ... ). Զփողիցն ունելով սպանանել. խողխողել. խոշոշել. զոհել. զենուլ. գլխատել. ի սպանդ վարել. խեղդել. կարճել ի կենաց. ճիտը՝ շլնիքը զարնել, գլուխը կտրել, մորթել, խղդել.


Փողոց, աց

s.

street;
մանր —, narrow-street, alley;
—ք վաճառաց, mercery, mercer's shops;
—ք գնացից ջրոյ, water-pipe, water-conduit;
ի —ի, in the open street;
— տալ, կտրել, կազմել, թողուլ, to open a way, to fray a way, to cut a road through the enemy.

· Calfa

NBHL (3)

Ընդ ամենայն փողոցս քաղաքին։ Ընդ փողոցս եւ ընդ հրապարակս։ Առ դուրս արտաքոյ ի փողոցի անդ։ Շուրջ զտաճարաւն փողոցս։ Ի փողոցս նորա ողբացէ՛ք.եւ այլն։

Ի մէջ փողոցաց եւ հրապարակաց։ Ընդ շինամէջ փողոցաց քաղաքին։ Մօր փողոցաց։ Ընդ արձակ փողոցիւք։ Ի գռեհս եւ ի փողոցս. (Եւս. պտմ.։ ՃՃ.։ Ոսկ. յհ. ՟Բ. 12։ Խոր. ՟Ա. 15։ Խոսր.։)

ῤύμη, πλατεῖα platea ἁγορά forum ἁγυρά via urbis, vicus, semita ἅμφοδον bivium περίβολος ambitus. ասի եւ ՓՈՂ (թերեւս ի նմանութենէ պարանոցի եւ կրճի. լծ. եւ Պողոտայ. յն. փլադիա. լտ. ֆօռում) Ճանապարհք քաղաքի. անցք. ուղի հրապարակաց. գռեհ. սօգագ, զուգագ, սուգ.


Փողոցամէջ

s.

middle of a street.

· Calfa

NBHL (1)

Քարշեալ ընդ փողոցամէջ կամ ընդ փողոցամէջսն։ Ընկեցին զնա ի փողոցամէջս քաղաքին։ Ի փողոցամիջի անդ. (ՃՃ.։)


Փողրակ, աց

s.

cf. Ագուգայ;
pipe;
— շնչողական, suction-pipe;
— փախստի, blast-pipe, eduction-pipe.

· Calfa

NBHL (2)

Զջուր խողովակով եւ փողրակով պնդէ եւ հաւաքէ. . . Նոյնպէս եւ զմիտս տղային իբրեւ ի խողովակն եւ ի փողրակք յամենայն կողմանց պնդէ Աստուածային օրինացն ուսմամբ. (Կանոն.։ Եւ Ոսկիփոր.։)

Շինեաց ընդ ամենայն փողոցսն քաղաքին փողրակ կամարակապ ի ներքոյ գետնին. (Մարթին.։)


Փոշահող

adj.

the soil of which is as the sand of the desert.

· Calfa

NBHL (1)

Երկիրս թանձրահող՝ քաջահասկ քաջածառ. է. իսկ ցանն եւ ցիրն եւ փոշահողն՝ ցամաք եւ անպտուղ. (Փիլ. լին. ՟Բ. 81։)


Փոշետեսակ

adj.

like dust, powdery;
very small, thin, light.

· Calfa

NBHL (1)

(Մեղուին է ) ո՛չ զբաւանդակն հաւաքել ծաղիկս, այլ զմանրագոյնսն եւ զփոշէտեսակսն ի կրկնուածս ոտիցն ընդունելով։ Զօրէն մեղուի ի բոլորն վարդից եւ ի ծաղկանց զփոշետեսական եւ զանուշահոտսն ի մի վայր հաւաքեալ։ Զփոշետեսակսն զօրէն գործասէր մեղուի ամբարեաց։ Սովորութիւն է մեղուաց զփոշետեսակսն՝ ծաղիկ ժողովել. (Առ որս. ՟Դ։ Մագ. ՟Ա. ՟ԻԷ. ՟ԾԷ։)


Փոշիշ

cf. Փուրսիշ.

· Calfa

NBHL (1)

Փոշիշն ամբաստանութեան նորա յաճախէր։ Կապէ զնա, եւ առաքէ տայ ի ձեռս բուղայի, ի մտի եդեալ՝ եթէ գուցէ փոշիշն ինչ բարւոյ ի բուղայէ սակս այնորիկ նմա գտցի. (Յհ. կթ.։)


Փոսացուցանեմ, ուցի

va.

"cf. Փոս հատանեմ."

