Definitions containing the research իլ : 9981 Results

Երկայնաբանեմ, եցի

See full entry →

vn.

to be prolix in discourse, to make long tiresome speeches.

NBHL (2)

μακρηγορέω, μακρολογέω longa oratione utor, multa verba facio Երկարել զբան. շատախօս լինել. խօսքը երկնցընել, երկան կամ շատ խօսիլ.

Զեկուցեալ է ճշգրիտ յառաջագոյն, զի այլ մի՛ եւս լիցի երկայնաբանել։ Ախմարագոյն է երկայնաբանել յաղագս այսպէս յայտնեաց. (Փիլ. ել. եւ Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Երկայնաբանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

prolixity, tiresome length in a discourse.

NBHL (1)

Յայտնի վկայութիւնս առնուլ ի մէջ՝ երկայնաբանութեան է։ Յանյագ երկայնաբանութենէ խոյս տուեալ. (Փիլ.։)


Երկայնակեաց

See full entry →

adj.

that lives long;
— լինել քան զոք, to outlive, to survive.

NBHL (1)

ԵՐԿԱՅՆԱԿԵԱՑ ԼԻՆԵԼ. Յերկար կեալ. երկայնօրեայ լինել. շատ ապրիլ։ (Ել. ՟ի. 12։ Օրին. ՟դ. 41։ ՟ե. 16։ ՟ժէ. 20։ Դտ. ՟բ. 7։ Իմ. ՟գ. 17։)


Երկայնակեցութիւն, ութեան

See full entry →

s.

longevity.

NBHL (1)

Եւ զսկզբանէ սէրն ի միասին երկայնակեցութեամբն յոգիսն կնքեալ՝ լուծանել ոչ կարեն. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Երկայնամտեմ, եցի

See full entry →

vn.

to be patient, to suffer patiently, to persevere.

NBHL (1)

μακροθυμέω longanimis sum, patienter fero, exspecto Երկայնամիտ լինել. յերկար համբերել, սպասել. ներողամիտ լինել. անձանձրոյթ դեգերիլ.


Երկայնանամ, ացայ

See full entry →

vn.

cf. Երկայնիմ.

NBHL (3)

Երկայն լինել. երկայնիլ. եւ Երկարիլ. երկննալ.

Երկայնացան ջիլքն. (Ճ. ՟Ա.։)

Բանն մեծանայ երկայնանալով եւ լայնանալով ըստ արտագնացական ճառին. (Փիլ. ել.։)


Երկայնեմ, եցի, եա՜

See full entry →

va.

to lengthen, to extend, to stretch, to draw, to draw out;
to prolong;
— զոտս or զսրունս, to stride, to straddle.

NBHL (1)

Միտք ձգի եւ երկայնի այռ ամենայն իմանալիսն. (Փիլ. ել. ՟Բ. 111։)


Երկայնօրեայ՞՞՞լինիմ

See full entry →

sv.

to live long.

NBHL (1)

ԵՐԿԱՅՆՕՐԵԱՅ ԼԻՆԵԼ. μακροημερεύω prolongo dies, longaevus sum Կեալ ընդ երկայն աւուրս. շատ օրերով ապրիլ.


Երկասիրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Աշխատասիրութիւն.

NBHL (1)

Պատիւ ընծայեցուցանէ ըստ գործոյն՝ նորա երկասիրութեանն. (Փիլ. լին.։)


Երկավանկ, ից

See full entry →

adj.

dissyllabic.

NBHL (1)

Փոխանակ երկավանգի (աբրամ՝) լիցի եռավանգ (աբրաամ)։ Երկավանգ անուն աբրամ՝ մեկնեալ է, հայր վերամբարձ. (Փիլ. լին.։)


Երկարաձիգ

See full entry →

adj.

long, extended, that lasts a long time, durable.

NBHL (1)

Երկարաձիգ լեառն։ Լերինք երկարաձիգք։ Երկարաձիգ երկայնութիւնք վայրաց. (Փիլ.։ Վեցօր.։)


Երկարեմ, եցի

See full entry →

va.

to lengthen, to prolong, to stretch, to extend;
to suspend;
to delay, to temporize.

NBHL (1)

Զանմիջոցն եւ զերկարիլն յայտ առնելով. (Վրդն. ել.։)


Երկարումն, ման

See full entry →

s.

cf. Երկարութիւն.

NBHL (1)

Երկարելն, եւ երկարիլն.


