patient, that suffers patiently, that perseveres;
— լինել, cf. Երկայնամտեմ.
Երկայնամիտ բարերարութիւն կամ բարութիւն». իմա՛, երկայնամտական. (Նար.։)
length;
court;
longitude;
depth;
— աւուրց՝ կենաց, long days;
length of days, long life, longevity;
խաղալ գնալ յ— գետոյն, to skirt, to run along the river;
յ—, of the length of;
to the...
longitude.
μῆκος longitudo μακρότης longinquitas Տարածութիւն ընդ երկայն. եւ Հեռաւորութիւն. եւ Երկար տեւողութիւն. յերկարութիւն.
cf. Երկարութիւն.
born or produced doubly, double;
having two qualities.
Զչարութիւն ընդ պտղաբերին տնկել առաքինութեան՝ բորոտութեան եւ պիսակութեան է՝ երկբուսին եւ խառնակին ընտանի։ Իժն իբր երկբոյս եւ երկկերպի եղեալ. (Փիլ. այլաբ. եւ Փիլ. լիւս.։)
timorous, conscientious, scrupulous, pious, religions.
Երկեղած է արդարութիւն. (Փիլ. լին.։)
bigamist.
Երկկանայք ... զերկկանայս։ Եղիցի ապաշխարութիւն նորա՝ երկկնոյ. (Կանոն.։)
cf. Երկնակեաց.
Որոյ կենցաղավարութիւնն յերկինս է, կամ նման երկաւորաց, երկնակեաց, երկնային.
inhabitant of heaven.
Քաղաքացի երկնից. եւ Որոյ կենցաղավարութիւնն է յերկինս.
to be in labour, to bring forth a child;
to suffer;
to be pained or grieved;
to think, to contemplate, to ponder over;
to elaborate.
Զօրհանապազ երկնեցաք եւ երկնեմք առ միմեանս զչարութիւն. (Լմբ. ատ.։)
that brings forth
Վատթարին չարութիւն երկուորակածին լինի. զի երկմիտ է եւ երկբայ յերկուանօղ անզգամն. (Փիլ. լին. ՟Բ. 12։)
cf. Երկեցուցանեմ.
Երկուցեր փոքր այս խթանաւ զապարասանին զվիթխարութիւն. (Նար. ՟Ղ՟Բ։)
timid, fearful, pusill-animous, cowardly.
Երկչոտին առանձին իմն չարութիւն ինքեամբ վկայէ դատապարտեալ. (Իմ. ՟Ժ՟Է. 10։)
timidity, pusillanimity, cowardice.
Նուաստ է երկչոտութիւն. իսկ արութիւն՝ նուաստութեան եւ երկչոտութեան թշնամի եւ հակառակ է։ Սրտմտականին, որ ըստ արութեան, եւ ըստ երկչոտութեան է. (Փիլ. այլաբ. եւ Փիլ. լին.։)
mundane, worldly;
patriot.
Մարմին մեղսամակարգ, եւ յօժարութիւն երկրասէր. (Նար. ՟Ծ՟Ե։)
cf. Երկիր պագանեմ.
Ի համօրէն քարինս նորա քրիստոս երկրպագի։ Երկրպագեալ տէրութիւն։ Երկրպագելի պահպանակդ, կամ բարերարութիւն, կամ բարձրութեամբդ։ Ընդ քեզ երկրպագելւոյ. (Նար.։)
space between two days.
Իսկ երկօթի աւուրբքն զերեքօրեայ զյարութիւն յայտնելով. (Մեկն. ղեւտ.։)
Երրօրեայ յարութիւն. (Ճ. ՟Գ.։)
cf. Գարշահոտութիւն.
Զզազրահոտութիւն եւ զչարութիւն նորա ծանեան. (Իսիւք.։)
ugliness, filth, act of growing ugly;
deformity, uncleanness;
impurity, dirtiness, nastiness, foulness, lewdness.
αἱσχρότης, σαπρία turpitudo, foetor, putredo Գարշութիւն աղտեղի կամ ախտաւոր իրաց. աղտեղութիւն. պղծութիւն. յոռութիւն. վատթարութիւն. ամօթալի գործ կամ բան.
distinction;
difference;
diversity, variety.
Ամենայնք յիրողութեանցն ոչ միայն հաւասարութիւն ունին առ միմեանս, այլեւ զանազանութիւն. (Սահմ.։)
cf. Զանգիտանք.
Չարութիւն է ցասմնատեսակին՝ բարկացողութիւն եւ զանգիտութիւն։ Զանգիտութիւն է չարութիւն ցասմնատեսակին, ըստ որում զարհուրեալք լինին ի ձեռն երկեղից որ յաղագս մահու. (Արիստ. առաք. յորմէ եւ Լմբ. սղ.։)
state of a thing hidden, secret, concealment, hiding.
