Your research : 1 Results for վահանակ

Վահանակ, աց exact entry

See full entry →

s.

small shield, target;
shield-shaped clasp;
tinsel, spangle;
— երեսաց, visor.

NBHL (4)

Սուսեր եւ վահանակ ոչ ձեռին նորա ըստ պատերազմողի. (Եփր. ի ծն. քրիստոսի.։)

(Բանսարկուն) զթագաւորն անօրէն իբրեւ զվահանակ երեսաց գտեալ, նովաւ մարտուցեալ ընդ աստուածաշէն եկեղեցիս. (Ագաթ.։)

Արասցե՛ս վահանակս յոսկւոյ սրբոյ. եւ դիցես զվերջսն մանուածոյս ի վերայ երկոցուն վահանակացն, եւ այլն. (Ել. ՟Ի՟Ը. 13. 14։ ՟Լ՟Թ. 16. 17։)

Վահանակն անօսր կտաւեայ ի լանջսն եւ ի թիկունս. եւ մանուածոյքն վերջք՝ չուանք հիւսուածու, կապել զվահանակն ընդ ուսովք եւ ընդ անթովք. (Նախ. ել.։)


Entries' title containing վահանակ : 4 Results

Վահանակիր

See full entry →

s.

esquire;
cf. Վահանաւոր.

NBHL (2)

Որդիք Յուդայ վահանակիրք եւ տիգաւորք։ Գայր այլազգին, եւ այր վահանակիր առաջի նորա. (՟Ա. Մնաց. ՟Ժ՟Բ. 24։ ՟Ա. Թագ. ՟Ժ՟Է. 42։)

Զբազմութիւն վահանակիր զօրուն իբր ասպարափակս իմն ընդդէմ նոցա տւեալ. (Յհ. կթ.։)


Վահանակից

See full entry →

s.

fellow-soldier.


Վահանակռճիկ

See full entry →

s. anat.

thyroid cartilage.


Վահանակցութիւն, ութեան

See full entry →

s.

battle array.

NBHL (1)

Ո՛վ սուրբ դաս, ո՛վ վահանակցութիւն անքակ։ Ի պատերազմունս ճակատուն՝ որ յառաջին վահանակցութեան անկեալ լինի, նոյնժամայն լնուն զդասն, որպէս զի մի վահանակցութիւն նոցա կարեալ եղիցի պակասելովն. (Բրս. ՟խ. մկ.։)


Definitions containing the research վահանակ : 14 Results

Տապակ, աց

See full entry →

s.

frying-pan;
cf. Վահանակ.

Etymologies (1)

, ի-ա հլ. «մի տեսակ վահանաձև զարդ, որ և վահանակ». մէկ անգամ ունի Ա. մկ. դ. 57. «Ջարդարեցին զկոնքս ... ոս-կի պսակօք և ոսկւովք տապակօք»։ Սրանից է տապակեալ «վահանակներով զարդար-ուած», որ մէկ անգամ ունի Բուզ. զ. 2. «Եւ ինքն Զաւէն աթինեալս և զտապակեալս և զժապաւինեալս նարօտօք ագանէր»։


Տապակ

See full entry →

cf. Վահանակ.

Etymologies (1)

, ի-ա հլ. «մի տեսակ վահանաձև զարդ, որ և վահանակ». մէկ անգամ ունի Ա. մկ. դ. 57. «Ջարդարեցին զկոնքս ... ոս-կի պսակօք և ոսկւովք տապակօք»։ Սրանից է տապակեալ «վահանակներով զարդար-ուած», որ մէկ անգամ ունի Բուզ. զ. 2. «Եւ ինքն Զաւէն աթինեալս և զտապակեալս և զժապաւինեալս նարօտօք ագանէր»։


Ասպարակիր, կրաց

See full entry →

s.

bearing a shield.


Ասպարափակ

See full entry →

adj.

surrounded, protected by shields or bucklers.

NBHL (1)

Ի ծովէ մինչեւ ի ծով ասպարափակ արարեալ։ Ասպարափակ եղեալ շուրջանակի լեգէոն հետեւակ զօրուն։ Զբազմութիւն վահանակիր զօրուն իբր ասպարափակս իմն ընդդէմ նոցա տուեալ. (Ճ. ՟Ա.։ Յհ. կթ.։)


Կտաւեայ, էի, ից

See full entry →

adj.

of linen, linen.


Կտաւեղէն, ղինի, նաց

See full entry →

cf. Կտաւեայ.


Կտաւի, ւեաց

See full entry →

cf. Կտաւեայ;
շապիկ —, linen shirt;
—ք, linen.


Վահանավառ

See full entry →

adj.

armed with a shield.

