Definitions containing the research ամ : 10000 Results

Բազմանշանակ

See full entry →

cf. Բազմանշան.

NBHL (1)

Լոյս, կեանք, ճանապարհ, հովիւ, բազմանշան եւ այլատարազ տեսութեամբ։


Բազմանուագ

See full entry →

adj.

that is composed of, or has many tunes;
harmonious, melodious.

NBHL (1)

Ուր բազում են նուագք կամ եղանակք.


Բազմանուն

See full entry →

adj.

that has many names.

NBHL (4)

πολυώνυμος mlta nomina habens, multorum nominum Որոյ բազում են անուանք. այլ եւ այլ անուամբք կոչեցեալ. շատ կերպ անուն ունեցօղ.

Զբազմանուն զամենազօրն (Աստուած,) զմիադիմի հաստատութիւնն ... (որ) կոչի բարերար, արդար, ամենակալ եւ այլն. (Կոչ. ՟Զ։)

Յորժամ քննեմք ըզբազմանուն խաչիս նշան. (Շ. ոտ. բարձր.։)

Բազմանունք են (կամ բազմանուն կոչին) որք սահմանաւ հաղորդին, եւ անուամբ տարբերին. (Դամասկ.։)


Բազմաշահ

See full entry →

adj.

very useful, profitable;
բազմաշահ լինել, cf. Շահել, cf. Ճոխանալ, cf. Հարստանալ.

NBHL (4)

πολυκερδής multum quaestuosus, multum lucri adferens Որ ինչ բազում շահս ունի կամ բերէ. շահաւէտ. խիստ շահաւոր.

Բամբակ՝ թէպէտ փանաքի եւ տկար, այլ բազմաշահ. (Մխ. առակ.։)

Նաւ բարձեալ բերիցէ զբազմաշահ վաճառասն, կամ զբազմաշահն վաճառս. (Վեցօր. ՟Զ. յորմէ եւ Շիր.) յն. լոկ՝ բիւրաբեր. μυριόφορος

Բազմաշահ եղեալք առատութեամբ կեցցեն. (Փիլ. քհ.։)


Բազմաշառաւիղ

See full entry →

cf. Բազմաճիւղ.

NBHL (2)

Որոյ են բազում շառաւիղք կամ բարունակք.

Բազմաշառաւիղ որթ. (Վրդն. յանթառամ.։)


Բազմաշարժ

See full entry →

adj.

trembling;
mutable.

NBHL (2)

πολυκίνητος qui multiplici motu agitatur, volubilis Որ ստէպ շարժի կամ փոփոխի. դիւրափոփոխ.

Իշխելն (առ մարդիկ) ե՛ւ բազմաշարժ, եւ բազմացնոր. իսկ նորայն (այսինքն Աստուծոյ՝) անաշխատ ... անշարժ ... զամենայն շարժէ. (Արիստ. աշխ.։)


Բազմաշխատ

See full entry →

adj. adv.

laborious, that loves work, that has worked much;
laborious, painful, heavy, difficult, hard;
laboriously, with much difficulty and work.

NBHL (1)

Բազմաշխատ քրտամբք փայլէր։ Բազմաշխատ քրտամբք երկոց զհարկաւոր պէտս մարմնոցնվճարէին. (Յհ. կթ.։)


Բազմաշնորհ

See full entry →

adj.

that does many favours, that gives bountifully;
that abounds in favours.

NBHL (4)

Բազմաշնորհ ես առ ամենեսեան. (Խոսր.։)

Որ երկայնամիտ՝ բազմաշնորհ՝ ամենակեցոյց. (Նար. ՟Հ՟Գ։)

ԲԱԶՄԱՇՆՈՐՀ. Բազում շնորհօք ճոխացեալ. շնորհալի. պէսպէս շնորհաց ընդունօղ կամ պարունակիչ.

Եւ ես ի զանազան եւ ի բազմաշնորհ բառացութեամբ տեղւոջ միջակացեալ. (Պիտ.։)


Բազմաչար

See full entry →

adj.

very wicked.

