Your research : 1 result for բազմոց

Բազմոց, աց exact entry

s.

altar or resting-place;
chair, seat;
mattress;
couch, sofa.

· Calfa

NBHL (6)

Ապա զորդիսն տասնեսին (զյոբայ), սպան յապարանս ի բազմոցին։ Ո՞ւր մեծամեծքն ի բազմոցի, կամ ո՞ւր սեղանն ամենալի. (Շ. յիսուս որդի. եւ Շ. եդես.։)

Իբրեւ զբազմոց եւ զփառաց աթոռ. (Վրդն. ծն.։)

Եղեւ զբօսանք բազմոցի ուրախութեան երկնաւուր արքային. (Երզն. մտթ.։)

Առեալ եբարձ զնա ի բազմոցէն. այսինքն ի հանդիսէ կոչնոց. (Եփր. յհ. մկր.։)

Հսկումն է, եւ դնի սրբութիւնքն եւ սուրբ խաչն յատեանն ի վերայ բազմոցին. (Տօնակ.։)

Զողկոյզն գեղեցիկ բազմոցօք ցուցանէ ի վայր. (Վրդն. յանթառամն.։)


Definitions containing the research բազմոց : 27 results

Գահ, ուց, ից

s.

throne;
seat, chair;
dignity;
precipice, high and very steep place;
անկանել ի —է, —է ի ժ կործանիլ, հտիլ ի —ից, ի —իցն վիժել, to be precipitated, to be thrown or to fall from one precipice to another;
ի —ից մղել, to precipitate.

· Calfa

Etymologies (1) · Adjarian

= Հիւս. պհլ. *gāh, որի դէմ ունինք նո-րագիւտ մանիք. պհլ. [hebrew word] gāh «գահ» (Sa-lemann, Manich. Stud. ЗH 8, 62), պհլ. ❇z︎ gās (բազմոց, գահ», սանս. gatu. «գնացք, ճամբայ, տեղ» (Bartholomae, 519, Horn. § 889)։ Հմմտ. նաև վարը՝ գահա-ւոր, զահաւորակ, գահնամակ։ Հիւբշ. 125։

NBHL (1)

καθέδρα, θρόνος cathedra, thronus, sedes Բարձրադիր վայր քան զմերձակայ տեղիս, իբր բեմ, բեմբ. որպէս Աթոռ պատուոյ. բազմոց. եւ նմանութեամբ՝ Բարձ, պատիւ, իշխանութիւն. կեահ, թախտ, քիւրսի, սէրիր, սէտիր.


Կոնք, ից

s.

shell, conch-shell;
basin, wash-hand basin;
dish, bowl, porringer;
back or console of a throne;
arcade, arch, porch;
nuptial-bed.

· Calfa

Etymologies (1) · Adjarian

, ի, ի-ա հլ. «գոգաւոր մեծ աման, լական» ՍԳր. Մծբ. 262. «կոնքաձև յենա-րան, բազմոց» Երգ. գ. 1. «գոգաձև կամար» ՍԳր. Վեցօր. «սրսկապան, վարագոյր» Ա. մակ. դ. 38. «մի տեսակ խեցեմորթ» Վեցօր. 140. Եփր. մրգ. 351-2. որից կոնքաձև «գո-գաւոր» Սարգ. Նչ. եզեկ. նոր գրականում կոնք նշանակում է նաև «իրանի ծայրի ոսկ. րային մասը, bassin»։

NBHL (1)

ԿՈՆՔ ἁνάκλιτον acclinatorium. Կոնքաձեւ յենարան, կամ բազմոց, եւ միջոց հանգչելոյ ի գահաւորակի.


Տախտ, ից

s.

throne, seat, bench.

· Calfa

Etymologies (3) · Adjarian

, ի հլ) «գահ, աթոռ, թագաւորական գահոյք» Բուզ. դ. 16, 54. Վրք. հց. Օրբել. Կանոն. Գնձ. «մահճակալ» Անկ. գիրք հին կտ. 164, 177. Վստկ. 80. «բազմոց» Կանոն. 37. որից տախտաձև «գահի ձևով» Արծր.։

= Պհլ. [other alphabet] taxt, tāxt, պառ. taxt պրս. [arabic word] taxt «գահ, գահոյք». վերջինը նշանակում է նաև «մահճակալ, փայտակերտ կազմած՝ որի վրայ նստում, բազմում կամ պառկում են. տախտ, դիվան» (այս նշանա-կութիւնները տե՛ս նաև վերը)։ Պարսկերէ-նից են փոխառեալ թրք. taxt, taht «գահ», քրդ. taxt, takt, բուլգար. սերբ. taht, ռում. taft, նյն. τάχτι «գահոյք, գահ», թուշ. ტახდ տախտ, վրաց. თახტი տախտի «գահ, անկո-ղին, բազմոց», ավար. տախտ «անկողին». յետին հայ ձև է թաղտ, որ տե՛ս առանձին։-Հիւբշ. 250։