· Calfa

NBHL (1)

Փոսել փորել զտեղիսն հանդստի սրբոցն.. . եւ զայն տեղիս փոսէր երանելւոյն։ Վախճանեցելոյ վիհ՝ անմաքուր ձեռօք սկսանէր փոսել. (Ագաթ.։ Պիտ.։)


Փոսափորեմ, եցի

va.

"cf. Փոս հատանեմ."

· Calfa

NBHL (1)

Փոսել փորել զտեղիսն հանդստի սրբոցն. . . եւ զայն տեղիս փոսէր երանելւոյն։ Վախճանեցելոյ վիհ՝ անմաքուր ձեռօք սկսանէր փոսել. (Ագաթ.։ Պիտ.։)


Փոսեմ, եցի

va.

"cf. Փոս հատանեմ."

· Calfa

NBHL (1)

Փոսել փորել զտեղիսն հանդստի սրբոցն.. . եւ զայն տեղիս փոսէր երանելւոյն։ Վախճանեցելոյ վիհ՝ անմաքուր ձեռօք սկսանէր փոսել. (Ագաթ.։ Պիտ.։)


Փորանց

s.

diarrhoea.

· Calfa

NBHL (1)

Սերկեւլի շարաբ օգտէ վերաքերութիւն, եւ փորանցի։ Խնձորի շարաբ օգտէ փորանցի, եւ վերաբերութեան. (Բժշկարան.։)


Փորձ, ոյ, ի

s. adj. adv.

trial, test, proof, attempt;
specimen, sample;
experience, proof;
endeavour, undertaking, enterprise, expedient;
trial, adversity, misfortune;
temptation;
probation;
experienced, expert, practised;
approved, tried, pure;
ի —ոյ, by or from experience;
խիստ — ,a hard trial;
բազմամեայ —, experience;
բնագիտական —, physical experiment;
—ով ուսեալ, taught by experience;
լինել —, to be experienced, versed, exercised;
զ— առնու րձել, ի — մտանել, to experience, to make an experiment of, to attempt, to make attempts, to try, to assay, to prove, to experiment;
ի — արկանել, to put to the trial or test, to torture;
— փորձել վերստին, to renew an attempt, to make a new effort;
ի վերջին — մատուցանել զիմն, to put to the final proof;
ի մահու — գալ, to prove death, voluntarily to encounter death;
հայաստան նախ զ— առ զօրութեան նորա, Armenia was the first to feel his strength;
ընդ նոր — հանդ իսի էանց նա, he was put to a new trial;
մատեաւ եւ յարդարսն — մահու, even the righteous were in mortal danger;
գիտելով զ— առն, well knowing what a man he is;
զգանից զ— առ, he was beaten;
— է, he is experienced, he has much practice;
— արծաթոյ եւ ոսկւոյ ի բովս, gold and silver are tried in the furnace;
cf. Զէն.

· Calfa

NBHL (2)

Յառաքինեաց եւ ի փորձից։ Այսու փորձ գտան (այսինքն նեղութեամբ ) ընտրեալք ամենայն։ Եկեսցէ ի մէջ փորձն պօղոս.. . Որ ոչ է փորձ պատերազմի։ Էին եւ Աստուածայնոց գրոց փորձք եւ հմուտք։ Փորձ գտեալ։ Ամենայնիւ փորձք գտեալք։ Որում ամենեքին փորձ էք, Որոյ ճշմարտութեան փորձ էք դուք։ Լսել բարւոյ եւ փորձ վարդապետին՝ հօրն ամոնայ. (Փիլ.։ Պրպմ.։ Իգն.։ Սարգ.։ Սարկ.։ Բրսղ. մրկ.։ Վրք. հց. ՟Բ։)

Ա՛րկ դու զայդ ի բովս, եւ քննեա՛, թէ փորձ իցէ, որպէս եւ ես գտայ փորձ վասն նոցա։ Պատեաց զնա ոսկւով փորձով (կամ փորձելով )։ Զօրութիւն փորձ յանդիմանէ զանզգամս. (Զաք. ՟Ժ՟Ա. 39։ ՟Գ. Թագ. ՟Ծ. 18։ Իմ. ՟Ա. 3։)


Փորձանք, նաց

s.

temptation;
evil, tribulation, misfortune, disaster, mischance;
cf. Փորձան.

· Calfa

NBHL (3)

Ուսուսցեն զնա (զզաքարիա պապանձեալ՝) փորձանքն զայն՝ որ ոչ կամեցաւ՝ թէ ուսուսցեն հաւատքն. (Եփր. համաբ.։)

Միթէ փորձա՞նս քեզ պատահեաց ի քաղաքն. (Յճխ.։ Վրք. հց. ձ։)

Զյաւիտենական հրոյն զփորձանսն զմտաւ ածցուք. (Կլիմաք.)


