Definitions containing the research ալի : 3180 Results

Երամ, ից

See full entry →

s. adj. adv.

troop, flock;
assembly, company;
gathered, assembled;
— —, in several troops, in company;
— թռչնոց, flight;
— հօտից, անգեայց, flock, herd.

NBHL (1)

Երթեալ պատմէր զաւետիս՝ երամ դասուց պետրոսին, րաբունից տէր վարդապետն այսօր յարեաւ բաղձալին. (Շ. տաղ. (այլ ձ. գովեալ գնդին պետրոսին)։)


Երանական, ի, աց

See full entry →

adj.

happy, blissful;
beatific.

NBHL (1)

μακάριος, μακαριότατος beatus, -a, -um;
beatissimus Որ ինչ յինքն բերէ զերանութիւն. ունօղ կամ տուօղ զերջանկութիւն. երջանիկ. երանեալ. երանացուցիչ. ցանկալի.


Երանաշնորհ

See full entry →

adj.

happy, blessed.

NBHL (1)

Շնորհազարդ. երանելի. ցանկալի.


Երանեմ, եցի

See full entry →

va.

to declare happy, to felicitate.

NBHL (1)

տր. եւ հյց. խնդրով μακαρίζω beatum praedico Երանի՛ տալ. երանելի կարդալ. երջանիկ համարել. բարեհամբաւել որպէս բարեբախտ, նախանձելի, եւ ցանկալի. երնեկ ըսել.


Երանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

felicity, happiness, beatitude;
—ք աշխարհի, fortune, wealth;
—ք Տեառն, the beatitudes of J.-C.;
— քո, ձեր, իւր, thy, your, his blessedness, your holiness;
Your Grace.

NBHL (2)

μακαριότης beatitudo Երջանկութիւն ծայրագոյն. պարառութիւն ամենայն բարեաց. բարեբախտութիւն կատարեալ՝ բաղձալի եւ նախանձելի.

Նաւք յորժամ թափէին զերանութիւնսն, բառնային աւազ, եւ գնային, զի մի՛ տապալիցին. (Եփր. օրին.։)


Երասանակալ

See full entry →

adj. s.

that holds the bridle or the rein, coachman, driver;
conductor, leader.

NBHL (1)

Որպէս ձիոյ սանձս ի բերանս դնի ... եւ անսայ ի կամս երասանակակալին (տպ. երասանակալին) առ հոգեւոր պատերազմ. (Յճխ. ՟Թ։)


Բուրեմ, եցի

See full entry →

vn. va.

to smell, to exhale, to issue;
— զհոտ անոյշ, to embalm, to perfume;
— ժահահոտ, to stink, to have a bad smell.

NBHL (1)

Իսկ չ. եւ կ. Բղխել եւ ծաւալիլ հոտոյ, եւ հոտաւէտ իրաց. ըստ յն. ի վեր գալ, վերբերիլ. ἁναβαίνω, ἁνάγω


Բուրուառ, աց

See full entry →

s.

censer.

NBHL (1)

Իմանալի բուրվառ։ Բուրվառ հոգեւոր առնել զբերանն։ Բուրվառաւ կամացս. եւ այլն. (Անյաղթ բարձր.։ Խոսր.։ Նար.։)


Բռածեփ

See full entry →

adj.

plastered.

NBHL (1)

Տունն գերեզման էր բռածեփ, եւ հոգին անդնդալից աղջամղջով լի. (Ոսկ. ղկ.։)


Բռնաւոր, աց

See full entry →

adj. s.

violent, impetuous;
tyrant, usurper.

NBHL (1)

Թագաւոր կամ բռնաւոր։ Բռնաւորաց հրամանաւ։ Զպետս եւ զբռաւորս։ Բռնաւորք խաղալիկք նորա։ Ասացէ՛ք ցթագաւորն եւ ցբռնաւորսն։ Եբեր նմա իշխանութիւն ի վերայ բռնաւորաց նորա։ Յագահութեան բռնաւորաց նորա.եւ այլն։


Բռնաւորական, ի, աց

See full entry →

adj.

tyrannical, violent.