Երկաւոր, ի, աց

See full entry →

cf. Երկուորեակ;
cf. Երկուորի.

NBHL (3)

Խոյ, ցուլ, երկաւորեակք. (Փիլ. ել. ՟Բ. 76։)

Մերթ իբր Երկաւորիք կենդանւոյ. եւ Զոյգ ջլաց. ամոլաջիլք.

Ցանկութիւնքն են ի յերիկամունքն, եւ ի ներքին երկաւորեակքն. (Լծ. փիլ.։)


Երկաւորեակ, ակք

See full entry →

cf. Երկուորեակ;
cf. Երկուորի.

NBHL (3)

Խոյ, ցուլ, երկաւորեակք. (Փիլ. ել. ՟Բ. 76։)

Մերթ իբր Երկաւորիք կենդանւոյ. եւ Զոյգ ջլաց. ամոլաջիլք.

Ցանկութիւնքն են ի յերիկամունքն, եւ ի ներքին երկաւորեակքն. (Լծ. փիլ.։)


Երկաւորիք, րեաց

See full entry →

cf. Երկուորեակ;
cf. Երկուորի.

NBHL (3)

Խոյ, ցուլ, երկաւորեակք. (Փիլ. ել. ՟Բ. 76։)

Մերթ իբր Երկաւորիք կենդանւոյ. եւ Զոյգ ջլաց. ամոլաջիլք.

Ցանկութիւնքն են ի յերիկամունքն, եւ ի ներքին երկաւորեակքն. (Լծ. փիլ.։)


Երկաքանչիւր, ոց

See full entry →

adj. s.

both, each, every.

NBHL (2)

Տղայ մանկանն անձն անկցորդ է եւ անընդունական երկաքանչիւրոյ, բարւոյ եւ չարի։ Որ զմիմեանց կախեալ են, ոչ առանց երկաքանչիւր (այսինքն երկաքանչիւրոյ) շարժմանց զներգործութիւնն առնու։ Է մէջ զգայութիւնն, եւ ծայրք երկաքանչիւրքն՝ միտքն եւ զգալին. (Փիլ.։)

Երկաքանչիւր ումեք ի նոցանէ։ Յերկաքանչիւր ումեքէ այնոցիկ, յերկրէ եւ ի ջրոյ. (Փիլ.։)


Երկբայ

See full entry →

adj.

doubtful, uncertain, undetermined, perplexed;
յերկբայս լինել, to doubt, to have doubts;
to scruple, to demur;
յերկբայս արկանել, to call into question;
յերկբայս առնել, to bring into suspicion, to make suspicions.

NBHL (3)

Երկմիտ է եւ երկբայ՝ յերկուանօղ անզգամն. (Փիլ. լին. ՟Բ. 12։)

Զերկբայ կամս. (Ոսկ. փիլիպ.։)

ՅԵՐԿԲԱՅՍ ԼԻՆԵԼ, եւ ԱՌՆԵԼ. որպէս Երկբայիլ, եւ Երկբայեցուցանել.


Երկբայանամ, ացայ

See full entry →

vn.

cf. Երկբայիմ.

NBHL (2)

ἁμφιβάλλω dubito Յերկբայս լինել. յերկուանալ. տարակուսիլ. երկմտիլ.

դիմ. իբր կր. ԵՐԿԲԱՅԱՆԻ կամ ԵՐԿԲԱՅԱՆԱՅ. դիմ. իբր կր. ըստ յն. ոճոյ. ἁμφιβάλλεται dubitatur Երկբայութիւն լինի. լինի երկբայիլ.


Երկբայութիւն, ութեան

See full entry →

s.

doubt, hesitation, perplexity, irresolution;
suspicion;
incertitude, ambiguity.

NBHL (2)

Երկբայութիւն մտաց անկատար եւ կաղ է միշտ, եւ կոյր. (Փիլ.։)

Ամենադժոխ է եւ մանկացն երկբայութիւն». իմա՛, երկբայելին լինել ի խառնակ ծնօղս. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Երկբան, ից

See full entry →

adj.

amphibological, double, ambiguous;
double-dealing, double-tongued.

NBHL (1)

Պարտ է մեզ զերկբանալ խորհրդոցս իմոց պատմել ձեզ». (Շիր.) ընթերցի՛ր կամ իմա՛, երկբանիլ, երկուանալ։


Երկբոյս

See full entry →

adj.

born or produced doubly, double;
having two qualities.