NBHL (2)

κάκιστος, κακοήθης pessimus, malignus Բազում չարեաց առիթ կամ գործօղ. կարի յոյժ չար. լի չարեօք. շատ գէշ. չարիքը շատ, չարին չարը.

Զտեղի թատերցն զժողովն բազմաչար։ Ի մի՛տ առ զբազմաչար հնարս թշնամոյն։ Հեռանալ ի բազմաչար ախտից. (Մանդ.։)


Բազմաչարչար

See full entry →

adj.

that has suffered much.

NBHL (1)

Բազմաչարչար նահատակ, կամ վկայ. (Շար.։ Յայսմաւ.։)


Բազմաչափ

See full entry →

adj.

immense, vasty.

NBHL (1)

Մեծ ըստ քանակին, կամ ըստ տարածութեան, եւ ըստ թուոյ. եւ Ունօղ զնմանութիւն բազում գրուաց.


Բազմապաճոյճ

See full entry →

adj.

well adorned, embellished.

NBHL (1)

Բազմապաճոյճ բանք, կամ առակագրութիւնք. (Ճ. ՟Ա.։ Նար. ՟Խ՟Ը։)


Բազմապայծառ

See full entry →

adj.

very clear, brilliant, most illustrious.

NBHL (4)

Ցուցանելով զբազմապայծառ նմա պատրաստեալ պսակ։ Բազմապայծառ կուսութեամբ. (Խոր. հռիփս.։)

Բազմապայծառ վայելչութեամբ. (Լաստ. ՟Ի՟Գ։)

Կամ πολυτελής sumtuosus Մեծաշուք, հոյակապ, շքեղ, բազմածախ. փառաւոր, մեծաշէն, շատ ծախքով.

Բազմապայծառ յարկ տանն Աստուծոյ, կամ քաւարան, տաճար. (Յհ. կթ.։)


Բազմապատիւ

See full entry →

adj.

much honoured, very honourable, respectful.

NBHL (1)

Սուրբ եւ բազմապատիւ արեամբն իւրով. (Մաշկ.։)


Բազմապատկառ

See full entry →

adj.

very bashful.

NBHL (1)

Պատկառեալ յոյժ. ամօթով լի. ամօթապարտ.


Բազմապատկեմ, եցի

See full entry →

va.

to multiply;
to repeat.

NBHL (4)

Քրիստոս վէմ բազմապատիկ, որ բազմապատկեաց զինքն՝ վէմ կոչելով զՍիմոն, եւ նա զամենայն հաւատացեալսն. (Տօնակ.։)

Հազարս հազարաց ասեն, եւ բիւրս բիւրոց գոլ, զառ ի մէնջ ծանրագոյնս թիւս զինքեամբ շուրջ պատեալ եւ բազմապատկեալ. (Դիոն. երկն.։)

Կամ Բազում անգամ կրկնել, երկրորդել, յեղյեղել. ստէպ ասել եւ յիշատակել.

Ամենայն թիւ բազմապատկելով՝ մեծ թիւ բացակատարէ, քան զշարադրելով (գումարմամբ). ո՛րդոն, երիցս երեք՝ ինն, եւ երեք եւ երեք՝ վեց. ահաւադիկ բազմապատկելով՝ մեծ թիւ արար՝ ինն. քան թէ զշարադրելով՝ որ է վեց։ Իսկ երկեակդ ո՛չ այդպէս. քանզի բազմապատկելով եւ շարադրելով՝ զնոյն թիւ բացակատարէ զչորս. երկիցս երկու՝ չորք. երկու եւ երկու՝ չորք. (Սահմ. ՟Ժ՟Դ։)


Բազմապատկեր

See full entry →

cf. Բազմանկար.