Փորձեմ, եցի

va.

to attempt, to try, to experiment, to make an experiment of;
to prove, to assay, to put to the test;
to tempt, to sound, to try;
to tempt, to allure, to entice.

· Calfa

NBHL (2)

ՓՈՐՁԵԼ. Հետաքննել. հատազօտել. որոնել. եւ Ստուգել յայնի նշանօք. խելամուտ լինել իրաց։

(լծ. յն. փիրազօ. լտ. էքսփէրիօր, եւ այլն). πειράζω, πειράω tento, experior. Ի փորձ մատուցանել զոք կամ զիմն. կրթել, մարզել. մանաւանդ՝ զննել եւ լրտեսել արտաքին իրօք զսիրտ այլոց. զօր սրտագէտն Աստուած առնէ ի յայտնել զհանդէս լաւութեան կամ վատութեան մարդկան. իսկ սատանայ առնէ առ ի խարդաւանել զմարդիկ. իսկ մարդիկ մեղանչեն ի փորձելն զԱստուած թերահաւատութեամբ գաղտնեաց նորա.


Փորձիմ, եցայ

vn.

to be tried, tempted;
to try, to endeavour, to seek;
to be purified, refined.

· Calfa

NBHL (2)

Փորձի զժողովուրդն հանել Աստուածայ ընդ առաջ։ Փորձեցիր ամբողջ պահել զամենայն ինչ։ Փորձեցայց դարձեալ ըստ իւրաքանչիւր ազգացն յարմարել ըստ իւրաքանչւոր ազգացն յարմարել զտեսլական օրէնս. (Փիլ.։)

Սակաւ ի բազմացն յայտ առնել փորձիմք. (Կլիմաք.։)


Փորձութիւն, ութեան

s.

temptation;
misfortune, calamity;
— ունել, to be tempted to;
ի — արկանել, տանել, to lead into temptation;
յաղթել փորձութեան, to resist temptation;
յաղթիլ, ընկճիլ ի փորձութենէ, to succumb to temptation.

· Calfa

NBHL (3)

Անուանեաց զանուն տեղւոյն այնորիկ փորձութիւն, վասն փորձելոյ նոցա զտէր։ Մի փորձեսցես զտէր Աստուած քո։ Որպէս փորձեցէք ի փորձութեանն։ Առնուլ իւր ազգ ի միջոյ ազգի փորձութեամբ եւ նշանօք։ Աբրահամ ապաքէն ի փորձութեան ի հանդիսի գտաւ հաւատարիմ։ Հասանէ երազ ի բազմութեան փորձութեանց։ Մի՛ տանիր զմեզ ի փորձութիւն։ Զի մի մտանիցէք ի փորձութիւն։ Կատարեալ զամենացն փորձութիւնս սատանայի։ Ի ժամանակի փորձութեան հեռանան։ Ցանգ կայիք ընդ իս ի փորձութիւնս իմ.եւ այլն։

Ո՞չ ապաքէն իբրեւ զփորձութիւն են վարք մարդոյ իվերայ երկրի։ Քրիստոսեւ փրկեցայց ի փորձութենէ, աստուծով իմով անցից ընդ պարիսպս. (Յոբ. ՟Է. 1։ Սղ. ՟Ժ՟Է. 30։)

Յիւրաքանչւոր իրս՝ գիտութեան եւ փորձութեան պէտք են. (Բրս. հց.։)


Փորուած, ոց

s.

hollow, cavity, excavation;
notch, score, hole;
— խելաց, the ventricles or cavity of the brain.

· Calfa

NBHL (2)

Երկուս միայն փորուածսխելացն զառաջեաւ արար. զի յիւրաքանչիւր փորուածէ զդայարանքն երակք արձակեալ՝ կծկին առնեն զգայարանսն. (Նիւս. բն. ՟Ը։)

Ցանկանելն քո ի փորուածս չարութեան այսորիկ՝ ձեռն կարկառեցաք. (Կիւրղ. ի կոյսն.։)


Փորումն, ման

s.

hollowing out, excavation.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ջրհորոցն ի վերստին մաքրութիւն եւ ի պեղումն եւ փորումն փութացաւ.. . Փորումն եւ պեղումն վերստին մաքրութիւն. (Փիլ. լին. ՟Դ։)


Փութ, փութս

adv.

hastily, soon;
— — առնել, to rend, to tear in pieces.

