Definitions containing the research տի : 10000 Results

Եմիփորոն, ի, աւ

See full entry →

s.

pallpallium.

NBHL (1)

Սպիտակ զգեստիւք, ոսկի եմիփորոնով։ Արս սպիտակազգեստս եմիփորոնաւ որպէս եպիսկոպոսունք։ Խեղդեաց զսուրբն պօղոս խոստովանողն եմիփորոնովն իւրով. (Հ=Յ. ստէպ։)


Ենթադրեմ, եցի

See full entry →

va.

to submit, to subdue, to subject;
to suppose, to presuppose.

NBHL (1)

Զայն իսկ՝ հրոյ սկիզբն եւ այլոց ենթադրեսցուք մարմնոց։ Արդ ենթադրելի է նախ զմին եւ զմիւսն. եւ առ ի յետոյս ենթադրելովքն դարձեալ անցցուքլ։ (Պղատ. տիմ.)


Ենթադրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

submission, subjectionjsupposition, assertion, demand;
hypothesis.

NBHL (1)

Ենթադրութեամբ հերիայ յօշատեցաւ ի տիտանացն դիոնեսիոս. (Նոննոս.։)


Ենթակայ, ից

See full entry →

s.

subject.

NBHL (1)

ԵՆԹԱԿԱՅ. գ. Անձն կամ իրն, յոր յենուն ձիրք անհատին. գոյացութիւն՝ յոր յարին պատահմունք.


Ենթամնայ, ի

See full entry →

s.

hyphen, mark of division of a word.

NBHL (1)

ὐφέν subunio Գիծ ձգեալ ի ստորէ բառից բարդելոց՝ մանաւանդ առանց ա տառի, ի նշանակ զօդելոյ. որպէս եւ ի յօդել զբառն հատուածեալ ի տողադարձս. զորօրինակ բարձ ընտիր, նոյ ընծայ, օրէնս ուսոյց. եւ ա րեւ, ի մաս տա սէր.


Եպարքոսութիւն, ութեան

See full entry →

s.

prefecture;
vice-royalty, vizirate.

NBHL (1)

Առցես զպատիւ եպարքոսութեան. (Հ=Յ. դեկտ. ՟Ի՟Ա.։)


Եպերանք, անաց

See full entry →

s. pl.

blame, contempt.

NBHL (1)

Փառքն եւ պատիւ որդւոյ թագաւորին ո՛չ աւ ո՛չ եպեր ինչ ընկալցի. (Աթ. հց.։)


Եպիսկոպոսական, ի, աց

See full entry →

adj.

episcopal.

NBHL (1)

Մելքիսեդեկ ... եպիսկոպոսական արքայապատիւ ճոխութեամբ. (Նար. ՟Ղ՟Գ։)


Եպիսկոպոսապետ, աց

See full entry →

s.

archbishop.

NBHL (1)

Սրբոյն աթանասի եպիսկոպոսապետին աղեքսանդրի։ Սրբոյն բարսղի եպիսկոպոսապետի կեսարու. (Ի խորագիրս գրոց նոցա։)


Գալարափող, ոց

See full entry →

s.

horn, trumpet;
— անօթ, matrass, retort.

NBHL (1)

Ի ձայն մեծ գալարափողոցն զիւր գունդն ստիպէր. (Եղիշ. ՟Զ։)


Գալարեմ, եցի

See full entry →

va.

to roll, to roll up;
to twist, to writhe, to bend;
to shrivel;
to curl.

NBHL (2)

λυγίζω flecto, torqueo, complico, ἐλίττω convolvo Ոլորել. գլել կամ գլորել հոլովմամբ. բոլորել կուղ կուղ. փաթութել. եւ Գելուլ. գորովել զազիս, ճմլել զսիրտս. ոլրել, խաթ խաթ փաթթել. պիւքմէք, էյիշտիրմէք.

Իբրու շարժմամբ առ միմեանս՝ գալարելով զսոսա, եւ գալարեալ շուրջ զմիմեամբք եւ ի յիրար մտանելով. (Պղատ. տիմ.։)


Գալարումն, ման

See full entry →

s.

roll;
fold, contraction, shrink;
wrench, sprain, distortion, twisting, tortuosity.