Զրկօղն ապաստանեալ ի ճարտարութիւնն, եւ ի թագաւորին զանխլութիւն իրին, ջանայ ճարտարութեամբ բանիցն զթագաւոր հաւանեցուցանել։ (Լմբ. սղ.)
to avert, to scatter, to distract;
to render useless;
to mislead, to deceive;
to pervert;
ի տխուր խորհուրդս —, to have the spleen or blue-devils;
յախտս իւր —, to give a loose to one's passions;
զանձամբ —, to come to one's self again, to recover one's self.
Յանասնականն զառածանէ չարութիւն. (Պիտ.։)
delirium, raving, frenzy, dotage, madness, fanaticism, rage.
Այլ այսոքիկ են զառանցանք, եւ լեզուագարութիւն բազում. (Կիւրղ. գանձ.։)
cf. Զառանցանք;
Զառանցութիւն մտաց, եւ յիմարութիւն ոգւոյ։ (Սարկ. հանգ.)
separation, distinction.
Ոչ է մարմին, որոյ գոյնն, եւ ձեւն, եւ ընդդիմահարութիւնն, եւ զատութիւնն, եւ ծանրութիւնն ոչ է ի նմա. (Նիւս. կազմ.։)
cf. Զատութիւն.
Զգայութեանց յարմարութիւն եւ զատումն. (Սկեւռ. լմբ.։)
sensation, feeling;
advice
Եւ μήνυμα, μήνυσις indictio, indicium, signum Ազդեցութիւն. յուշարարութիւն. նշանակ.
dressing or robing one's self;
մարմնոյ զգեցմամբ, clothing himself in flesh.
Իւրով յարութեամբն շնորհեաց մարդկան զյարութիւն եւ զյոյս վերստին զգենլոյն մարմին ննջելոցն հոգւոց, զերծեալք հոգիքն անմարմինք եւ յանմարմնաբար զգեցութենէ թշնամոյն. (Ղեւոնդ.։)
to appear, to show one's self, to offer one's self;
to dawn;
to bud;
երեւի, it appears;
I think.
Արդարութիւն յերկնից երեւեցաւ. (Սղ. ՟Ձ՟Դ. 12։)
triple;
trebly, threefold;
thrice wived or married (man).
Եղիցի ապաշխարութիւն նորա երեքկնոյն. (Կանոն.։)
of three days;
the third day.
Երեքօրեայ յարութիւն. (Շար.։ Պտրգ. եւ այլն։)
elder, senior;
eldest brother;
priest;
երիցանց —, pontiff;
— գահ, the first or highest place.
Մովսէս եւ ահարոն երիցունք նորա։ Երիցունք քո զգեցցին զարդարութիւն։ Երիցանց (կամ քահանայից) սորա զգեցուցից զփրկութիւն։ Ձեռնագրեցին նոցա ըստ եկեղեցեաց երիցունս։ Կոչեսցեն զերիցունս եկեղեցւոյ.եւ այլն։
that goes and comes;
going to and fro;
turn, walk;
life, conduct;
—ս առնել՝ առնուլ, to go to and fro, to go and come, to make several cruises;
— ծովու, the ebb and flow.
Մերթ եւս՝ իբր Ընթացք կենաց. վարք. քաղաքավարութիւն.
cf. Երիվար.
declaration, notification, warning, advice.
μήνυμα indicium, significatio Յայտարարութիւն. ազդարարութիւն. ծանուցումն. ակնարկութիւն. նշանակութիւն.
intemperance, orgies, debauch, luxury, excess, extravagance, extremity, depravation, lust, licentiousness.
Հակառակ են պարկեշտութիւն, եւ զեղխութիւն. եւ արդարութիւն, եւ անիրաւութիւն. (Դիոն. ածայ.։)
Զեխութիւն է չարութիւն ցանկականին, ըստ որում յօժարեալք լինին առ ի վայելուածս յոռին (կամ յոտին, այսինքն ստորին) հեշտութեանց. (Արիստ. առաք.։)
Զի՛նչ է յիմարութիւնդ քո ո՛վ թագաւոր, յայսմհետէ ո՞չ ազատես զմեզ ի զեղխութենէդ. այսինքն յարբեցութենէ մտացդ. (Ճ. ՟Ա.։)
mental aberration, madness, folly.
Խանգարումն մտաց. խելագարութիւն.
oppression, vexation, vexatious measures;
nausea, disgust, aversion, loathing, rising of the stomach;
horror, detestation, abomination.