NBHL (1)

Սրիկայս պատրաստէր աղեղնաւորս, վահանակավառս կորովիս. (Յհ. կթ.։)


Վահանաւոր

See full entry →

adj. s.

furnished with a shield;
shield-bearer.

NBHL (1)

Ունօղ զվահան. ասպարաւոր, վահանակիր. վահանավառ. վահանադրօշ. ... յն. ի վահանս, այսինքն վահանօք։ Տե՛ս (՟Ա. Մնաց. ՟Ժ՟Բ. 34։ Եզեկ. ՟Ի՟Գ. 24։ ՟Լ՟Ը. 5։)


Վերջ, ից, ոց

See full entry →

s. fig.

end, finish, conclusion, close;
end, extremity, bound, limit;
tail;
back;
the rear of the army;
cadence, fall;
—ք, cf. Վերջաւոր;
ի —, ի —է, ի —ոյ, after, behind, at last, after all, in conclusion, finally, lastly;
ի — կոյս, backwards, back, behind;
ի — նահանջել, to draw back, to repress, to hold in, to check, to restrain;
ի — հասանել, to have already one foot in the grave;
ի — կոյս գնալ, to go backwards;
ի —ի թեւոյն անկեալ, assailed the army in the rear;
հասէք ի —ս նոցա, destroy the enemy's rear;
ի — or ի —է եկեալք, survivors, posterity;
ժամանակաւ ի —է, latest or nearest;
ի —ոյս երթեալ զօրէն չար գազանի, given to perversity as a beast;
— բանիս այս, the pith of my discourse is this;
եկն ի —ն, he was at his life's end.

NBHL (1)

Արասցես երկուս վերջս յոսկւոյ սրբոյ՝ մանուածոյս ծաղկեալս՝ գործ հիւսկէն. եւ դիցես զվերջսն մանուածոյս ի վերայ երկոցուն վահանակացն։ Արասցես տախտակ մի հիւսկէն վերջիւք, գործ շղթայագործ յոսկւոյ սրբոյ։ Դիցես զվերջսն շղթայագործս, եւ այլն. (Ել. ՟Ի՟Ը. 14. 22. 30. եւ այլն։)


Վանակրեայ

See full entry →

s. zool.

hawk's bill turtle.


Կրայ, ից

See full entry →

s.

turtle, tortoise.

Etymologies (2)

(գրուած նաև կրիայ, կիրիայ, կի-րայ Վրդն. առկ. 28. արդի գրականում կրեայ), ի հլ. «կրեայ անասունը, տճկ. թօսպաղի» Ովս. ժբ. 11. Վեցօր. 186. Փիլ. լիւս. Նիւս. բն. որից կրայակիրք «մի տե-սակ խեցեմորթ» Մագ. թղ. 214. վանակը-հեայ և կամ վահանակրիայ Եպիփ. բարոյ. = Բար. 158։

ՓՈԽ (borrowing) Ն. ասոր. kra, kraya «կրեայ» (Kaлащeвъ, Aисорско-Pycc. cлов. էջ 304), վրաց. ვაჭანაკრაς վահանակրայ, որ ըստ Մառ Փизioлотъ (1904), էջ KxxVI դրուած է հյ. վահանակրայ բառի դէմ։-Վրացին ու-նի նաև რკუ րկու, რკუვი րկուվի. კუ կու. კუვი կուվի ձևերը, որոնք նշանակում են «կրեայ»։


Վահան, աց

See full entry →

s. mech.

shield, pavice, buckler;
cf. Կումբ;
բառնալիք —ի, handle of a shield;
հաւատոյ, օրինաց —, shield, defender of the faith, or the law;
lid, cover.

Etymologies (2)

, ի-ա հլ. «ասպար» ՍԳր. որից վահանատր ՍԳր. Ագաթ. վահանափակ Բուզ. վահանակ «փոքր վահան» Ագաթ. Եփր. ծն. քս. 30, «կոճակ, ճարմանդ» (թրգմ. կամ նմանութեամբ) ՍԳր. վահանակիր Ա. մն. ժբ. 24. Ա. թգ. ժէ. 42 ևն. նոր բառեր են վա-ճանաձուկ, վահանաձև ևն.

ՓՈԽ (borrowing) Վրաց. ვაჭანაკრა-. վահանակրայ «վահանակրեայ» ըստ Մառ, Teкст. и Paз. Tī, физiологъ 1904, էջ xxx7I փոխառեալ է հայերէնից՝ Բարոյախօսի թարգմանութեան ժամանակ։


Մած

See full entry →

adj.

glued together, joined;
adhesive, sticking, adherent;
curdled, coagulated;
dense, compact.

Etymologies (1)

«վահանակ, uncinus, կեռ», ունի միայն Ներսէսովիչ, Բառ. լատին-հյ. էջ 585ա։