NBHL (1)

Պէսպէս գոյնքս գալարմամբս այսուիկ լինելով. (Պղատ. տիմ.։)


Գալուստ, գալստեան

See full entry →

s.

arrival, approach, accession.

NBHL (1)

Քոյոյ գալստեանն։ Գալուստն որդւոյ մարդոյ։ Ի գալստեանն տիտոսի, կամ իմում։ Ի միւսանգամ գալստեան.եւ այլն։


Գահագլխութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Գահերիցութիւն.

NBHL (1)

Գահագլխութեան (կամ գահագլխութենց) աշտիճան. (Պիտ.։)


Գահագլուխ

See full entry →

s.

first rank, head, first place;
president.

NBHL (1)

πρωτόθρονος primo loco sedens Գահերէց. նախապատիւ.


Գահակալ, աց

See full entry →

s.

successor;
vicar.

NBHL (1)

Գերակայ գնդին՝ գլուխ ընտրեալ հօտին, գահակալ քոյին, պետրոս հրաշալին. (Գանձ.։)


Գահակալութիւն, ութեան

See full entry →

s.

succession to the throne or to some dignity.

NBHL (1)

Իշխանութիւն. աշտիճան.


Գահակից, կցի, կցաց

See full entry →

s.

partner of the same throne or dignity.

NBHL (1)

Աստուած էր բնութեամբ, եւ գահակից հօր։ Գահակից է այ, եւ համաթոռ ամենեցունց տիրողին. (Պրպմ. ՟Լ՟Թ։)


Գահավիժեմ, եցի

See full entry →

va.

to precipitate.

NBHL (1)

ԳԱՀԱՎԻԺԵՄ ԳԱՀԱՎԻԺԻՄ. κατακρημνίζω praecipito Հոսել, հոսիլ ի բարձանց կամ ի դարէ ի վայր. ուչուրումտան աշաղը պրագմագ՝ տիւշմէք.


Գահավիժութիւն, ութեան

See full entry →

s.

precipitation;
high precipice.

NBHL (2)

Ցրուեալք գահավիժութեամբք ըստ նմանութեան գիշերամարտի. (Երզն. մտթ.։)

Զոչխարս հօտին մատնէ գայլոց եւ գահավիժութեանց. (Առ որս. ՟Ժ՟Գ։)


Գահաւորակ, աց

See full entry →

s.

throne;
palanquin;
high canopy;
gridiron.

NBHL (1)

φορεῖον (եբր. աֆիրէցօն) κλιντήρ ferculum, lectica, lectum, sella, thronus, thalamus Գահոյք արքունի կամ իշխանական, իբրեւ հանգստարան եւ նստարան. որպէս աթոռ մեծ, մահճակալ հովանաւոր, եւ դեսպակ կամ պատգարակ. թախտ, սօքքա կամ ճիպինլիք, եւ թախտիրէվան.


Գահեմ, եցի

See full entry →

va.

to heat, to strike.

NBHL (2)

Պողովատ թրովն ի վերայ սաղաւարտին գահեաց։ Գահեալ զերիվարն ուժգին. (Ուռհ. ՟Լ՟Թ. ՟Խ՟Ը։)

Ընջուղն գէր եւ աղուոր պիտի՝ որ միս ունենայ, եւ ուժով կտրճներ դահեն, եւ բերեն ծանր պլատկերով. (Վստկ. ՟Յ՟Ա։)


Գահերէց, րիցու, րիցունք

See full entry →

s.

president, principal;
primate;
dean.

NBHL (1)

Իբր Նախագահական. նախապատիւ.


Գահոյք, հոյից

See full entry →

s. pl.

throne;
high canopy, arm-chair;
state-bed, palanquin.

NBHL (2)

Գահոյքն բազմոց է թագաւորի, ուր երբեմն հանգչի՝ զգլուղն դնելով. քանզի սնարից յիշատակումն առնէ ի գահոյսն սողոմոնի. եւ երբեմն նստի յաթոռ դատաւոր արդարութեան. (Վրդն. երգ.։)

Եւ φορεῖον feretrum, ferculum, lectica Բառնալիք. դեսպակ. պատգարակ. թախտիրէվան, թէճկէրէ.


