Definitions containing the research աք : 8605 results

Պտղաւորեմ, եցի

va.

cf. Պտղաւէտեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ծաղկեալ պտղաւորէր բոլոր մասամբք առաքինութեամբ. (ՃՃ.։)


Պտղեղ

cf. Պտղալի.

· Calfa

NBHL (1)

Երկու են ծառոց առաքինութիւնք, քաջուղէշ գոլ, եւ պտղեղ. (Փիլ. լին. ՟Ա. 9։)


Պտուտկեմ, եցի

va. vn.

cf. Պտուտեմ;
to screw, to screw down or on;
to feel giddy, dizzy, to have a swimming in the head.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրու զեռանդ պտուտկէին՝ շրջան առեալ շուրջ քաղաքին. (Շ. եդես.։)


Պրակսաւթոյք

s.

apocryphal books on the Apostles.

· Calfa

NBHL (4)

ՊՐԱԿՍԱՒԱԹԱՅՔ կամ ՊՐԱԿՍԱՒԹՈՅՔ, ՊՐԱԿՍ ԱՒԱԹԱՅՔ, կամ ԱՒԱԹԵԱՅՔ եւ այլն. Խառնուրդ երկուց յունական բառից՝ Բրա՛քսիս Աւդօն. այսինքն՝ գործք նոցա. իմա՛ զանւավերական պատմութիւնս առաքելոց արտաքոյ սուրբ գրոց.

Իսկ զպրակս աւաթայսն (կամ զպրակսաւաթայսն), եւ զաւետարանն, որ կոչին քարոզութիւնք, ոչ գիտացաք։ Պրաքս տւաթեայքն, (կամ պրաքսաւաթեայքն՝ որ կոչի թէ պօղոսի են, կարծիք երկմտութեան են վասն նոցա. (Եւս. պտմ. ՟Գ. 4։)

ՊՐԱԿՍԱՒԱԹԱՅՔ կամ ՊՐԱԿՍԱՒԹՈՅՔ, ՊՐԱԿՍ ԱՒԱԹԱՅՔ, կամ ԱՒԱԹԵԱՅՔ. Խառնուրդ երկուց յունական բառից՝ Բրաքսիս աւդօն. այսինքն՝ գործք նոցա. իմա՛ զանւավերական պատմութիւնս առաքելոց արտաքոյ սուրբ գրոց.

Իսկ զպրակս աւաթայսն (կամ զպրակսաւաթայսն), եւ զաւետարանն, որ կոչին քարոզութիւնք, ոչ գիտացաք։ Պրաքս տւաթեայքն, (կամ պրաքսաւաթեայքն՝ որ կոչի թէ պօղոսի են, կարծիք երկմտութեան են վասն նոցա. (Եւս. պտմ. ՟Գ. 4։)


Պրաս, ից

s. bot. leck.

· Calfa

NBHL (1)

Յինչեցաք զպրասն, եւ զսոխն եւ զխստոր. (Թուոց. ՟Ծ՟Ա. 5։)


Պրաստ, ի

cf. Պրաստին.

· Calfa

NBHL (1)

ՊՐԱՍՏ կամ ՊՐԱՍՏԻՆ. գրի եւ ՊՌԱՍՏ, ՊՌԱՍՏԻՆ. բառ յն. προάστιον . որ է արուարձան, առաջք քաղաքի կամ շինի.


Պրշակ, աց

s.

roof, ceiling.

· Calfa

NBHL (1)

Նաքա լքեալք (ի հրդեհեալ տան), իբրեւ մի մի ի պրշակաց անդէն։ ի ներքս այրեսցի. (Պիտառ.։)


Պրտու, ոյ

s.

rush, bulrush;
papyrus.

· Calfa

NBHL (1)

պտրիխք են ի դուզնաքեայ նիւթոյ, յորոց կարի գձուձ գետնաստորս՝ ի գաւառին պրտուոյն. (Փիլ. տեսական.։)


Պօղոսեան

adj. s. follower of St. Paul;
—ք, St. Paul's companions.

