Definitions containing the research իմ : 10000 Results

Իւղաբուղխ

See full entry →

adj.

that produces oil, oily, unctuous.

NBHL (1)

Պարարտ թուեցեալնեւ իւղաբուղխ տեսակն՝ ձէթ եւ իւղ. (Պղատ. տիմ.։)


Իւղագլխեմ, եցի

See full entry →

va.

to anoint the head, to initiate, to conseerate, to ordain.


Իւղագլխութիւն, ութեան

See full entry →

s.

hair-ointment;
sacred unction for the head only;
initiation;
admission to the rites and mysteries of a religion.

NBHL (1)

Պարտ է մեծիւ իւղագլուխ ինել իւղագլխութեամբ։ Զեւ եւս ի մեծամեծսն կատարեալ եւ իւղագլխեալ իցէ զիւղագլխութիւնն։ Արժանաւորս իւղագլխեսցիս իւղագլխութեամբ. (Փիլ. ՟ժ. բան.։ եւ Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. ել. ՟Բ. 51։)


Իւղագլուխ

See full entry →

adj.

anointed;
initiated, sacred.

NBHL (1)

Որ առ իւղագլուխսն, եւ առ խորհուդսն. իմա եւ իւղագխութիւնս ըստ հեթանոսաց։


Իւղեփեաց, եփեցաց

See full entry →

s.

perfumer.

NBHL (1)

զօրէն իւղափեաց ամանոց յինքն ընկալաւ. իմա ըստ յն. իւղեփեցաց, կամ իւղեփեցական։


Իւղիկ

See full entry →

s.

a little oil.

NBHL (1)

Ի չորաբեկ սեղանն մատչին. ոմն հացիկ, եւ աղիկ, եւ սմանք իւղիկ եւս յաւելուն. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Ժ՟Դ.) (յն. հաց, աղ, իւղ)։


Իւր, ոց

See full entry →

pron.

his, her;
his own;
—ով անձամբ, personally, in person;
իբրեւ —ոյ հայէր մեծութեանն, he considered riches as belonging to himself;
— առնել, to be appropriated;
cf. Իւրացուցանեմ;
յ— վերայ or ի վերայ —, on him;
—քն, his relations, friends, dependents.

NBHL (3)

յիւրոց տանջեալ խորհրդոց. (Յհ. իմ. ատ.։)

մեռանի ինքն, եւ ամենայն իւրքն։ Ի վերայ իմոցս ողբալով ասեմ, որպէս եւ պօղոս յաղագս իւրոցն. (Խոր. ՟Բ. 71. 89։)

Զիւր ինքեան զիսկագոյնն եւ զհարազատագոյնն։ Ինքն իւր իւքեան խոնարհեալ երկրպագէ յիմարաբար. (Յհ. իմ. ատ. եւ Յհ. իմ. պաւլ.։)


Իւր, եանց, եամբք

See full entry →

s.

himself.

NBHL (3)

յիւրոց տանջեալ խորհրդոց. (Յհ. իմ. ատ.։)

մեռանի ինքն, եւ ամենայն իւրքն։ Ի վերայ իմոցս ողբալով ասեմ, որպէս եւ պօղոս յաղագս իւրոցն. (Խոր. ՟Բ. 71. 89։)

Զիւր ինքեան զիսկագոյնն եւ զհարազատագոյնն։ Ինքն իւր իւքեան խոնարհեալ երկրպագէ յիմարաբար. (Յհ. իմ. ատ. եւ Յհ. իմ. պաւլ.։)


Իւրական, ի, աց

See full entry →

adj.

his own, his.

NBHL (1)

Իւրական բանիւն։ Եւ զիւրական անուն վիմին՝ շնորհէր նմա զանշարժելին. (Շ. բարձր. եւ Շ. խոստ.։)


Իւրային, այնոյ

See full entry →

adj. s.

his, his own;
—քն;
his parents, servants;
his works, deeds, property, wealth, goods.

NBHL (2)

Սեպհականէ անձինն եւ իւրայոցն. (Յհ. իմ. պաւլ.։)

Եզրի եւ իւրայոցն։ Յանդիմանեալ յիւրայնոցն. (Յհ. կթ.։)


Իւրաստեղծ

See full entry →

adj.

created by himself.