Գաղթ, ի, ից

See full entry →

s.

transmigration, emigration, flight;
journey;
pilgrimage;
the colony, the settlers or fugitives.

NBHL (2)

ԳԱՂԹ որ եւ ԳԱՂՈՒԹ. (որպէս թէ գաղտերթ, կամ գաղոյթ. զօղումն փախստեամբ) ἁποικία demigratio, transmigrtatio, colonia (ուստի կողոնիա). Չու. վտանդարութիւն. տարաբնակութիւն. բնակափոխութիւն. պանդխտութիւն. փախուստ. գերութիւն. անցք. հատուած. կէօլ, հիճրէթ, գէվաթը, թէրքի տիյար.

Ի հելլենացոց լեզուն զատիկն փասեք կոչի կամ գաղթ. (Տօնակ.։)


Գաղթական, ի, աց

See full entry →

adj. s.

fugitive, refugee, settler;
colony.

NBHL (1)

Գաղթական էջ ի բերիտիա, եւ ի պատարա։ Յունաց գաղթականն. յորս եւ զհոմերոս ոմանք պատմեն. (Եւս. քր. ՟Բ։)


Գաղթեմ, եցի

See full entry →

va. vn.

to send abroad or from home;
cf. Գաղթիմ.

NBHL (2)

ԳԱՂԹԵՄ, եցի. չ. ԳԱՂԹԻՄ, եցայ. ձ. μετοικίζομαι, ἁναχωρέω demigro, transferor, fugio, discedo Գնալ վտարանդի իբրեւ հատուած. տարագնաց լինել ի հայրենի գաւառէն. փոխել զբնակութիւն այլուր. չուել. մեկնիլ. խոյս տալ. անկանիլ եւ պատսպարիլ. կէօչմէք, թէրքի տիյարէթմէք, սըղընմագ.

Գաղտնի նետիւք խոցոտէ զգաղթեալսն. (Մագ. ՟Լ՟Գ։)


Գաղտակուր, կրի

See full entry →

s.

oyster;
mother-of-pearl.


Գաղտաձիգ

See full entry →

adj.

who throws secretly;
that is thrown secretly.

NBHL (1)

Գաղտ ձգեալ. ծածուկ տեղաց նետած. ուստի ասի,


Գաղտնաձիգ

See full entry →

cf. Գաղտաձիգ.

NBHL (1)

Հարուածս նետից գաղտնաձիգ զինուց. (Նար. ՟Կ՟Զ։)


Գաղտնի, նւոյ, նեաց

See full entry →

adj.

secret, oecult, latent, hidden;
stolen, furtive;
clandestine

NBHL (3)

Ցուցին նմա զգաղտնի դրունս։ Յայտնէ զխորինս եւ զգաղտինս. (Դան. ՟Ժ՟Դ. 20։ ՟Բ. 22։)

Ի գաղտնեաց իմոց սուրբ արա զիս տէր։ Նա քննէ զգաղտնիս սրտից մերոց։ Ի վերայ գաղտնեաց։ Գաղտնիք մարդկան, խաւարի, ամօթոյ.եւ այլն։

Իբր թէ ի պատճառս խաղաղութեան. բայց ի գաղտնիս՝ օգնել անտիգոնեայ. (Խոր. ՟Բ. 18։)


Գաղտուկ

See full entry →

adv.

secretly.

NBHL (1)

Գաղտուկ եւ ի ծածուկ (յն. (մի բառ) գործին. Ոսկ. ՟ա. տիմ.։)


Գամփռ

See full entry →

s.

bull-dog, mastiff.

NBHL (1)

Մին յովազ լաւ է քան զհազար գամփռ շուն։ Տանուտէր մի եբեր շունն մի գամփռ, եւ սաստիկ ուժեղ ... Ի գամփռ շանէ միոյ զարհուրեալ երկեայ. (Ոսկիփոր.։)


Գայթագղեմ, եցի

See full entry →

vn. va.

cf. Գայթագղիմ. to scandalize, to supplant;
to stumble, to trip.