ԳՒՌ (dialectal) Երև. Ջղ. Սլմ. Տփ. տախտ, Ախռ Ղրբ. Շմ. թախտ (նոր փոխառութիւն թուր-ռերէնից) «վրան նստելու կամ պառկելու բազմոց, դիվան», Ալշ. Մկ. Մշ. Վն. տախտ «սենեակի յատակը (հողէ կամ տախտակէ)»

NBHL (1)

յորմէ Տախտակ. թ. պ. դախտ, դէխտ, դէհդ. Փայտակերտ նստարան. բազմոց. մահճակալ. գահաւորակ. գահոյք. գահ. աթոռ յո՛ր եւ է նիւթոյ.


Սատր, տեր

s.

stater, didrachm (money and weight).

· Calfa

Etymologies (2) · Adjarian

«բազմոց, գահաւորակ» Մաշտ. «պաստառ կամ կապերտ» Գէ. ես. (միայն իբր բացատրութիւն լուսանցքի վրայ գըր-ուած՝ «Ոռաէս ւոստայնս կապերտ ինչ գոր-ծեալ մերձ առ ի կարել» հատուածի դէմ). այս նշանակութեամբ է նաև Անսիզք 45 (Պացին, սատր, սաւան)։ Այս բոլորի տեղ ԱԲ ունի «1. կտաւ. 2. սեղանի սփռոց. 3. նստարան»։

= Արաբ. [arabic word] sadr, որից թրք. [arabic word] sedir «բազմոց»։


Սատր, ի, ոյ

s.

thin silken crape;
napery;
seat, sofa, settee, settle.

· Calfa

Etymologies (2) · Adjarian

«բազմոց, գահաւորակ» Մաշտ. «պաստառ կամ կապերտ» Գէ. ես. (միայն իբր բացատրութիւն լուսանցքի վրայ գըր-ուած՝ «Ոռաէս ւոստայնս կապերտ ինչ գոր-ծեալ մերձ առ ի կարել» հատուածի դէմ). այս նշանակութեամբ է նաև Անսիզք 45 (Պացին, սատր, սաւան)։ Այս բոլորի տեղ ԱԲ ունի «1. կտաւ. 2. սեղանի սփռոց. 3. նստարան»։

= Արաբ. [arabic word] sadr, որից թրք. [arabic word] sedir «բազմոց»։


Բադրոն

s.

bench;
bedstead;
sofa.

· Calfa

NBHL (1)

ԲԱԴՐՈՆ ԲԱԴՐՈՆԱԿ. որ եւ ԲԱԹՐՈՆ. Բառ յն. վա՛թռօն, վաթռա՛տիոն. βάθρον , եւ βαθράδιον որ նշանակէ՝ Սանդուղք, աստիճան, նստարան, բազմոց. գահ. scamnum, subsellium


Բադրոնակ

cf. Բադրոն.

· Calfa

NBHL (1)

ԲԱԴՐՈՆ ԲԱԴՐՈՆԱԿ. որ եւ ԲԱԹՐՈՆ. Բառ յն. վա՛թռօն, վաթռա՛տիոն. βάθρον , եւ βαθράδιον որ նշանակէ՝ Սանդուղք, աստիճան, նստարան, բազմոց. գահ. scamnum, subsellium.


Բազմարան

cf. Բազմոց.

· Calfa


Բազմական, ի, աց

s.

guest, invited person;
table, banquet;
carpet, mattress, couch, sofa;
bench, seat;
—ս —ս բաշխել, to divide tho guests, to form several banquets apart;
—ս արկանել, to offer chairs or seats.

· Calfa


Բարձ, ից

s.

cushion;
bolster, pillow;
squab, mattress, divan;
bench, sofa;
hip, thigh;
dignity, degree, throne;
floor or board of a ship;
փետրալից —, downy pillow;
— երեսաց, pillow;
առաջին —, first place, place of honour;
— տալ ումեք, to confer a dignity of some one.

· Calfa

NBHL (1)

cf. ԲԱՐՁԿՆԵԱՐ, cf. ԲԱՐՁ. πρωτοκλισία primus in conviviis locus Նստարան բարձր կամ պատուաւոր ի կոչունս. բազմոց. գահ.


Բարձրագահ

s. adj. seat, the chair, the highest place;
president, the most honourable;
high, elevated.