NBHL (1)

Զչարութիւն ընդ պտղաբերին տնկել առաքինութեան՝ բորոտութեան եւ պիսակութեան է՝ երկբուսին եւ խառնակին ընտանի։ Իժն իբր երկբոյս եւ երկկերպի եղեալ. (Փիլ. այլաբ. եւ Փիլ. լիւս.։)


Երկգնդիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to assemble in two troops or regiments.

NBHL (1)

Երկու գունդ լինել. յերկուս թեւս բաժանիլ զօրաց.


Երկդիմի

See full entry →

cf. Երկդիմեան.

NBHL (1)

Ձայնիս մերոյ երկդիմի ունելով զօրութիւն՝ յասելն եւ յերգելն։ Երկդիմի է խոհականութեան տեսակ. է՛ որ ընդհանուր, եւ է՛ որ մասնաւոր։ Երկդիմի է մահ, է՛ որ մարդոյ, եւ է՛ որ ոգւոյ առանձին։ Երկդիմի անկուածս պայծառս զարդարէ. (Փիլ.։)


Երկեակ

See full entry →

adj.

binary.

NBHL (1)

Հեռութեան սկիզբն է երկեակ։ Զերկեակն բաժանեաց ի միակ։ Զերկեակն եբարձ եթող անբաժանելի։ Քանզի բաժանեալ լինի ի հինգ երկեակս. (Փիլ.։)


Երկերիւր, ոց

See full entry →

adj.

two hundred.

NBHL (1)

Երկերիւր թիւըդ ի քառակաց է (ի չորից յիսնից) ... սոքա շարադրեալ՝ ծնանին զերկերիւր. (Փիլ. լին.։)


Երկեւան

See full entry →

s.

doubt, suspicion, fear.

NBHL (1)

Երկեւան երկբայութիւն ունի ասացեալդ. (Փիլ. լին. ՟Գ. 23։)


Երկիցս

See full entry →

adv.

twice;
— անգամ, two times.

NBHL (1)

Երկիցս չորք։ Երկիցս ութուտասն. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Երկիւղալից

See full entry →

cf. Երկիւղալիր.

NBHL (1)

Ահագինս իմն բարբառի, եւ կարի երկիւղալիցս։ Ի քաղցրութիւն փոփոխէ զահագին տեսիլն զայն եւ զերկիւղալից. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Թ։)


Երկիւղած, աց

See full entry →

adj.

timorous, conscientious, scrupulous, pious, religions.

NBHL (1)

Երկեղած է արդարութիւն. (Փիլ. լին.։)


Երկկերպի

See full entry →

cf. Երկկերպ.

NBHL (1)

Իժն գայ ի հակառակութիւն՝ իբր երկբոյս, եւ երկկերպ եղեալ. ( կէս գնտաձեւ, կէս բարձրագլուխ ). (Փիլ. լիւս.։)


Երկմիտ, մտաց

See full entry →

adj.

irresolute, perplexed, wavering, distrustful, suspicions, doubtful;
— յերկմիտս լինել cf. Երկմտեմ.

NBHL (1)

ՅԵՐԿՄԻՏՍ կամ ՅԵՐԿՄԻՏ ԼԻՆԵԼ. ὐποστέλλομαι reformido, subtraho me Տարակուսիլ. վարանիլ. խիթալ. վախվըխել, կասկածիլ.


Երկմտեմ, եցի

See full entry →

vn.

to be irresolute, to suspect, to distrust, to waver, to demur;
— ի հաւատոց, to be unbeliever.

NBHL (2)

διστάζω, διακρίνω, ὐποστέλλω , ἁμφισβητέω dubito, haesito, ambigo, diffido Յերկմիտս լինել. երկբայիլ. յերկուանալ. խիթալ. թերահաւատել. զանգիտել. խորշիլ. տարակուսիլ, կասկածիլ, վախել, վախնալ.

Ոչ ուրուք երկմտեցելոյ, եւ ոչ յերկբայս եղելոյ ամենեւին. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Երկնահայեաց

See full entry →

adj.

looking to heaven.

NBHL (1)

Այլայլի տեսիլ աչացն երկնահայեաց տարածիւք. (Վեցօր. ՟Զ։)


Երկնային

See full entry →

adj.

celestial;
ethereal;
— մարմինք, celestial bodies, planets, etc.;
— բարկութիւն, the wrath of heaven.