· Calfa

NBHL (1)

ՊՕՂՈՍԵԱՆ կամ ՊԱՒՂՈՍԵԱՆ. ինչ անկ է սրբոյն պօղոսի առաքելոյ.


Ջախջախիւն

cf. Ջախջախանք.

· Calfa

NBHL (1)

Յապականութիւն դարձոյց զբազում քաղաքս, եւ արեան ջախջախիս արարեալ զդասս հաւատացելոց. (Ուռհ.։)


Ջախջախումն, ման

s.

cf. Ջախջախիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Յապականութիւն դարձոյց զբազում քաղաքս, եւ արեան ջախջախիս արարեալ զդասս հաւատացելոց. (Ուռհ.։)


Ջահընկալ, աց

adj. s.

flambeau carrying;
acolyte.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն եկեղեցիք ջահընկալ եւ պայծառ զգեստուք զարդարեցաք. (Լծ. ածաբ.։)


Ջահընկալութիւն, ութեան

s.

state of an acolyte, acolyteship.

· Calfa

NBHL (1)

Ի միասին ամենայն եկեղեցիք ջահընկալութեամբ եւ պայցառութեամբ միաձայնեալ ի պաշտամանն հաստատեցաք. (Տօնակ.։)


Ջամբեմ, եցի

va.

to nourish, to give to eat or to suck, to feed, to suckle, to foster, to rear.

· Calfa

NBHL (1)

ԳԳուէր ի գիրկն զիւր միածինն, կաթամբ ջամբէր զաստուածորդին։ Մարմնով ի գիրկըս գգուեցեր. մաքուր կաթամբ քո ջամբեցեր. (Տաղ.։)


Ջամբռ

s.

chamber.

· Calfa

NBHL (1)

Հաւասարն այսմ թղթոյ եդաք ի ջամբռն արքունի. (Թղթ. դաշ.։)


Ջան, ից

s.

diligence, care, study, work;
զուր —, labour lost, labour in vain;
— դնել, տանել, յանձին ունել cf. Ջանամ.

· Calfa

NBHL (2)

Այս ջան է առ առաջի իմ, մինչեւ մտից ի սրբութիւն աստուծոյ։ Ամենայն բան ջանիւ։ Վասն բազմացն հաճութեան ջան յանձն առաք։ Եւ անդ լինէր ոչ սակաւ ջան եւ վտանգ խռովութեան քաղաքին։ Յիշէր եղբարք, զվաստակն մեր եւ զջան.եւ այլն։

Ոչինչ օգտի ոք յայլոց ջանուց։ Ի վաստակոց եւ ի ջանուց (տպ. ի ջանից)։ Ի մեր ջանուց հարստացաք. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 20։ Վրք. հց. ՟Բ։ Բրսղ. մրկ.։)


Ջանամ, ացայ, ացի, նա՛, ացի՛ր

vn.

to exert oneself, to endeavour, to study, to be diligent, to hasten, to take care, to do one's possible;
to take pains, to labour, to weary, to exhaust.

· Calfa

NBHL (2)

Ոչ ջանալ, եւ ոչ նիւթէ։ Ջանացարու՛ք մտանել ընդ դուռն նեղ։ Զուր ջանան առ ժողովուրդն՝ որ ոչ լինի դոցա շահ։ Ջանային արքն դարձուցանել զնաւն ի ցամաք, եւ ոչ կարէին։ Ջանայր փրկել զնա։ Ջանացաւ փրկել։ Ատեցի ես զամենայն վաստակս իմ, զոր ջանացայ ընդ արեգակամբ։ Յորում կամ որով ինքն ջանայ։ Ու՞ր ջանամ ես։ Որքան ջանասցի մարդ խնդրել, եւ ոչ գտցէ. եւ այլն։ (Իսկ Սղ. ՟Լ՟Դ. 10։)