Որպէս Զզուելն զայլս, հարստահարութիւն. զրկանք. տառապանք.
weakness of mind, giddiness;
levity, ineonstaney, fickleness;
imprudence.
Տկարամտութիւն. փոփոխամտութիւն. տխմարութիւն. անմտութիւն. անխելքութիւն, անմտածութիւն.
suggestion, instigation, persuasion, incitement, counsel, advice, dictate.
συμβουλή consilium, consultatio, sssuasio παραίνεσις monitum, suggestio Յուշարարութիւն. ազդումն. յորդոր. խրատ բարի կամ չար.
cf. Թերալից.
Թերակատար յօժարութիւն, կամ կամք, կամ միտք, կամ պարծանք. (Բրս. հց.։ Իգն.։ Տօնակ.։)
want, imperfection, incompleteness, defectiveness, faultiness.
Նուազութիւն. պակասութիւն. անկատարութիւն. յետնութիւն. պակսութիւն.
praise, eulogy.
Մի՛ առ ի ցոյցս առնես զբարին վասն գովից. քանզի գով բազմացն յորդորէ զյօժարութիւն յերեւել. (Վրք. հց. ՟Թ. ըստ հին ձ։)
cf. Գովասանութիւն.
Ճնշի եւ անիրաւն, յորժամ արդարութիւն գովանս կրէ. յն. գովի. (Փիլ. իմաստն.։)
praise-worthy, plausible.
Ապաշխարութիւն անիրաւութեանց գովելի է. (Փիլ. քհ. է։)
work, affair, thing, deed, action, operation, business, trade, negotiation, practice, agency, enterprise, labour;
commission;
fact, effect, merit;
manufacture;
make;
— քաջութեան, esploit, signal action in war;
այր —ոց or —ոյ, an active man, a clever man;
օր —ոյ, a working day;
— է գտանել, it is difficult to find;
— առնել, ընդ — արկանել, to make use of, to employ, to use;
to practise, to effect, to accomplish, to execute, to realize;
ի — ածել, to use, to employ, to make use of;
բան ի — առնել, to establish, to advance, to take for granted, to agree;
ձեռն ի — արկանել, to undertake, to begin, to commence;
—, or —ք Առաքելոց, the Acts of the Apostles;
նովին իսկ ով, ipso facto, caught in the act;
— առ —ով, — ընդ —ով, transitorily, indifferently, cf. Երկրորդաբար, cf. Հարևանցի;
ի — or ընդ — մտանել, to enter on one's duties;
— ունել ընդ ումեք, to have to do with some one, to have business with some one;
ի — արկանել զերկիր, to cultivate or till the ground;
— դնել հողմոյ, to make use of the wind;
— օրական, journey work.
Ի գործ արկանել զիմաստութիւն, կամ զբարկութիւն, զչարութիւն։ Սուր ի գործ արկանել. (Լմբ. ստիպ.։ Մխ. երեմ.։ Իգն.։)
intendant, officer;
foreman, overseer.
Եղեւ հաւասարութիւն վարձուն. եւ զիա՞րդ բամբասեն զգործավարն իբրեւ զութութիւն յանզուգութեան։ Ըստ ծանրասրտին փարաւոնի եւ դառն գործավարի. յն. գործատուի. (Ածաբ. մկրտ. եւ Ածաբ. կարկտ.։)
to work, to make, to do, to fashion, to manufacture;
to commit, to perpetrate;
to knit;
to twist;
— զերկիր, to cultivate, to labour, to till;
— զերկաթ, to forge;
չար գործեցէք զոր արտրէքդ, you have done very wrong;
զի՞նչ գործ գործեցեր դու ընդ մեզ, why have you done this to us ? — զանօրէնութիւն, to do wrong;
to commit a crime;
— զարդարութին, to act with justice;
— զփրկութիւն, to effect salvation;
— զհանդերձս, to make clothes;
խորշս խորշս — զտապանն, to make small compartments in the ark;
ճաշ —, to give a dinner;
ճանապարհ —, to open up a way.
Գործել զերկիր, զայգի, յայգւոջ։ Գործել զբեհեզ։ Գործել ուռկանաւ, գրով։ Գործել պատկեր։ Գործել քանքանօք, եւ շահել։ Գործել զարդարութիւն, զանօրէնութիւն, զչարիս. Գործ մի բարի գործել։ Յայտնի լիցին գործք նորա, թէ աստուծով գործեցան։ Ի վերայ անգոյն գործելոյ. եւ այլն։
cf. Գունաւորեմ.
Զչարութիւն բարեաւն գունեն. (Շ. ՟ա. յհ. ՟Լ՟Է։)