NBHL (1)

Երկնայինց եւ աստուածայինց. (Փիլ. լին. ՟Դ. 215։)


Երկնացոյց տախտակք

See full entry →

s.

astronomical chart.

NBHL (1)

Արուեստիւ երկնացոյց ունէր նոյ ի տապանին, եւ այնու իմանայր զտիւն եւ զգիշերն. (Լծ. փիլ.։)


Երկնաւոր, աց

See full entry →

adj.

celestial, divine;
հայրն մեր —, our heavenly father.

NBHL (1)

Հայրն ձեր երկնաւոր։ Բազմութիւն զօրաց երկնաւորաց։ Որպէս երկնաւորն, նոյնպէս եւ երկնաւորք։ Երկնաւոր տեսիլ, կոչումն, պարգեւ, եւ այլն։ Վկայեն մեզ երկինք երկնաւորօքն. (Եղիշ. ՟Գ։)


Երկնաքաղաքացի, ցւոյ, ցեաց

See full entry →

adj. s.

inhabitant of heaven.

NBHL (1)

Երկնաքաղաքացի նմանիւր (երեւեալն). (Փիլ. սամփս.։)


Երկնեմ, եցի

See full entry →

va.

to be in labour, to bring forth a child;
to suffer;
to be pained or grieved;
to think, to contemplate, to ponder over;
to elaborate.

NBHL (1)

ԵՐԿՆԵԼ. Ցաւագնիլ. վշտանալ. հեծել. եւ Սպասել կարօտանօք.


Երկոտասանամեան, մենից

See full entry →

adj.

of twelve years, twelve years old.

NBHL (1)

Առ երկոտասանամենիւք ուրեմն սկսանի շարժիլ յարբունս հասակին. (Անյաղթ հց. իմ.։)


Երկոտասանիցս

See full entry →

adv.

twelve times.

NBHL (1)

Տասնիցս երկոտասան ... երկոտասանիցս տասն. (Փիլ. լին.։)


Երկուանամ, ացայ

See full entry →

vn.

cf. Յերկուանամ.

NBHL (1)

Մերթ Բաժանիլ.


Երկուորածին

See full entry →

adj.

that brings forth

NBHL (1)

Վատթարին չարութիւն երկուորակածին լինի. զի երկմիտ է եւ երկբայ յերկուանօղ անզգամն. (Փիլ. լին. ՟Բ. 12։)


Երկուորեակ, եկաց

See full entry →

adj. s.

that brings forth, that has twins;
couple, pair;
twin;
—ք, testicles.

NBHL (3)

Եւ երկուորեակք բազում անգամ դէպ եղեւ զի ծնան. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)

Կաշառեալք ի չարէն երկուորեակ ամբարհաւաճութեամբ, եւ ի սնոտի կարծեաց խաբեալ. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)

Երկուորեակ բարի միաբանութեամբ օգտակարութեան հաստատի. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Երկուորի, րւոյ, րիք, րեաց

See full entry →

cf. Երկուորեակ.

NBHL (1)

Միակի նմանի, ոչ ընդ ումեք բոլորովին խառնեալ այնոցիկ՝ որ ի հասարակութեան միաբանութեան են երկուորւոյն. (Փիլ. ել. ՟Բ. 29։)


Երկչոտ, աց

See full entry →

adj.

timid, fearful, pusill-animous, cowardly.

NBHL (1)

Երկչոտ՝ եղջերու եւ նապաստակ են. (Փիլ. լիւս.։)


Երկչոտիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to feel intimidated, to get frightened.

NBHL (1)

Վատասրտիլ. զանգիտել. վախվըխել.


Երկչոտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

timidity, pusillanimity, cowardice.

NBHL (1)

Նուաստ է երկչոտութիւն. իսկ արութիւն՝ նուաստութեան եւ երկչոտութեան թշնամի եւ հակառակ է։ Սրտմտականին, որ ըստ արութեան, եւ ըստ երկչոտութեան է. (Փիլ. այլաբ. եւ Փիլ. լին.։)


Երկպառակ

See full entry →

adj.

divided, discordant.

NBHL (1)

Սխալ եւ երկպառակ է գարւոյն կերակուր». իբր ոչ այնչափ զանգելի. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Երկպառակիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be divided, disunited, discordant.

NBHL (1)

Երկփեղկիլ. բաժանիլ. ի բաց որոշիլ.