NBHL (1)

Ի բռնաւորական եւ յանժուժալի դիպուածոց. (Պիտ.։)


Բռնխէթք

See full entry →

s.

cuff, boxing-match.


Բրաբիոն, աց

See full entry →

s. bot.

recompense, prize, laurel, palm;
Tuberose.

NBHL (1)

Ապա վերնոց պետին իջեալ, ըզբրաբիոնն ոստ մատուցեալ։ Եւ ետ նմա զպըսակն յայտնի՝ ըզբրաբիոնըն հրաշալի, որ ի յոստոց արմաւենի՝ հիւսեալ ընտիր զարմանալի. (Ներս. մոկ.։)


Բրդեմ, եցի

See full entry →

va.

to crumble;
— ի բարկութիւն, — ի սրտմտութիւն բարկութեան, to be on a passion, to be angry, mad.

NBHL (1)

Որով բրդեցին զանբարկանալին (ի բարկութիւն). (Գանձ.։)


Բօթաբեր, աց, ից

See full entry →

adj.

that brings sad news, sorrowful;
bearer of unhappy news.

NBHL (1)

Եւ Որ ինչ կրէ յինքեան զբօթ. որպէս բօթալի.


Գազաղանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be reduced to ashes, to burn to ashes.

NBHL (1)

Կատարեաց ի հրաշալի աստուածաբանութիւն ... այնչափ կայծակնաճաճանչեցուցեալ, որով գազաղացան մոգուցն լեզուք (այսինքն պապանձեցան). (Խոր. ՟Գ. 65։)


Գազանակերպ

See full entry →

adj.

like a wild beast.

NBHL (1)

Ոչ ալիքն անհամբոյրք հեղձուցին զնա, եւ ոչ գազանակերպն՝ որ եկուլ զնա, ապականեաց եւ կորոյս. (Ոսկ. ապաշխ. յն. եւ ոչ կէտ վայրենագոյն քան զալիս։)


Գերահրաշ, ի, ից

See full entry →

adj.

astonishing, surprising, marvellous, very admirable, miraculous.

NBHL (1)

Յոյժ հրաշալի. սքանչելի. հրաշափառագոյն.


Գերապանծ

See full entry →

adj.

glorious, illustrious, superb, excellent.

NBHL (1)

գրի եւ ԳԵՐԱՊԱՆՁ. Կարի պանծալի. փառաւոր. շքեղ.


Գերբնապէս

See full entry →

adv.

cf. Գերբնաբար.

NBHL (1)

Կատուն եղեւ գերբն, եւ անկաւ ի յալիւր տուն. գան մկունքն, եւ ասեն. ո՛վ դու չար, քո հաւատովդ, (ոչ հաւատամք, թէ) դու գերբն ես. (Վրդն. առակ.։)


Գերի, րեաց

See full entry →

s.

captive, slave, prisoner;
— վարիլ, to be prisoner;
— ունել, to keep prisoner;
— վարել, to bring captive.

NBHL (2)

Գերի վարեցաւ եղբայրն իւր զովտ։ Մինչեւ յանդրանիկ գերւոյն (իգական)։ Որ էր գերի եկեալ յԵրուսաղէմէ։ Գերի գայցէ։ Քարոզել գերեաց զթողութիւն։ Զամենայն սպաս ցանկալիս նոցա զոսկւոյ եւ զարծաթոյ գերի առեալ բերիցէ յԵգիպտոս.եւ այլն։

Մի՛ լար գերի՝ բազմաց ողբալի։ Չարեացս գերի։ Առ չարութիւն գերւոյս՝ բարութիւն քո։ Առ ի քաւութիւն գերւոյս. (Նար.։)


Գերիմացական, ի, աց

See full entry →

adj.

inconceivable.

NBHL (1)

Գերագոյն յիմացական եւ յիմանալի կարգի.


Գզեմ, եցի

See full entry →

va.

to card, to comb (wool);
to tear;
ի հուր — եւ ի ջուր աղալ, to make ropes of sand.

