to burn, to set on fire, to set fire to, to fire;
— արեգական, to tan, to brown, to make swarthy.
Զարմանամ, թէ զիա՛րդ ոչ կիզում. իմա՛ կ. ոչ կիզանիմ։
causticity;
ignition;
combustion;
burning;
conflagration.
Մատնեցի զմարմինս իմ ի կիզումն տանջանացն. (Ագաթ.։)
Կորստեան կիզմամբն։ Անզովանալի կիզումն։ Զտաճարին կիզումն։ Կիզմամբ ախտից։ Ի խորովակսկիծ կիզմանէ. Կամ Յարեգակնայինն տապացաւ կիցմանէ. (Յհ. կթ.։ Նար. ՟Ժ՟Թ։ Մխ. երեմ. Յիսուս որդի.։ Արծր. ՟Դ. 12։)
Ոչ զգայր զկիզումն մատանցն՝ ի կիզմանէ ցանկութեան սրտին. (Վրք. հց. ՟Զ։)
burning;
inflammation.
cf. Հրկէզ առնեմ.
burning, conflagration, fire.
offering a holocaust.
Ընկա՛լ զողջակիզութիւն անձին իմոյ։ Եւ այսպէս ի բանաւոր ողջակիզումն զինքն քրիստոսի նուիրէր. (Յհ. կթ.։)
to burn;
cf. Կիզում.
cf. Ողջակիզումն.
Ընկա՛լ զողջակիզութիւն անձին իմոյ։ Եւ այսպէս ի բանաւոր ողջակիզումն զինքն քրիստոսի նուիրէր. (Յհ. կթ.։)
worthy, that deserves something;
just, convenient, suitable, decent, proper;
— համարել, to deign;
գնալ —, to go worthily, conformably;
— ըստ արժանւոյն, յարժանի, worthily, justly, suitably, cf. Արժանապէս;
— լինել, to be worthy, to deserve;
— առնել, cf. Արժանաւորեմ.
Յարժանի կրեմ եղկելիս զանզովանալի զկիզումն. (Նար. ՟Ժ՟Թ։)
to flame, to pass above the flame;
to burn, to kindle.
act of slaughtering;
victim, sacrifice.
Զենմամբ սրոյ ի բանաւոր ողջակիզումն. (Շար.։)
that cannot be refreshed
Կրեմ եղկելիս զանզովանալի զկիզումն։ Բորբոքմամբ մեծաւ անզովանալի. (Նար. ՟Ժ՟Թ. ՟Ի՟Զ։)
cf. Կիզում.
cf. Կիզում.
cf. Կիզումն.
prester, hot and scorching wind, typhoon.
ՊՌԵՍՏԵՐ. որ եւ ՊՐԵՍՏԵՐ. Բառ յն. πρηστήρ prester. այլուր թարգմանեալ կիզումն, կիզումունք. Ազգ հրատեսիլ ցոլմանց յամպոց՝ հանդերձ ուռուցիկ մրրկաւ հողմոյ.
burning, ardent;
— առնել, to burn, cf. Կիզում, cf. Տոչորեմ.
dislocation.
Տայր զմարմին իւր ի կիզումն, եւ յօդաթափումն ծնգաց. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Դ։)
cf. Հրակիզումն.
throwing, casting or shooting fire;
gun, musket, fusil, piece, arquebuse, rifle, blunderbuss;
— բաղխիչ, գայլախազեայ, կախաղանաւոր, ասղնաւոր, կրկնահար, հողմահար, յետախցիկ, որսոյ, թռչնորսական —, percussion-gun, flint-gun, pendulum-gun, needle-gun, double-barrelled gun, air-gun, breech-loading, sporting-gun or shooting-gun, fowling or birding-gun, musket or rifle;
բաղխիւն —ի, musket-shot;
շռինդ —ի, report of a gun;
հարուած —ի, gun-shot wound;
— բարկութիւն, շանթք, thunder, thunder-bolt;
լնուլ զ—, to load a gun;
արձակել զ—, to shoot, to let off, to discharge, to fire;
չառնուլ հուր —ի, to miss fire, to flash in the pan;
—ք, hail of fire;
musketry.
Զհրացանն բերելով յերկնուստ զանզրաւ կիզումն. (Արծր. ՟Գ. 17։)
cf. Հրկիզումն.
cf. Տոչորումն.
որ եւ ՏՈՉՈՐՈՒՄՆ. Վառումն (դիւրաւ դոգցես առ սաստիկ չորութեանն). բոցակիզումն. բորբոք. եռանդն. պասքումն ոգւոյ. տենչ.
side, part;
cf. Կողմն.
«կիզումն, այրումն». արմատ առան-ձին անգործածական. գտնւում է միայն հոր-կեհ բառի մէջ, ի հլ. Ել. իբ. 26. Ոսկ. ես. գղ. և եփես., որից՝ հրդեհական Ագաթ., հրդեհել Բ. պետ. գ. 13, հրդեհիչ Ագաթ. ևն. ըստ այսմ նրղեհ նշանակում է բուն «հրայրեացք»։