NBHL (1)

Եհան զկապուտն իւրաստեղծ ի կապանաց օգտողին։ Իւրաստեղծնհօտից տածօղ. (Նար. ՟հե. եւ խլ։ Փչեաց ի պատկերն իւրաստեղծ զիմաստաբաշխ հոգին. Սկեւռ. ես.։)


Իւրաքանչիւր, ոց

See full entry →

adj. s.

each, every;
respective;
— ոք, each individually;
— ոք առանձինն, each one separately;
մեկնեցան — յեղբօրէ իւրմէ, brother was separated from brother;
առն —, to each one;
— ումեք ի նոցանէ, to each of them;
գործք — ուրուք, each man's acts;
յ— աւուր, each day, every day.

NBHL (2)

Յիւրաքանչիւրոցն անուն երդմունս կատարել. (Յհ. իմ. պաւլ.։)

Ի դէմս իւրաքանչիւր ումեք աւանդութիւնս ի մէջ առնուլ. իբր սեռական. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Դ։ Լմբ. պտրգ.։ Այսպէս լնի իմանալ ի մեզ եւ Իմաստ. ՟Ժ՟Ե. 7։)


Լ (lioun)

See full entry →

s.

the twelfth letter of the alphabet, and the seventh of the consonants;
thirty, thirtieth.

NBHL (1)

Լ. Լծորդ է ի մազ ընդ ղ. անխտիր գրի լողակ, ղօրակ. լուղիմ, ղուղիմ. լեղի, ղեղի, եւ այլն։


Լալագին

See full entry →

adj. adv.

tearful, pitiful, rueful, weeping, in tears;
tearfully, all in tears.

NBHL (1)

Արդ պաղատիմ տէր լալագին. (Յիսուս որդի.։)


Լալական, ի, աց

See full entry →

adj.

that weeps, plaintive, mournful, dreary, sad;
groaning, moaning, wailing;
—ք, female mourners, hired female weepers at funerals, mutes;
—ն, faculty of weeping.

NBHL (1)

ԼԱԼԱԿԱՆՆ. գ. Կարողութիւն լալոյ եւողբալոյ. Եթէ էր ծիծաղականն գոյեղ ի մեզ բաղկացական, ապա եւ լալականն. վասն զի եւ նա մնայնում մարդոյ գոյ։ Իսկ ծիծաղականն եւ լալականն ընդդիմակք միմեանց են. Անյաղթ պորփ.։


Լալիւն

See full entry →

s.

weeping, bewailing, tears, lamentation, mourning, groaning;
լալ ի լալիւն՝ լալիւն մեծ, to melt or burst into tears, to weep bitterly, to shed a shower of tears, to shed bitter tears;
լալիս դնել, to weep, to cry, to groan;
լալիք, mourning, time of mourning.

NBHL (1)

Բազում լալիւն եղեւ ամենեցուն։ Դարձաւ երգ իմ ի լալիւն մեծ։ ելացեզեկիա լալիւն մեծ։ Լացին լալիւն մեծ յոյժ։ մրմնջեսցէ իբրեւ զլալիւնն յազերայ.եւ այլն։


Լախտ, իւ

See full entry →

s.

club, mace, mall, bat;
ոստախիտ —, knotty club.

NBHL (1)

լախտով զմիմեանս հարին. (Գանձ.։)


Լակոնացի, ցւոյ

See full entry →

adj. s.

Laconic;
Spartan;
Lacedaemonian

NBHL (1)

Ոսկեհուռ մետաքսիւք, եւ լակոնացի զարդուք։ Ծիրանիս, եւ երեւելի լակոնացի եւ արաբացի վիմաց. (Մագ. ՟Ի՟Թ։)


Լամ, ացի, ացայ, լաց

See full entry →

vn.

to weep, to shed tears, to cry;
— դառնապէս, to weep bitterly, to shed bitter tears;
— վայրապար, զ— կեղծաւորիլ, to have tears at command;
— ի ծաղուէ, to cry with laughing;
— զմեղս իւր, to mourn for, or bewail one's sins;
— զոք or ի վերայ ուրուք, to weep, to bewail, to deplore some one;
cf. Լալիւն.