· Calfa

NBHL (1)

ԲԱՐՁՐԱԳԱՀՔ, ից. գ. որպէս Յառաջագահք, կամ նախաթոռք. այսինքն առաջին նստարան, կամ երեւելի բազմոց յատենի. προτοκαθεδρία prima cathedra, sedes


Բեմ, աց

s.

step;
sanctuary;
seat, bench, bar;
tribunal.

· Calfa

NBHL (1)

ԲԵՄ. Որ եւ է բարձր տեղի. աշտիճան. գահ. բազմոց. գահոյք. նստարան.


Գահոյք, հոյից

s. pl. throne;
high canopy, arm-chair;
state-bed, palanquin.

· Calfa

NBHL (1)

Գահոյքն բազմոց է թագաւորի, ուր երբեմն հանգչի՝ զգլուղն դնելով. քանզի սնարից յիշատակումն առնէ ի գահոյսն սողոմոնի. եւ երբեմն նստի յաթոռ դատաւոր արդարութեան. (Վրդն. երգ.։)


Նստարան, աց

cf. Նստելի.

· Calfa

NBHL (1)

ՆՍՏԱՐԱՆ ՆՍՏԵԼԻ, Տեղի նստելոյ. բազմոց. աթոռ. կառք, եւ այլն.


Նստելի, լւոյ

s.

bench, form, seat, chair.

· Calfa

NBHL (1)

ՆՍՏԱՐԱՆ ՆՍՏԵԼԻ, Տեղի նստելոյ. բազմոց. աթոռ. կառք, եւ այլն.


Խաչակալ

s.

desk or rest for a crucifix.

· Calfa

NBHL (1)

Օրհնութիւն բազմոցի կամ աստիճանի, զոր հայք խաչակալք ասեն. (Մաշտ. ջահկ.։)


Համբարեմ, եցի

va.

to warehouse;
to provide, to furnish food, to victual, to revictual, to lay in a stock of, to store;
to lay by, to hold in reserve, to amass, to gather, to treasure up.

· Calfa

NBHL (1)

Ունիս բազում բարութիւնս համբարեալ ամաց բազմոց. (Ղկ. ՟Ժ՟Բ. 19։)


Կառոյց

cf. Կառուցումն.

· Calfa

NBHL (1)

Գահոյս եւ բազմոցս եւ կառոյցս ողկուզին. ((Նոյն. =) Վրդն. յանթառամն.։)


Կարաձմեռն

s. adj.

rough, hard winter;
wintry, hrumal, hyemal, stormy.

· Calfa

NBHL (1)

Դժնդակ եղեալ կարաձմեռն ամպոց, մահ անասնոց, եւ հավուաց բազմոց. (Կաղանկտ.։)


Պարտակ

s.

mask, veil, cover.

· Calfa

NBHL (1)

Ու՞ր տեառն որդիքն ի բազմոցին, կամ տալիթայքն ի պարտակին. (Գր. տղ. յերուսաղէմ.։)


Տաճարախիտ

adj.

many roomed.

· Calfa

NBHL (1)

Ուր խիտ առ խիտ կայցեն տաճարք կամ ապարանք կամ բազմոցք սեղանոյ.


Փոկակապ

adj.

bound with thongs.

· Calfa


Աթոռ, ոց

s.

chair, seat;
stool;
throne;
bench;
նստուցանել յաթոռ, to make one sit on a throne or chair;
to throne;
նստել յաթոռ, to sit on a chair or throne;
աթոռս արկանել, to give seats or chairs;
ելանել յաթոռոյ, to rise up, to get up.

· Calfa

Etymologies (1) · Adjarian

Arm. St. § 23 և Հիւբշ. 300 չեն ըն-դունած այս մեկնութիւնը։ Müller պրն-դում է նոյնը WZKM 8, 280 (թրգմ. ՀԱ 1894, 293)։ Հիւնք. թրք. ❇ oturmaq «նստիլ» ձևից. (սակայն սրա հնագոյն ձևն է [arabic word] ︎ oltur-maq, ուր 1 խանգարում է)։ Ենսէն ՀԱ 1904, 184 հաթ. atr։ Patrubány ՀԱ 1908, 344 հնխ. sed «նստիլ» արմատից։ Karst, Յառաոձան 408 սումեր. tur «բազմոց, գահաւորակ»։ Մառ, Teксты и Paз. no kaвк. фил. հտ. 1, էջ 78 (Лeнингp, 1925) կցում է յն. ϑρόνος հոմանիշին և երկուսը միասին դնում է յաբեթա-կան արմատից։


Ակումբ, ակմբի, ից

s.

circle, assembly, company;
banquet, feast;
mattress, canopy-bed, sofa;
— առնուլ՝ բոլորել, to assemble, to sit in a circle;
to feast together.