Ոչ ջանացի կեցուցանել զանձին իմ։ Ջանաց ասէ առ ինք ձգեալ՝ տէրըն զորդիս մարդկան փրկել։ Երկոքումբք կազմի առաքինութիւն, ե՛ւ աստուծոյ տալովն, ե՛ւ մեր ջանալովն։ Փակեցան դրունքն, որ այժմ բա՛ց են ջանացողին. (Վրք. հց. ՟Դ։ Շ. այբուբ.։ Խոսր.։ Իգն.։)


Ջանացուցանեմ, ուցի

va.

to cause exertion, to render diligent, to constrain, to give impulsion to, to push forward, to urge on, to spur on.

· Calfa

NBHL (1)

Ի խցկանէ անտի արտաքս ընթանալ ջանացուցանէ. (Եւագր. ՟Դ. 13։)


Ջատագով, աց

s.

apologist, advocate, defender, protector, patron;
— լինել՝ կալ՝ մտանել cf. Ջատագովեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Անդ ո՞վ ջատագով, զի՞նչ պատճառք, ո՞ր սուտ պատասխանի։ Բարի են մեզ ջատագով անդ տնանկքն, որոց արարաք ասա զողորմութիւն։ Առաքեալ մտանէ ջատագով տեառնն իւրոյ։ Զիա՛րդ եղեւ ջատագով քում աստվածութեանդ։ Առ երեսս՝ առաքիութեանն կեղծաւորին լինել ջատագովք։ Յովբայ ջատագովք էին (եւ բանք հակառակորդին)։ Ջատագովս արդարոցն զնոսա ցուցանէ։ Ջատագով լիցին ճշմարտութեանն։ Զերկնաւոր ջատագովն աղաչէ։ Եւ դուք աղօթիւք ջատագո՛վ լերուք. (Ածաբ. կարկտ.։ Ոսկ. համբեր.։ Եղնիկ. Սեբեր.։ Իսիւք. ստէպ։ Շ. թղթ.։)


Ջարդեմ, եցի

va.

to cut or break in pieces, to undo, to break, to shatter, to smash;
to kill.

· Calfa

NBHL (1)

Քարամբք ջարդեցին զմսուր բերանայ լնդաց նորա։ Զկառափունս ջարդէին։ Ուռամբ ջարդեալ զբեւեռ երկաթոյն։ Առաքինական սմբակօք ջարդեսցուք զգլուխ վիշապին. (Ագաթ.։ Եղիշ.։ Փարպ.։ Նար. յովէդ.։)


Ջեռացուցանեմ, ուցի

va.

cf. Ջեռուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

նոյն ընդ Ջեռուցանել. θερμαίνω calefacio. տաքցընել.


Ջեռլի, լիք, լեաց

adj.

heating, warming oneself.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ջեռնու, կամ ջեռեալն է. տաքցօղ.


Ջեռուցանեմ, ուցի

va.

to warm, to heat, to make hot or warm;
to boil;
կարի իմն —, to overheat;
— զանկողին, to warm a bed.

· Calfa

NBHL (1)

θερμαίνω, διαθερμαίνω , πυρίω, ἑκπυρόω, ὐποκαίω calefacio, ignifacio, fervefacio, succendo. Տալ ջեռնուլ. ջերմացուցանել. բորբոքել. եռացուցանել. վառել. տաքըցնել. ... եբր. խամամ.


Ջեռուցանողական, ի, աց

adj.

heating.

· Calfa

NBHL (1)

Հուր՝ զօրութիւն ունի ջեռուցանօղ. եւ է նորա ունակութիւն՝ այսինքն որակութիւն յարամնայ՝ ջեռուցանողականն. (Մաքս. ի դիոն.։)


Ջերանիմ, ջերայ

vn.

to warm oneself, to get warm;
to catch a fever, to fall sick;
to burn, to be excited, inflamed, infuriate;
— յախտս, to plunge into vice;
առ պատկերս կռոց —, to give oneself up to idolatry.