NBHL (1)

Ձայն բարձեալ մանկանն՝ լայր։ Ամբարձ զձայն իւր եսաւ, եւ ելաց։ Ելաց զնա հայրն իւր։ Լայի զժողովուրդս զայս։ Մի՛ լայք ի վերայ իմ։ Լալ լալիւն մեծ, կամ ի լալիւնմեծ. եւ այլն։ Զայսպիսի լուսաւոր կեանս յիսարութիւն լալ եւ սգալ. (Մանդ. ՟Է։)


Լայն, ից

See full entry →

adj.

large, broad, ample, vast, spacious, extensive;
գետ ի — ծաւալեալ, a mighty mass of flowing water, an immense, or over flowing river;
բարձր եւ — հասակաւ, a tall and stout man, fleshy, corpulent.

NBHL (1)

Լայն իմն միջոցաւ իսպառ որոշեալ. (Նար. ՟Զ՟Գ։)


Լայնադէմ

See full entry →

adj.

having a bloated face, whose features are too large.

NBHL (1)

լայն եւ տափարակ դիմօք. Երեսը լայն.


Լայնալիճ

See full entry →

adj. s.

well-bent (bow);
a well-braced bow, a great and strong bow, a far-shooting bow.


Լայնածաւալ

See full entry →

adj.

cf. Լայնասփիւռ.

NBHL (1)

Ընդ բազմացլայնածաւալս գիտական բանի. իմա՛, ընդարձակ գրութիւնս։


Լայնապատկեր

See full entry →

cf. Լայնադէմ.

NBHL (1)

Լայն պատկերաւդիմացն. լայնադէմ։ (Աղթարք.։)


Լայնաջիլ

See full entry →

s.

cf. Ամոլաջիլ.


Լայնեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Լայնացուցանեմ.

NBHL (1)

Լայնէր առաջի իմ զաստուածային գործս եւ զխորհուրդս. (Լմբ. սղ.։)


Լայնափողոց, աց

See full entry →

s. adj.

wide street;
of wide streets.

NBHL (1)

Արկին հիմն քաղաքի, արձակահիմն, լայնափողոց. (Վրդն. պտմ.։)


Լանջք, ջաց

See full entry →

s. pl.

lungs, breast, chest;
throat, thorax.

NBHL (1)

Որ առ լանջօքն են մասունքն հոգւոյն, իբրու առաջնորդաց հետեւին. (Պղատ. տիմ.։)


Լաստափայտ, ից

See full entry →

s.

float or raft of timber;
ship.

NBHL (1)

Դոյզն լաստափայտիւն ապրին. (Լմբ. իմ.։)


Լար, ից

See full entry →

s. mus. geom.

string, packthread, twine;
line, rope;
galloon, ribbon;
snare, gin, noose;
bird-cage;
opisthotones, contraction of the tendons of the neck;
cf. Լորցք;
back-bone, or spinal marrow: 30 anciently 60 stadia or furlongs among the Egyptians;
chord, string;
լար անյարդար, a false chord;
chord.

NBHL (6)

Հատին զլարս կրին։ Զլարեօքն ծիրանեօք։ Լար արծաթոյն։ իբրեւ զլար կարմիր են շւրթ քո։ Լարս ձգեցին որոգայթ ոտից իմոց։ Ի ձեռին իւրում ունէր լար երկրաչափ։ Մասն ժողովրդեան իմոյ լարով չափեցաւ։ Դնիցես նշանակ զլարդ կարմիր։ Ո՞վ արկ ի վերայ դորա լար։ Ի ձեռին նորա էր լարշինողաց. եւ այլն։

Որպէսքանոն՝ հիւսան, եւ լար որմածութեան. (Սարգ. յկ. Թ։) զլարճարտարութեան շինողաց ի ձեռն առեալ՝ հիմունս յօրինէր. (Ագաթ.։)

Պահէ զքեզ եւ զընկերս քո ի լարից իմոց. (Վրք. հց. ԺԲ։)

Խառնեմք զլարս իմաստից սորա ընդ զգայարանս մարմնոյ, եւ որպէս զտասնաղի երգարան, եւ այլն. (Լմբ. պտրգ.։)

Լարս առանց բժշկութեան. յն. ὁπισθότονος , յետաձգանք. որով ոմանքիմանան կապանս՝ ձեռս ի յետս կաշկանդիչ. այլ կրծումն պարանոցի յուսս կոյս. այլք խածուած կամ հարուած օձի. եւ ըստ այսմ գրէ Վրդն. օրին.