· Calfa

Etymologies (1) · Adjarian

, ի հլ. «սեղան, բազմական» Բուզ. դ. 4. «հանդիսականների խումբ կամ բազմու-թիւն» Եղիշ. Շնորհ. Նար. որից ակումբ առ-նուլ «խումբ կազմել» Լմբ. ակումբ մաշկեայ «մենդար, վրան նստելուփոսթ, մորթի» Յու-դիթ ժբ. 15. ակմբահոյլ Թէոդ. խչ. ակմբիլ «հաւաքուիլ» Եղիշ. խր. եռակմբանոց «երեք բազմոցով ճաշասեղան կամ սեղանատուն (ըստ հռովմէական սովորութեան), triclini-um» Փիլ. տեսակ. բազմակմբանոց «շատ բազմոցներով կամ նստարաններով սեղանա-տուն» ԱԲ։ Բառի հիմնական նշանակութիւնն է «նստիլ», որ սակայն գործածւած չէ. ա-կումբ մաշկեայ այն մաշկի կամ մորթի կտորն է, որի վրայ նստում էին (ինչպէս հիմայ մահ-մետականները՝ աղօթելու ժամանակ). ա-կումբ «ժողով. բազմութիւն» բառի համար հմմտ. ֆրանս. séance (seoir «նստիլ» բա-յից), ռուս. заcыданie (cидыть «նստիլ» բայից), հյ. նիստ (ժողովի), նիստ գումա-րուիլ, նստից բացակայիլ ևն։ Նոր գրակա-նում ակումբ նշանակում է «կլուբ» (օր. գրա-կան ակումբ, Հայոց ակումբ ևն), որի փոխա-րէն գործածւում է նաև ակմբանոց։


Դիւան, աց

s.

court, seat of justice;
chancery;
archives;
library;
control, register;
court of records.

· Calfa

Etymologies (1) · Adjarian

= Պհ։. dēvān «արխիվ», պրս. [arabic word] di-wán «ատեան, դիւան, դատարան, խորհրդա-րան, ժողովածոյ գիրք բանաստեղծական երգոց և տաղից», քրդ. [arabic word] dīvān «Ոս-մանեան դատարան»։ Իրանեան բառը փո-խառութեամբ տարածուած է շատ հեռունև-րը. այսպէս ասոր. ❇ dīvan «օրինա-գիրք», վրաց. დივანი դիվանի, მდივანი մդիվանի «դիւանական քարտուղար, դիւա-նադպիր», թուշ. მდივა մդիվա «քարտու-ղար», ավար. դիվան. «դատ», արևել. թրք. [arabic word] divan «նախարար, պաշտօնեայ». սերբ. divana, ռուս. оиванъ «գահ, դիվան, բազմոց», լեհ. ὄywan «ծածկոց», ուկր. oy-van «դորգ», սպան. divan, duan, նյն. δι-βάνι, ֆրանս. divan «բազմոց», նաև ֆր. oouane «մաքսատուն», սպան. aduana, ի-տալ. ōоgana «մաքսատուն» (ըստ Marcel Devie, Dict. étym. Paris, 1876).-թուրքե-րէնի միջոցով կիլիկեան շրջանին փոխա-ռեալ էր տիվնցի, տիվանպայշի (<թրք.


Տապաստ

med.

mange, scab in cattle;
— արկանել, to strike or fell to the ground, to stretch dead, to kill on the spot;
— անկանել, to be struck dead, to fall dead on the spot, to be slain;
— անկանել ի փոշւոջ, to bite the dust or the ground, to be killed;
— անկանել ի սայր սուսերի, to fall by the edge of the sword.

· Calfa

Etymologies (1) · Adjarian

(սեռ. -ի) «օթոց, սփռոց, գորգ» Ժղ. հռոմկլ. Յայսմ. մրտ. 22, որից երկրա-տապաստութիւն «գետնախշտութիւն» Աթան. էջ 538. աւելի հին և ընտիր է տապաստակ «բազմոց, դիվան» Ոսկ. մ. գ. 17։


Տապաստ, ի

s.

mat, carpet.

· Calfa

Etymologies (1) · Adjarian

(սեռ. -ի) «օթոց, սփռոց, գորգ» Ժղ. հռոմկլ. Յայսմ. մրտ. 22, որից երկրա-տապաստութիւն «գետնախշտութիւն» Աթան. էջ 538. աւելի հին և ընտիր է տապաստակ «բազմոց, դիվան» Ոսկ. մ. գ. 17։