· Calfa

NBHL (2)

Զծօվակոքն եւեթ զբօսնուին, եւ ի մաքսաւորութեան ջերանէին։ Ընդ է՞ր թողեալ զպահսն՝ եւ առ սեղանս ջերանիցին. (Ոսկ. մտթ.։)

πυρέττομαι, καύχομαι febre ardeo, uror συντήκομαι liquesco, consumor νοσέω aegroto եւ այլն. Ջերիլ. ջեռնուլ՝ որպէս տապիլ, տոչորիլ, ախտաւորաբար յարիլ, զակատիլ. ախտանալ. կրել զջերմն մահաբեր ախտի, եւ մոլիլ ախտիւք կրից. խիստ տաքնալ, հիւանդանալ, մարազլը ըլլալ մարմնով կամ հոգւով.


Ջերին

adj.

warm, hot;
serene, calm, mild.

· Calfa

NBHL (1)

θερμός calidus. Ջեր, ջերմ. ջերմին. տաք.


Ջերմ, ոյ

adj. fig. s.

warm;
serene, calm;
ardent, burning, fervid, fiery, passionate;
tender, affectionate;
heat, warmth;
hot viands;
— է, it is warm;
cf. Ջերմն.

· Calfa

NBHL (3)

Որք սրամտութեամբ ջերմ են, եւ շարժին. (Կլիմաք.։)

Յօրըստօրէ կենացն ընթացս առաւելու հուր ի հուր, եւ ջերմ ի ջերմ, եւ տենչումն ի տենչումն. (Կլիմաք.։)

θερμός calidus ζεστός, ζέων, -ον fervidus, fervens, ardens. Ջեռեալ. ջերեալ. ջերմին. եռացեալ. իրօք կամ նմանութեամբ. տաք, տաքուկ, թարմ. (լծ. արաբ. ճէրմ. պ. կէրմ. յն. թէրմօս ). ... եբր. խամ. (յորմէ համամ ).


Ջերմագոլ

s.

heat, warmth, caloric.

· Calfa

NBHL (1)

Ջե՛րմ գոլ տօթ. տապ. տաք. գոլ.


Ջերմագոյն

adj. adv.

very hot;
impassioned, ardent, fervent;
warmly, eagerly, fervently, passionately.

· Calfa

NBHL (1)

Այսպիսի բաղանեօք մաքրիլ՝ քոյվոդ ջերմագոյն արեամբ. (Մագ. ՟Ծ՟Դ։)


Ջերմակիծ

adj.

burning, ardent;
— առնել, to burn, cf. Կիզում, cf. Տոչորեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Զջերմակիծ շող (արեգական) ամպն յերկիր առաքելով. (Վեցօր. ՟Զ. եւ Շիր.։)


Ջերմաձայն

adj.

still small voiced, tenderly cooing.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զձայն ջերմ սիրոյ. տենչալի ձայնիւ. եւ կամ փափաքօղ հեշտալուր ձայնի.


Ջերմային

adj.

warm.

· Calfa

NBHL (1)

θερμαντικός calefactorius θερμός calidus. Ջերմական. ջերմին. ջերմ, եւ ջերմացուցիչ. տաք.


Ջերմանամ, ացայ

vn.

cf. Ջերանիմ.

· Calfa

NBHL (1)

πυρόομαι succendor. Զգենուլ զջերմութիւն. ջեռնուլ. վառիլ. տաքնալ.


Ջերմաջերմ

adj. adv.

very hot, ardent, burning, boiling;
warm, foil of warmth, fervent, impassioned, affectionate, very tender;
all hot, piping hot;
quite fresh or new;
warmly, ardently, eagerly, fervently.