Լարս առանց բժշկութեան. յն. ὁπισθότονος , յետաձգանք. որով ոմանքիմանան կապանս՝ ձեռս ի յետս կաշկանդիչ. այլ կրծումն պարանոցի յուսս կոյս. այլք խածուած կամ հարուած օձի. եւ ըստ այսմ գրէ Վրդն. օրին.


Լարաչափեմ

See full entry →

vn.

to measure with a line or chain.

NBHL (1)

Որպէս զլարաչափեալ յարուեստաւորէ զհիմն տան կամ ղնաւի. (Հին քեր.։)


Լարեմ, եցի

See full entry →

va.

to stretch, to draw, to spread;
to set, to fix;
— որոգայթս, to lay snares, to stretch out nets;
— զոք ի պատրանս, to spread a snare, to deceive;
— զքիլ, to stretch forth the hand;
խոզի — զբաշն, to bristle up.

NBHL (1)

Լարիմ, եւ իսկ եւ իսկ առ մին մեղկիմ. (Նար. ՟Հ՟Ա։)


Լացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to make to weep.

NBHL (1)

Լացուցից իբրեւ զլալիւնն յտղերայ զայգիս սեբիմայ. յայլ ձձ. եւ յն. լացից։


Լաւ, աց

See full entry →

adj.

good, excellent;
superior, better;
praiseworthy;
honest, upright;
— վարկանել՝ համարել, to esteem or love more, to prefer;
առ —ս ունել, to hold in honour, to reverence;
ի — անդր գալ, to become better, to improve, to ameliorate;
— է, it is good, it is better or wortb more;
— եւս, so much the better;
ո՞չ — եւս իցէ, would it not be better ? ո՞չ — եմ ես քեզ քան զտասն որդի, am I not worth more than ten sons to you ? — էր թէ մեռեալ էաք, would that we also had not survived !

NBHL (3)

Ո՞չ լաւ եմ քան տասն որդի։ Ոչ գոյր յորդիսն իսրայէլի այր լաւ քան զնա։ Ո՞րչափ եւս նոցա տէրն առաւել լաւ է։ նուազն ի լաւէ անտի օրհնիցի։ զտիկնութիւն նորա տացէ կնոջ, որ լաւ եւս իցէ քան զնա։ Լաւ է մանուկ աղքատ եւ իմաստուն՝ քան զթագաւոր ծեր եւ անմիտ։ Տաց քեզ այլ այգի լաւ զնա։ Մի՛ փոխանակեսցէ զլաւն ընդ յոռւոյն, եւ մի՛ զյոռին ընդ լաւին.եւ այլն։

դիմազ. ԼԱՒ Է. դիմազ. Բարիո՛ք է. ընտրելի է առաւել. հաճոյ է. օգտէ.

Ի սոյն միտս եւս լինի իմանալ զասելն,


Լաւաբարոյ, ից

See full entry →

cf. Բարեբարոյ.

NBHL (1)

Ասացեր լաւաբար իմաստութեամբ։ Կռուեալք լաւաբար, եւ զքաջութիւն գործոյ ցուցեալ. (Փարպ.։)


Լաւաբարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Բարեբարութիւն.

NBHL (1)

Որ լաւաբանութեանն է տարփօղ. (Փիլ. իմաստն.։)


Լաւագոյն

See full entry →

adj.

better;
— առնել, to ameliorate, to make better, to improve;
— վարկանել համարել, to consider highly, to prefer;
— կեանք, the future life.

NBHL (1)

Աստուծոյ վասն մեր լաւագոյն համարեալ. յն. լաւագոյն իմն. (Եբր. ՟Ժ՟Ա. 40։)


Լեալ

See full entry →

cf. Լինիմ.


Լեարդ, լերդի

See full entry →

s.

liver;
— որթու, calf's -;
ցաւ լերդի, — complaint;
տապ, բորբոքումն լերդի, hepatite, inflammation of the liver.