NBHL (1)

Սակաւ ինչ առնել օրինադրին զխաղալիսն ինչ, զ ի հուր գզելն, եւ բազումս այլս այսպիսիս անկատար գործեալս. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)


Գէտ, գիտաց, տից

See full entry →

s.

skilful, learned man;
magician, sorcerer, astrologer, prophetic.

NBHL (1)

Արմատ Գիտելոյ՝ իբր Գիտակ. գիտուն. բան գիտցօղ պիլիճի, ալիմ. γνωστικός conscius, peritus, gnostici


Դիւրամոռաց

See full entry →

cf. Մոռացկոտ.

NBHL (1)

Ստուեր եւ երազ դիւրամոռանալի. (Սարգ. յկ. ՟Ե։)


Դիւրասխալ

See full entry →

adj.

easy to miss or mistake.

NBHL (1)

Անօթ դիւրայրելի եւ դիւրաբեկ նշանակ է դիւրասխալիցն. (Վրդն. ղեւտ.։ Մխ. ապար.։)


Դիւրացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to facilitate;
to lighten, to relieve;
to give repose;
to soften, to alleviate.

NBHL (1)

ἑξευμαρίζω facile reddo Դիւրին եւ հեշտին կացուցանել. հեշտալի առնել. մեղմել. դիւրել. դիւրութիւն տալ. սփոփել. թեթեւացուցանել. քաղցրացուցանել.


Դիւրաքայլ

See full entry →

adj. adv.

easy, commodious;
that walks easily;
currently.

NBHL (1)

Դիւրին ի քայլել. դիւրակոխ. դիւրագնալի.


Դիւրին, րնոց

See full entry →

adj.

easy, light, gentle, commodious;
flat.

NBHL (1)

ԴԻՒՐԻՆ. Հեշտալի. դիւր. դիւրիչ. եւ Ընտել.


Դիւրիչ

See full entry →

adj.

that makes easy.

NBHL (1)

Որ դիւրէ. դիւրացուցիչ. հեշտալի.


Դղեակ, եկաց

See full entry →

s.

fortress, dungeon, fort;
redoubt.

NBHL (1)

Զի ահա ոչ ընդդէմ կացին, որք ամրագոյն դղեայք էին, եւ փութալիքըն կարծէին. (Գր. տղ. յերուսաղէմ.) ընթերցի՛ր դղեակք, կամ իմա՛ դղեկեանք։


Ագարակային, յնոյ, ոց

See full entry →

adj.

agrarian;
rural, rustic, country;
— օրէնք, agrarian law.

NBHL (1)

Պատշաճեալ ինչ ագարակի. չիքթլիյէ միւդալիգ.


Ազդելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

sensible;
sensitive.

NBHL (1)

Զգալի. երեւելի.


Ազդեմ, եցի

See full entry →

va.

to inform, to advertise, to announce;
to influence, to inspire, to dictate;
to work upon, move or affect;
to suggest, to insinuate.

NBHL (2)

Զողբալին եւ զզուարճալին ազդեսցէ։ Մեծաւ բարբառով կենդանութիւն անմահութեան ի սմա ազդելով։ Ազդեալ հառաչմամբ զմշտանուէրն նուագ ձայնի։ Որ զողորմութեանցդ քո փողով բարբառոյ ազդէ. (Նար.։)

որպէս զգալի լինել. զգացեալ լինել. տույուլմագ


Ազդեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Ազդեմ

NBHL (1)

Եւ ազդոյ ցուցանել. յուշ առնել որպէս զգուշալի.


Ազդր, դեր, դերաց

See full entry →

s.

thigh;
back.

NBHL (1)

Զահ եւ զերկիւղ քո սոսկալին դի՛ր ի վերայ ազդեր նոցին. (Գր. տղ. յերուսաղէմ.։)


Ազնուանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to grow better, to mend;
to receive a grant of nobility;
to be ennobled, to become noble.

NBHL (1)

Լսիցեն զսպառնալիսն, եւ ազնուանայցեն. (Ոսկ. ես. ՟Զ։)


Ալեսաստ

See full entry →

adj.

cf. Ալիասաստ.