· Calfa

NBHL (4)

Արտասուս ջերմաջերմ յամենայն ժամ հեղոյր. (Կլիմաք.։)

առաքեաց զհոգին սուրբ ջերմաջերմ, այսինքն փութապէս՝ ի մարիամ գալիլեացի. (Եփր. ՟գ. կոր.։)

θερμός, θερμότερος, διάπυρος calidus, calidior, fervens, igneus. Կարի ջերմ. ջերմագոյն. եւ Ջերմեռանդն. եռանդագին. խիստ տաք.

ՋԵՐՄԱՋԵՐՄ. մ. θερμόν, θερμότερον calidum, calidius, ardenter. Ջերմ գոլով. ջերմութեամբ. ջերմապէս. եռանդեամբ. սրտի մտօք. ստիպաւ. փութով. տաք տաք, սրտանց, շուտով.


Ջերմեռանդ

adj.

warm, ardent;
devout, fervent.

· Calfa

NBHL (2)

Ջերմեռանդն յոժարութեամբ բեւեռեսցէ զնոսա ի յանարատ սրբութեանն մաքրութիւն։ Զարդացուցանէի զջերմեռանդ սէրն ընդ անբաւ բարեացն պարգեւողին իմոյ քրիստոսի. (Պիտ.։)

Պետրոս՝ ջերմեռանդն փափաքմամբ խանդակաթ էր ի սէրն քրիստոսի։ Առ ջերմեռանդն սրտին սիրոյ խանդաղատէին. (Խոսր.։)


Ջերմին

adj.

rather warm, hot;
fiery.

· Calfa

NBHL (2)

զմանկունս ջերմինս եւ խստապարանոցս աղճատել մի խնայեսցես. (Կլիմաք.։)

θερμός calidus. Ջերմային. ջերմական. ջերմ. հրային բնութեամբ. տաք, տաքուկ, եւ կրակոտ.


Ջերմոտ, աց

cf. Ջերմընկալ.

· Calfa

NBHL (1)

ՋԵՐՄՈՏ կամ ՋԵՐՄՈՒՏ. ա. Ջերմին. տաք.


Ջերմութիւն, ութեան

s.

heat, warmth;
caloric;
fever, fever-heat;
calefaction, warming;
temperature;
թագուն՝ ճառագայթեալ՝ տեսակարար —, latent, radiant, specific heat;
— առաձգութեան կամ գոլորշացման, steam-generating heat;
— սփռեալ or ցրեալ, diffused heat;
— կեդրոնական, central heat.

· Calfa

NBHL (1)

θέρμη, θερμότης caliditas, calor, aestus. Ջերմ գոլն. որակ ջեռուցիչ. զօրութիւն ջերմին. Ջեր. տապ. տաքութիւն.


Ջերոտ

adj.

lukewarm, temperate.

· Calfa

NBHL (1)

cf. ՋԵՐԻՆ, եւ ՋԵՐ. ըստ կրկին նշ. տաքուկ, եւ բարեխառն.


Ջինջ

adj.

pure, clean, clear, polished, bright.

· Calfa

NBHL (2)

Ըստ հայելւոյ օրինակի մաքուր պահելով զսիրտս, եւ ջինջ ի ժանգոյ մեղաց. (Շ. թղթ.։)

ἁπηλίδοτος purissimus եւ այլն. մաքուր. զուտ. պարզ. յստակ. վճիտ. տնաղօտ. փայլուն. շողշողուն.


Ջլատեմ, եցի

va.

to enervate, to shock the nerves, to unnerve, to weaken.

· Calfa

NBHL (1)

Ջլատեաց զձին։ Զպատերազմասէր դեւսն ջլատեաց։ Ջլատեաց զձեր զօրութիւնդ տէրն. (Մաղաք. աբ.։ Խոսր.։ Աթ. անտ.)


Ջնարակ, ի

s.

sandarac;
varnish;
glaze.