NBHL (1)

ԳԱՅԹԱԳՂԵՄ կամ ԳԱՅԹԱԿՂԵՄ ԳԱՅԹԱԳՂԵՑՈՒՑԱՆԵՄ. σκανδαλίζω Scandalizo, offendo Տալ այլում գայթել եւ գլիլ. թակարդել. կործանել յորոգայթ. գլորել ի մեղս. պղտորել եւ դանդաղեցուցանել զմիտս եւ զկամս. տիւշիւրմէք, կիւնահա սօգմագ, Քէնա իպրէթ վերմէք.


Գայթագղեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Գայթագղեմ.

NBHL (1)

ԳԱՅԹԱԳՂԵՄ կամ ԳԱՅԹԱԿՂԵՄ ԳԱՅԹԱԳՂԵՑՈՒՑԱՆԵՄ. σκανδαλίζω Scandalizo, offendo Տալ այլում գայթել եւ գլիլ. թակարդել. կործանել յորոգայթ. գլորել ի մեղս. պղտորել եւ դանդաղեցուցանել զմիտս եւ զկամս. տիւշիւրմէք, կիւնահա սօգմագ, Քէնա իպրէթ վերմէք.


Գայթագղիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be scanda-lized, offended, to take offence, to be in a passion;
to stumble, to slip, to trip.

NBHL (1)

ԳԱՅԹԱԳՂԻՄ որ եւ ԳԱՅԹԱԿՂԵՄ, եցի, չ. σκανδαλίζομαι , προσκόπτω, ὐποσκελίζω scandalizor, labor եւ այլն. Գայթելով գլիլ, գթելով գլորիլ. ընդհարկանիլ ընդ խոչ եւ ընդ խութս, եւ կործանիլ մարմնով եւ հոգւով. թակարթիլ յորոգայթ. պղտորիլ մտօք. մոլորիլ. խոտորիլ. սահիլ, գլորտըկիլ. գայմագ, տիւշմէք, վուրուլմագ.


Գայթագղութիւն, ութեան

See full entry →

s.

scandal;
stumble;
obstacle.

NBHL (1)

Գինի՝ լուծութիւն ձեռաց, գայթակղութիւն ոտից. (Յճխ. ՟Թ։)


Գայթեմ, եցի

See full entry →

vn.

to stumble, to trip, to glid, to slip.

NBHL (1)

ԳԱՅԹԵՄ ԳԱՅԹԻՄ. πταίω, πτάω, ὁλισθαίνω Labor, offendo, vacillo, excido Գթել. գայթագղիլ. դրդուիլ. սայթաքիլ. անկանիլ. սկրդիլ, սահիլ, սխալիլ. գայմագ, տիւշմէք.


Գայլախազ, ից

See full entry →

s.

pebble, flint.

NBHL (2)

ԳԱՅԼԱԽԱԶ գրի եւ ԳԱՅԼԱՀԱԶ. σμυρίτης λίθος, ἁκρότομος , ψῆφος Smyris, petra acuta, lapillus durus Որձաքար վէմ կարծր. որ ի սուրբ գիրս ըստ յն. անխտիր դնի՝ քար, եւ սայրասուր վէմ, եւ սմիռեան քար (այն է սիւմպատէճ. գուցէ եւ կածքար. չագմագ կամ պիլէյի դաշը ). տես (Ել. ՟Դ. 25։ Յես. ՟Ե. 2։ Յոբ. ՟Խ՟Ա. 6։) Իսկ ի բառս Գաղիանոսի ասի լինել Ազգ մարմարիոնի։

Ամենայն նիւթ ընդ գործով արուեստից անկանի ճարտարաց. միայն գայլահազն անգործ մնայ. (Կամրջ. ՟Բ։)


Գանալից

See full entry →

adj.

much cudgeled, punished, chastised;
— առնել, to give a heavy blow with a stick, to strike with a stick;
— լինել, to be struck with a stick.