NBHL (1)

Զի ի դէմս բազմած բազմասեզեխն րահաբու ... նկարագրեսցի խորհուրդ բազմապատկեր եկեղեցւոյ ... որ հանդերձեալ էր օտարանալ յամենայն կռոց. (Եփր. յես.։)


Բազմապատկութիւն, ութեան

See full entry →

s.

multiplication

NBHL (6)

πολυπλασιασμός multiplicatio Բազմապատիկն գոլ կամ բազմապատիկն առնել որ է եւ օրինակաւ.

Զմիեղէն նորա բազմապատկութիւն. այսինքն զօրութեամբ բազմապատիկն լինել. (Դիոն. ածայ.։)

Կամ Յաւելուած. աճեցուցանելն զգին իրաց, եւ այլն. շատնալը, շատցնելը.

Ոմն վաշխիւք եւ բազմապատկութեամբ զերկիր պղծեաց. (Ածաբ. կարկտ.։)

Կամ Առաւելութիւն. առատութիւն. լիութիւն. շատութիւն. πλεονασμός cumulatio, abundantia

Զի առնուցուս զայն բազմապատկութեամբ յարքայութեան. (Նար. հւտ.։)


Բազմապարգեւ

See full entry →

adj.

that gives or is given abundantly.

NBHL (1)

Զամենալից շնորհս բազմապարգեւ քո ողորմութեան. (Նար. ՟Լ՟Դ։)


Բազմապարտ

See full entry →

adj.

that owes much;
much obliged.

NBHL (1)

Որ ունի զբազում պարտիս. պարտապան բազմօք. բազմամեղ. շատ պարտքի տէր.


Բազմապետութիւն, ութեան

See full entry →

s.

polyarchy.

NBHL (1)

ὁχλοκρατία turbae popularis regimen Պետութիւն որ ի ձեռս բազմութեան ժողովրդեան. իշխանութիւն ամբոխին կամ ռամկին. յն. ամբոխապետութիւն. (որ առ մեօք կոչի եւ ՌԱՄԿԱՊԵՏՈՒԹԻՒՆ)


Բազմապիսի

See full entry →

adj.

of many forms or fashions, diverse, various, many.

NBHL (1)

Բաշխմամբ ի մասունս բազմապիսիս. (Նար. ՟Ղ՟Բ։)


Բազմաջան

See full entry →

adj. adv.

painful, fatiguing;
laborious, busy, diligent, careful;
diligently.

NBHL (2)

Բազմաջան տաժանմունք, կամ հնարք. (Պիտ.։)

Բազմաջան քրտամբք. (Շար.։)


Բազմասեղեխ

See full entry →

adj.

prostitute.

NBHL (1)

ԲԱԶՄԱՍԵՂԵԽ ԲԱԶՄԱՍԻՂԵԽ. Պոռնիկ կին, որ ունի զբազում սեղեխս, կամ զհոմանիս.


Բազմասերեմ, եցի

See full entry →

va.

to multiply, to increase by propagation.

NBHL (3)

Որոյ բազում են սերունդք, կամ զաւակք. բազմազաւակ.

Որով մարդկան ազն բազմասեր երկարակեցութեամբ զարգացեալ ծաղկեսցի. (Պիտ.։)

Բազմացուցանել զսերունդ կենդանեաց, կամ տնկոց.


Բազմաստեղն

See full entry →

adj.

that has many branches, boughs or parts.

NBHL (1)

ԲԱԶՄԱՍՏԵՂՆ որ եւ ԲԱԶՄԱՍՏԵՂՆԵԱՆ. Որ ունի զբազում ստեղունս, այսինքն զճիւղս, զոստս, իրօք կամ նմանութեամբ. բազմաշառաւիղ, բազմաճառագայթ. եւ բազմատեսակ.


Բազմաստեղք, ղաց

See full entry →

s. pl. ast.

pleiades.

NBHL (3)

ԲԱԶՄԱՍՏԵՂՔ Πλειάς յոքն. Πλειάδες plejades որ եւ ԲՈՅԼՔ կոչին. այսինքն են Համագունդ եօթն աստեղք երեւեալք ի գլուխ կամ ի թիկունս Ցուլ աստեղատանն, որոց վեցք առաւել պայծառափայլք.