· Calfa

NBHL (1)

ՋՆԱՐԱԿ կամ ՃՆԱՐԱԿ. ըստ յն. սանտարաք. σανδαράχη, -κη sandaracha, gummi. Բոյս ինչ եւ հիւթ նորա՝ ախորժելի մեղուաց, ուստի լինի ներկ կարմիր, փայլուն որպէս վէրնիջ ՝ ըստ իտալ. սէնտէրուս, սէնտէլուս.


Ջնջան, աց

s. fig.

duster, ruhbing-cloth, rubber;
expiator, atoner, reparer;
— խոհակերոցի, dish-clout.

· Calfa

NBHL (3)

Ջնջան լինի արդարոց անօրէն. զի ջնջիչ լինի՝ որ ի նոսա կեղտոյն՝ չարչարանօքն, եւ մաքրիչ. (Լմբ. առակ.։)

Ի կենարար կողէն կայլակ՝ մեղաց ջնջան։ Այսոցիկ (մեղացս) ջնջան, եւ օճառ սրբութեան ընկալաք զսուրբ եւ զպատուկական արիւնն. (Շ. ոտ. բարձր. եւ Շ. ՟ա. յհ. ՟Խ՟Զ։)

περικάθαρμα purgamentum. Ձորձ կամ կապերտ անպէտ՝ որ վարի ի պէտս ջնջելոյ զազաս. ջնջարան. ջնջոց. առիթ եւ պատճառ ջնջման. ջնջիչ. մաքրիչ. սրբիչ.


Ջնջեմ, եցի

va.

to clean, to dust, to purge, to wipe;
to efface, to scratch out, to erase, to cancel, to expunge;
to abolish, to annul;
to destroy, to undo, to suppress;
to extirpate, to exterminate;
— զգաչինս, to cancel, to annul, to make void a contract.

· Calfa

NBHL (1)

ἁλείφω, ἁπαλείφω, ἑξαλείφω deleo, abstergo ἑξαίρω aufero, tollo ἁπαλλάττω dimoveo, dimitto ἑξιλάσκομαι expio եւ այլն. Ջինջ առնել. մաքրել. ի բաց սրբել զաղտ, կամ զնիշ ինչ . անհետ առնել զչարիս եւ զչարս. քաւել.


Ջնջոց

s. fig.

cf. Ջնջան;
purification;
cure, recovery;
— առնել, to purify, to consecrate, to sacrifice.

· Calfa

NBHL (1)

ἁποτροπιασμός expiatio, placatio. Ջնջան. եւ Մաքրիչ. մաքրութիւն բուժումն.


Ջոխ

s.

cudgel, club.

· Calfa

NBHL (1)

Առեալ զգաւազան իւր՝ել արտաքս. իբրեւ զայն տեսին, առին ջոխս ամենեքեան, եւ ընթանային ընդ նմա. (Վրք. հց. ՟Ղ։)


Ջոկադիր

s. gr.

convener, assembler;
compound.

· Calfa

NBHL (1)

συνθέτης coagmentans, compositor. Ի մի ջոկ դնօղ. հաւաքիչ եւ կրթիչ ջոկաց.


Ջոկանամ, ացայ

va.

to flock together.

· Calfa

NBHL (1)

Ջոկ լինել. ժողովիլ. հաւաքիլ. հոծ լինել.


Ջորետես, աց

cf. Ջորեպան.

· Calfa

NBHL (1)

Զի՞նչ էր իմացութիւն կատարումն գործոյ ջորետեսին. (Կլիմաք.։ 1)


Ջրաբաբ, ոյ

s. bot. water-cresses.

· Calfa

NBHL (2)

Սպեթլոն. բաղբաք, որ է ջրաբաբոյ, կամ ջրաբաբ, որ յաղբեր լինի. (Գաղիան.)

ՋՐԱԲԱԲ կամ ՋՐԱԲԱԲՈՅ. որ եւ բաղբաք. Բանջար ինչ, կարծեցեալ յոմանց՝ Ջրկոտիմ. ... եւ յայլոց՝ Սամիթ. կամ Տուղտ, կամ մոլոշ.