NBHL (1)

Գաջիք զնա անտի այսր գանալից չարագան. (՟Բ. Մակ. ՟Գ. 58։)


Գանահարիմ

See full entry →

cf. Գամ ըմպել.

NBHL (1)

Գանահարեալ՝ պահանջի պարտիս. (Նեղոս.։)


Գանգաչեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to ring(the bells), to resound, to echo.

NBHL (1)

Զզանգակսն գանգաչեցուցանէ. (Ոսկ. ՟ա. տիմ.։)


Գանգատ

See full entry →

s.

complaint, lament, quarrel, woe, claim;
— ունել՝ առնել, cf. Գանգատիմ.


Գանձարան, աց

See full entry →

cf. Գանձատուն.

NBHL (1)

ζάκχον Cella, θησαύρισμα repositorium Գանձատուն. տեղի պահեստի ընչից եւ մեծագին իրաց. գանձանակ. գանձ. մթերք. քսակ. սենեակ. շտեմարան. խազինէ, մախզէն, ամպար. եբր. կանզագ.


Գանձեմ, եցի

See full entry →

va.

to treasure up, to hoard, to amass treasures;
to lay up in a trunk;
to pocket.

NBHL (1)

Գանձել զարծաթ եւ զոսկի. անձանց զչարիս. ուղղոց զփրկուի։ Գանձես անձին քում բարկութիւն։ Գանձի արդարոց՝ մեծութիւն ամբարշտաց։ Գանձս բարիս գանձեսցես քեզ յաւուրն կենաց քոց։ Մի գանձէք ձեզ գանձս յերկրի։ Ոչ պարտին որդիք հարց գանձել, այլ հարք որդւոց։ Իբրեւ զհուր գանձեցէք աւուրցն յետնոց։ Եւ այժմ երկինք եւ երկիր նովին բանիւ գանձեալ են, հրոյ պահեալք, եւ այլն։


Գառագեղ, գղի, գղաց

See full entry →

s.

cage, park;
menagery;
den, haunt;
prison;
դնել ի —, to shut up in a cage.

NBHL (2)

ԳԱՌԱԳԵՂ գրի եւ ԳԱՅՌԱԳԻՂ, կամ գեղ, կամ գիւղ. γαλεάγρα cavea ferrea, decipula, genus carceris Վանդակ երկաթի. արգելարան եւ խշտի գազանաց. նմանութեամբ՝ Բանտ. գաֆէս, գափան, քէփէնկ, եաթագ, քիւմէս.

Ելին կամ արձակեցան ի գառագղէ։ Մտին կամ դարձան ի գառագիղ, ի գառագեղ, ի գառագեաւղն. (ՃՃ. ստէպ։)


Գառնազեն

See full entry →

adj. s.

belonging to the pascal lamb;
immolation of the pascal lamb, Easter.

NBHL (1)

Յելանելոյ անտի որդւոցն իսրայէլի եղեւ գառնազենութիւնն այն ի կրօնս իսրայէլի. (Միխ. ասոր.։)


Գառնալեզու

See full entry →

adj. bot.

plantain.

NBHL (1)

ἁρνόγλωσσον Plantago Ազգ ջղախոտի մանրատերեւ. գառնլեզու. սինիրլի եափրագ, լիսան իւլ համլ, զուպան կոսպան։ (Բժշկարան.։)


Գառնածին

See full entry →

adj.

that brings forth lambs.

NBHL (1)

Ի գումարտակ երամոյ գառնածին հօտից տանն լաբանու. (Նար. խչ.։)


Գարգափք

See full entry →

cf. Գարգափումն.

NBHL (1)

Կոր. ծուռ. թիւր. (արմատ բառիցս՝ խանգար, խելագար, ցաւագար. պ. կէր, կէրա. թ. կէրի, էկրի. յն. ղօրիէս. լտ. գուռվուս, թօռվուս) Ուստի ԳԱՐ կամ Ի ԳԱՐ ՀԱՅԵԼ, է Խոժոռ նայել, կամ ընդ ակամբ. ծուռ նայիլ. էյրի պագմագ.