Որ արար զբազմաստեղսն։ Խելամո՞ւտ իցես կարգի բազմաստեղաց. (Յոբ. ՟Թ. 9։ ՟Լ՟Ը. 31։)

Զամենայն աստեղս, եւ զբազմաստեղս. (Վրդն. ծն.։)


Բազմաստուած, ից, ոց

See full entry →

adj. s.

polytheist;
բազմաստուածք, idols, cf. Կուռք.

NBHL (3)

ԲԱԶՄԱՍՏՈՒԱԾ πολύθεος qui multos deos colit որ եւ ԲԱԶՄԱՍՏՈՒԱԾԵԱՆ, (անձն, մանաւանդ՝ դէն նորա) Որ ընդունի եւ պաշտէ զբազում Աստուածս, կամ զկուռս. եւ որ ինչ սեպհական է այնմ մոլորութեան. հեթանոսական.

Ոչ կարացին փոքր գիտութեամբն հասանել ի մեծ գիտութիւնն՝ վասն բազմաստուած մոլորութեանն. (Իգն.։)

Յաղագս երկրպագութեան բազմաստուածոցն քոց։ Մահուամբն իւրով զբազմաստուածոց խռովութիւնն խաղաղացոյց։ Բագինք բազմաստուածոցն կործանեցան։ Իմ թագաւորութիւնս ի բազմաստուածոցն տուեալ է ինձ։ Ո՞չ կամիս բազմաստուածոցն զոհել. (ՃՃ.։)


Բազմաստուածեան

See full entry →

s. adj.

cf. Բազմաստուած.

NBHL (1)

Այնմ՝ եւ որ բազմաստուածեան պաշտամունսն մուծին՝ վկայեն. (Եզնիկ.։)


Բազմաստուածութիւն, ութեան

See full entry →

s.

polytheism.

NBHL (3)

Կամ զաստուածեան կարծիս բերել ի վերայ արարածոցս, որ է բազմաստուածութիւն. (Յհ. իմ. երեւ.։)

Զբազմաստուածութեանն վրդովմունս խաղաղացուցանել. (Մամբր.։)

Բազմաստուածութեամբն մոլորեալք. (Զքր. կթ.։)


Բազմավէպ, վիպի

See full entry →

adj.

that relates many things, polyhistor.

NBHL (2)

πολύϊστωρ polyhistor Բազմապատում. բազում վէպս գրող, կամ ճառօղ զբազում իրաց, մատենագիրն՝ եւ մատենագրութիւն իւր.

Բազմավէպ գրութեամբ ճառեցին. (Գր. տղ.։)


Բազմավէր

See full entry →

adj.

much wounded, that has many sores.

NBHL (2)

Բազմավէր հոգւոց մերոց. (Մանդ. կամ Ոսկ.։)

Ո՛վ ճարտար բժիշկ եւ համառօտագեղ, ողջացս եւ զիս զայս բազմավէր հիւանդս. (Տաղ.։)


Բազմավտանգ

See full entry →

adj.

very perilous, dangerous.

NBHL (1)

Բազմավտանգ սաստկութիւն վիրաց, կամ հիւանդութիւն, կամ կիրք կարեաց. (Նար. ՟Դ. ՟Ձ՟Գ. եւ ՟Ի՟Գ։)


Բազմավրէպ

See full entry →

cf. Բազմասխալ.

NBHL (1)

Բազում իրօք վրիպեալ կամ վրիպական. բազմասխալ. շատ սխալօղ, սխալական.


Բազմատարած

See full entry →

adj.

far extended, very extensive.

NBHL (2)

πολύχωρος capax, spatiosus, amplus Որ տանի յինքեան զբազմութիւն կամ բազում ինչ. ընդարձակ. մեծ.

Բնութիւնս մեր բազմատար ամենայն (կամ յամենայն) բարութեանց. (Վրդն. երգ.։)


Բազմատեսակ

See full entry →

adj.

of many kinds or sorts.