NBHL (2)

Լեարդն (սեւաւ՝) ծայրիւք բլթակացն իւրոց պատեալ ունի զորովայնն՝ զջերմութեան կարօտն։ Արեանն առուք իբրու յաղբերէ իմն ի լերդէն ի բաց արձակեալք։ աղբերբ արեանն, որ է լեարդն. (Նիւս. բն. եւ Նիւս. կազմ.։)

Զլերդոյն այսպէս է. (Պղատ. տիմ.։)


Լեգէովն, ի, աց, ից

See full entry →

cf. Լեգէոն.

NBHL (1)

Լեգէոն անուն է իմ, քանզի բազումք եմք։ Որ ունէր զլեգէոնն. (Մրկ. ՟Ե. 9. 15։ Ղկ. ՟Ը. 30։)


Լեզուագար, աց, ից

See full entry →

adj.

talkative, loquacious, garrulous, prating.

NBHL (2)

φλυαροῦν nugator, garriens, frivola loquens Խանգարեալ լեզուաւ. չարալեզու. շատախօս. շաղաղփ. շաղաւաշուրթն. զրախօս յիմարաբար. շատզրուց. փճախօս, լեզուին տուօղ, խենդումենդ խօսօղ.

Լեզուագարիցն առ ի պապանծեցուցանել զաւելաբանութիւնս. (Յհ. իմ. պաւլ.։)


Լեզուագարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

too great a freedom of speech, flippancy of tongue, the being too free with one's tongue, prate, prattle, loquacity.

NBHL (2)

γλωσσαλγία (իբր լեզուացաւութիւն) linguae prurigo φλυαρία nugacitas, loquacitas, verba frivola Լեզուագարիլն. զրախօսութիւն. շաղփաղփութիւն. բանդագուշանք. յիմարաբանութիւն. լեզուին տալը.

այլ է այս բազում լեզուագարութիւն եւ ի անիմաստութիւն հաւաստի ցուցումն։ Քրիտոսամարտիցն հայր, եւ լեզուագարութեանն նոցա բղխօղ բանսարկուն։ Ո՞վ ոք այսքան լեզուագարութեանդ ձերոյ ներեսցէ. (Կիւրղ. գանձ.։)


Լեզուային, այնոյ

See full entry →

adj.

eloquent, fluent;
cf. Լեզուագար;
— լինիմ.


Լեզում, լեզի, լեզ

See full entry →

va.

to lick;
to lap.

NBHL (1)

Հրամայեցի աստուածոցն իմոց լեզուլ զվէր նորա. (Խոր. ՟Ա. 14։)


Լեղի, ղւոյ, ղեաց

See full entry →

s. fig. adj.

gall;
bile;
gall, spleen, rancour, malice, wrath, choler;
bitter;
պարկ լեղւոյ, gallbladder.

NBHL (1)

Խաղող նոցա խաղող լեղի. իմա իբրեւ զլեղի, եւ կամ լեղւոյն դառնութեան։ Զողկոյզ դառնութեան լեղւոյ. (Նար. ՟Հ՟Ե։ Ագաթ.։ Յհ. կթ.։)


Լեմոն

See full entry →

cf. Լիմոն.


Լեշկամաշկ, աց

See full entry →

s.

hide, skin.

NBHL (1)

Շրջէին լեշկամաշկօք։ Յածիմ լեշկամաշկօք. (Բուզ. ՟Զ. 15։ ՃՃ.։)


Լեռնակեաց

See full entry →

adj. s.

mountaineer;
hermit;
— լինիմ, to live, to dwell in the mountains.


Լեռնաձեւ

See full entry →

adj.

mountain like, very high;
— կուտակիլ, to be heaped up;
— կոհակք, waves like mountains, enormous billows.

NBHL (1)

Կոհակս լեռնաձեւս յարուցանէ դիզելով ի վերայ միմեանց. (Սարգ յկ. Բ։)


Լեռնաձոր

See full entry →

cf. Լերանցամէջք.

NBHL (1)

Լեառն ձիթենեաց բաժանէ ի միմեանց զսուրբ քաղաքն (երուսաղէմ), եւ զերջանիկ լեռնաձորն յովափաթու. (Զքր. կթ։)