Ալեւոյթ, ութի

See full entry →

s.

cf. Ալեւորութիւն.

NBHL (1)

γήρα senectus Ալեւորութիւն. աւագոյթ ծերութեան. հալւորութիւն. գօճալըգ. փիրլիք. քեմալիյէթ.


Ալեւոր, աց

See full entry →

s.

gray-haired;
old man.


Ալեւորիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to grow gray-haired, to grow old.

NBHL (1)

Սպիտականալ հերաց կամ մօրուաց իբրեւ զալիս փրփրեալ. աղարմագ.


Ալեւորութիւն, ութեան

See full entry →

s.

old age, the state of being gray-haired.

NBHL (1)

Նմանութեամբ Կատարելութիւն. քեմալիյոթ.


Ալէխառն

See full entry →

adj.

gray, gray-haired.

NBHL (1)

Սուրբն Մարկոս էր ալէխառն։ Յերրորդ մասն հասակի խառնին ալիք, եւ լինի մարդն ալէխառն. (Հ=Յ.։ ՃՃ.։ Ոսկիփոր.։)


Ալէկոծեմ, եցի

See full entry →

va.

to beat to and fro;
to agitate violently, to trouble.


Ալէտանջ

See full entry →

adj.

floating, swelling, rough.

NBHL (1)

Ալեօք տանջօղ, ալիս յարուցանօղ. ամբոխիչ, եւ ամբոխեալ.


Ախորժ

See full entry →

adj. adv.

savoury;
sweet, agreeable, delicious;
— բանք, agreeable words;
— վայրք, enchanting places;
— յօժարութեամբ, with great pleasure, willingly.

NBHL (2)

ἠδύς, ἁρεστός, χρηστός. suavis, iucundus, placitus Ախորժելի. ախորժական. հաճոյական. հեշտալի. զուարճալի. քաղցր. խօշ, շադիֆ, հազ էտէճէք.

Ախորժ բանք։ Ախորժ եւ ցանկալի է ճառս. (Լմբ. առակ.։ Վրդն. քրզ.։)


Ախորժակ, աց

See full entry →

s.

taste;
appetite;
affection, will, inclination, willingness;
passion, sentiment;
ունել —, to be hungry;
to have a taste;
չունել — իմիք, to have a taste for nothing;
պակասութիւն ախորժակի, want of appetite;
ախորժակաւ ուտել, to eat with appetite;
շարժել՝ բանալ զախորժակ, to excite the appetite;
բառնալ զախորժակ, to take away the appetite;
ընտիր՝ կիրթ —, անկիրթ —, good, bad taste;
ըստ իմոյս ախորժակի, according to my taste.

NBHL (1)

Գործ եւ պարապումն ախորժելի գտեալ ումեք. հեշտալի թուեցեալ արարք բարի կամ չար, արուեստ, մարզք, վարժք. ուզած սիրած բանը գործը. սէվտա, իշ կիւճ, եօշ, ատէթ, սէնահաթ, մարիֆէթ. որպէս յն. ἑπιτήδευμα studium, institutum bonum vel malum, quod studiose sectamur


Ախորժելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

desirable, pleasing, agreeable.

NBHL (1)

προσηνής jucundus, suavis Ախո՛րժ. ախորժական. հաճելի. հաճոյական. սիրելի. բաղձալի. ցանկալի. քաղցր. խօշլանաճագ, հազ էտէճէք, խօշ, մագպուլ, լէզիզ, լադիֆ.


Ախտաբեկ

See full entry →

adj.

crushed, oppressed by illness.

NBHL (1)

Որդնալից տրորեալ, ախտաբեկ, սովաբեկ. (Ոսկ. փիլիպ.։)


Ախտաբեր

See full entry →

adj.

morbific, engendering diseases or passions.

NBHL (1)

Բերօղ յինքեան զախտ եւ զաղէտս. ընդ կարեօք անկեալ. ախտալի. եւ ժանտախտական.