NBHL (7)

πολυειδής diversas species habens, multarum formarum, varius Որ ինչ ունի զբազում տեսակս կամ տեսիլս. բազմադիմի. բազմակերպ. բազմօրինակ. ազգի ազգի. կերպ կերպ.

Այլեւ հալածչին բանք բազմատեսակք լինէին, որ թշնամանէրն, եւ սպառնայր, եւ ողոքէր։ Վասն բազմատեսակ բարեգործութեանն՝ պարգեւ կոչեմք, շնորհ, եւ այլն. (Ածաբ. մակաբ. եւ Ածաբ. մկրտ.։)

Զօրէն ծաղկաւէտ մարգաց եւ բուրաստանաց՝ բազմատեսակ յօրինեալ գեղեցկութեամբ. (Պիտ.։)

Ծառք բազմատեսակք. (Կամրջ.։)

Ախտաժէտն՝ բազմատեսակ հիւանդութեամբք եւ վիրօք՝ ապաքինեսցի. (Սարկ. աղ.։)

Բազմատեսակ օրինակաւ ունին առ միմեանս զհամեմատութիւն. (Կիւրղ. ղկ.։)

Յամենայն ի չարագոյն դեղոց հաւաքեն բազմատեսակ (զմահադեղս). (Մագ. ՟Ա։)


Բազմատեսիլ

See full entry →

adj.

of many looks, aspects or forms;
բազմատեսիլք, cf. Բազմատեսակութիւն, cf. Պէսպիսութիւն.

NBHL (4)

Յորմէ բաղկանայ ձեւ կամարին (ծիածանն) իբրեւ զբազմատեսիլ երանագոց. (Շիր.։)

Բազմատեսիլ եւ բազմօրինակ շնորհօքն արար Քրիստոսի անդամս. (Ոսկ. եփես.։)

Յոքն. իբր գ. ըստ յն. ոճո. Պէսպիսութիւն, կամ պէսպէս ձեւք եւ տեսլիք. ազգք ազգք.

Հանդերձիցն բազմատեսիլք՝ գեղեցկութեամբ եւ բազմութեամբ զանազանեալ. (Փիլ. նխ. ՟բ.։) cf. ԲԱԶՄԱՏԵՍ.


Բազմատիպ

See full entry →

adj.

of many forms, editions or types;
various, different.

NBHL (1)

Որոյ են բազում տիպք, կամ տիպարք. բազմօրինակ, բազմադիմի. շատ կերպ.


Բազմատխուր

See full entry →

adj.

very sad, grieved or melancholy;
very vexatious.

NBHL (1)

Օժանդա՛կ լեր տկարութեան, բազմատխուրս տարտամութեան. (Նար. ՟Ղ՟Ա)


Բազմատոհմ

See full entry →

adj.

of many species or kinds;
populous.

NBHL (1)

Եւ իբր Բազմամբոխ. ընդունարան բազմութեան.


Բազմարդիւն

See full entry →

adj.

very useful, profitable;
very meritorious;
full of merit, well deserved.

NBHL (1)

որ եւ ԱՐԴԻՒՆԱՇԱՏ. Որոյ բազում եւ առատ են արդիւնք կամ բերք. բանեբեր. յուռթի.


Բազմարժանի

See full entry →

adj.

very worthy, very meritorious.

NBHL (1)

Քեզ իրաւունս բազմարժանիս, եւ ինձ պատասխանատուութիւնս ամենավարանս. (Նար. ՟Ի։)


Բազմարծաթ

See full entry →

adj.

very rich, opulent.

NBHL (3)

πολυάργυρος copiosus vel dives argento Ոյր կամ ուր բազում է արծաթ. բազմագանձ. փարթամագոյն.

Բազմարծաթ եւ յոքնոսկի ի մէջ շատից էր (Աբրահամ). (Փիլ. իմաստն.։)

Բազմարծաթ շահիւք փարթամանայր. (Պիտ.։)


Բազմարուեստ

See full entry →

adj.

ingenious, full of cunning, of ingenuity, artful;
polytechnic.