· Calfa

NBHL (1)

Մի փութս նկրտիս յառ ժամանակաց տեսութիւնս. (Կլիմաք.։)


Փութամ, ացայ, ա՛, ացիր

vn.

to make haste, to hasten, to be quick, eager, to hurry;
to strive, to endeavour;
to be diligent, to apply oneself to;
չ-, to be slow, not to hurry, to take one's time;
փութալով առնել զիմն;
to do anything in a hurry;
փութա՛, quick! make haste!
փութա՛ էջ այտի, come down quickly!
յայն միայն փութայր, he dreamed of nothing else than;
յայն առաւել փութամ զի, my chief desire is to;
եւ զիա՛րդ փութամ մինչեւ կատարեսցի, and how am I straitened till it be accomplished !.

· Calfa

NBHL (1)

Փութա՛ թերա՛ գրիւս երիս։ Փութացաւ իջոյց զսափորն։ Փութացեալ այրեցին զքաղաքն։ Փութացան իջանել։ Փութացարո՛ւք եւ յղեցէ՛ք դուք զոք։ Փութայ մեծանալ այր չարակն։ Փութայ իբրեւ զհաւ ի ծուղակս։ Փութասցին ի նա ժողովուրդք բազումք։ Փութան գործել զչարի։ Փութալ պահել զմիաբանութիւն հոգւոյն։ Փութասջի՛ր (կամ փութացի՛ր) զանձն քո ընտիր կացուցանել։ Փութասցո՛ւք այսուհետեւ մտանել յայն հանգիստ.եւ այլն։


Փութանակի

cf. Փութապէս.

· Calfa

NBHL (1)

Փութանակի ուտիցէք, զի զատիկ տեառն է։ Բռնադատէին փութանակի եգիպտացիքն զժողովուրդն հանել զնոսա։ Փութանակի հասանէին իրքն այն եւ ի շուշան քաղաք։ Փութանակի ընդ առաջ եղեւ նմա։ Եկին փութանակի.եւ այլն։


Տապանակ, աց

s.

chest, box, coffer, small trunk;
poor's box;
tabernacle;
cf. Ուխտ;
— պրտուեայ, ark of bulrushes.

· Calfa

NBHL (1)

ՏԱՊԱՆԱԿ. Արկղիկ պահեստի եւ թաքստի. սապատակ. սընտկիկ.


Տապանակակիր

s.

Tabernacle-bearer.

· Calfa

NBHL (1)

Զտապանակակիր տախտակացն, զհնոյն օրինաց, եւ զնորոյս աւանդութեան. (Նար. առաք.։)


Տապար, աց

s.

hatchet, axe;
դնել զ— առ արմին, to lay the axe to the tree.

· Calfa

NBHL (1)

Արք վեց գային, եւ իւրաքանչիւր տապար ի ձեռին իւրում. (Եզեկ. ՟Թ. 2։)


Տապացուցանեմ, ուցի

va.

to warm, to heat, to overheat, to burn.

· Calfa

NBHL (1)

Տալ տապանալ. ջեռուցանել. կիզուլ. տաքցընել, էրել.


Տառեխ, աց

s.

herring.

· Calfa

NBHL (1)

Յաւուրս բարեկենդանին եկեալ կարաւան ի յարեւելից ի քաղաքն անտիոքայ՝ բարձեալ բերէին տառեխ ձուկն. (Ուռհ.։)


Տասանորդ, աց

s.

tenth part, tithe;
decime or dime;
առնուլ զ—սն, to decimate, to tithe, to collect tithes.

· Calfa

NBHL (1)

Ետ նմա տասանորդս յամենայնէ։ Յամենայնէ՝ զոր տացես ինձ, տաց քեզ տասանորդս։ Ամենայն տասանորդ յարկրէ՝ ի սերմանեաց երկրին, եւ ի պտղոց ծառոց։ Ղեւտացիքն ի տասանորդաց մերոց տասանորդեսցեն քահանայի մեծի։ Հաս տեառն զտասանորդս ի տասանորդէ։ Զտասանորդս զուարակացն եւ ոչխարաց։ Տասնորդք կամ մաքս, կամ ինչ որ ինչ մուտք յարքունիս իցեն.եւ այլն։


Տասանորդիչ

s.

tither, tithe proctor.

· Calfa

NBHL (1)

Տասանորդիչք զքաղաքս ունին. (Ոսկ. սղ. ՟Լ՟Ը։)


Տասնամատնեայ

adj.

ten-fingered.

· Calfa

NBHL (1)

Ժամ հաւաքմանն տասներորդն. զի եւ մեք տասնամատնեայ ոտիւք գնացաք ի չարիս, եւ գործեցաք զանօրէնս տասնմատնեայ ձեռօք. (Տօնակ.։)