NBHL (2)

πολύτεχνος, πολυτεχνής multas artes callens, multum artificii habens, et valde artificiosus Հմուտ բազում արուեստից. բազմահնար. ճարտար՝ ոք կամ ինչ. շատ վարպէտ.

Թագ ոսկի՝ բազմարուեստ յօրինմամբ. (Արծր. ՟Ե. 3։)


Բազմացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to augment, to grow, to enlarge, to increase, to multiply;
to accumulate;
to re-inforce;
to fill, to people, to repeople.

NBHL (2)

Բազմացուցանելով բազմացուցից զտրտմութիւնս քո, կամ զզաւակ քո։ Բազմացուցից զքեզ յոյժ յոյժ։ զանասունն նորա բազմացուցեր եւ այլն։ Ըստ ցեղից ձերոց՝ ըստ բազմաց բազմացուցանիջի՛ք. (Թուոց. ՟Լ՟Գ. 54։)

Որ զայս ամենայն առատացոյց՝ մինչ ոչ էր, ունի նա բազմացուցանել զնոյն. (Իգն.)


Բազմաւորական, ի, աց

See full entry →

cf. Բազմաւոր.

NBHL (4)

πληθυντικός pluralis Յոգնական, նշանակիչ բազմաւորի. հակադրեալն միաւորականի, կամ եզականի. շատւոր.

Ամենայն տուրք, եւ պարգեւք. զբազմութիւն շնորհացն եւ պարգեւացն կամելով յայտ առնել՝ բազմաւորական եդ զբանն։ Զի այս սովորութիւն է գրոց, երբեմն զբազմաւորականն՝ միաւորական դնել, եւ երբեմն զմիաւորականն՝ միաւորական դնել, եւ երբեմն զմիաւորականն՝ բազմաւորական. (Սարգ. յկ. ՟Դ։)

Կամ Բազմաւոր. բազմաթիւ. բազմապատիկ. շատ.

Կամ Ստէպ. յաճախ. բազում անգամ.


Բազմաքանդակ

See full entry →

adj.

that has many fine sculptures;
well engraved;
well worked.

NBHL (2)

γραφικός insculptus, γραφικώτερος optime excavatus Ունօղ զբազում քանդակս ճարտարահիւսս պանծալի յօրինուածով, իբր փորագրութեամբ.

Թագս եւ պսակս յակուդէ, եւ անդամանեայս բազմաքանդակս՝ քանքարս անթիւս. (Ագաթ.։)


Բազմաքանքար

See full entry →

adj.

very clever;
very valuable, rich, precious;
very heavy.

NBHL (2)

πολυτάλαντος, πολύτιμος multorum talentorum, pretiosus, et gravis ponderis Բազում քանքարաց կամ տաղանդաց. մեծագին. ծանրագնոյ.

Պսակս ադամանդեայ բազմաքանքար. (Պտմ. աղեքս.։)


Բազմաքնին

See full entry →

adj.

scrutinizing, very inquisitive.

NBHL (3)

Միայնակեաց խոնարհ ոչ բազմաքնին լինի յանճառս. իսկ ամբարտաւանն բազմաքնին (լինի) յանդգնութիւն։ Մի՛ բազմաքննին լինիր վասն սորա։ Նմանեմ այնոցիկ՝ որք վասն հողմոյ կշռովք բազմաքննին լինիցին. (Կլիմաք.։)

Կամ Շատ հոգալի, եւ զբաղելի.

Զճաշակելիսս՝ պարզս եւ առանց բզմաքննին իրաց ունել. իմա՛ անաշխատ կամ դիւրին. յն. ἁπραγμάτευτος (Նիւս. կուս.։)


Բազմերախտ

See full entry →

adj.

full of kindness, very obliging.

NBHL (1)

Կամ Բազում երախտեօք եղեալ.