Definitions containing the research ամ : 10000 Results

Լուծական, ի, աց

See full entry →

adj. fig.

liquid, fluid;
soluble;
fusible;
volatile;
fugitive, transitory;
— կերակուր, flesh, meat food.

NBHL (4)

Երկնագոյն դաշտաց՝ լուծական լերանց (կոհակաց ծովու)։ համայնիցս լուծականաց՝ հոսանուտ եւ ստորածորելի նիւթից. (Նար. խչ. եւ ՟Ղ՟Գ։)

Նմանութեամբ.

Լուսինն ի հինգետասան աւուրն լուծանի. եւ մեք յայն հասակն թուլանամք մեղօք. այս հինգետասան սաղմոս ի պնդութիւն լուծական հասակին եղիցի. (Տօնակ.։)

Չարութիւն ապականացու է եւ լուծական։ Ի մէնջ յերեւելեացս լուծականաց։ Անկայուն եւ լուծական բնութիւն թառամի. (Շ. ամ. չար. եւ Շ. մտթ.։ եւ Շ. ՟ա. պետ. ՟Ժ՟Թ։)


Լուծականութիւն, ութեան

See full entry →

s.

fluidity;
solubility;
fusibility.

NBHL (1)

Փորձութիւնք կենցաղոյս՝ կամ դիւական պատահարք (ան), կամ ըստ մերում լուծականութեան. այսինքն թուլութեան եւ մեղկութեան. (Մագ. ՟Հ՟Ը։)


Լուծանիմ, լուծայ

See full entry →

vn.

to get loose, to become untied, to be dissolved, decomposed;
to languish, to fall off, to flag;
to be consumed, to waste away;
to grow soft or slack;
to stop, to stay, to lodge with;
to be dismissed, destituted, deposed;
լուծանել ի վաւաշ ցանկութիւնս, to give up one's elf entirely to luxury;
յարտասուս լուծանել, to melt into tears;
լուծանել ի կենաց, յաշխարհէ, to cease to live, to die;
լուծանել ի շոգի, to evaporate;
լուծանել ի ծաղուէ, to laugh heartily, cf. Թալանամ;
լուծան պէտք նոցա, their wants were provided for.


Լուծանք

See full entry →

s.

cessation;
the laying waste, ruin, spoiling, destruction.

NBHL (1)

Առաւելութեամբ եւ անզուգութեամբ յարձակմունք պատերազմին՝ լուծանք են էիցն։ Լուծանս պատերազմաց կամ խորշնկնց. (Փիլ. ել. եւ Փիլ. իմաստն.։)


Լուծեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Լուծանեմ.

NBHL (3)

առաւել ռմկ. իբր Լուծանել (ըստ ամենայն առման).

Զի՞նչ արասցուք մանկանս, զի լուծէ զմեզ. իմա՛, աշխատ առնէ, կամ անհանգիստ առնէ։

Յետ թողլոյ զմիտսն եւ հեռանալոյ պատերազմին՝ լուծի մարդն յանձն իւր յուսահատութեամբ. (Կլիմաք.։)


Լուծիչ, չի, չաց

See full entry →

adj. med.

solvent, dissolving;
opening, laxative, purgative.

NBHL (2)

Լուծանօղ. որ լուծանէ (ըստ ամենայն նշ)

Լուծիչ կապանաւոր թախանձանաց, կամխռովութեան, անձից, երկանց, մեղաց մթութեան, յանցանաց, մահու. (Պիտ.։ Յճխ.։ Նար.։ Շար.։ Պտրգ.։ Շ. թղթ.։)


Լուծլիլք

See full entry →

s.

zygomatic nerves;
brains.

NBHL (1)

Բառ անստոյգ. որպէս Զոյգ երակք յուղղոյ իջեալք, կամ ուղեղքեւ ծուծք.


Լուծուած

See full entry →

s.

fluidity, liquefaction;
weakness, languor.

NBHL (2)

Ի ծուլութենէ, ի ծիծաղելոյ եւ այլն ... զայսոսիկ զմահաբեր լուծուածս ի բաց փսխել ուղիղ խոստովանութեամբ. (Յճխ. ՟Թ։)

Վասն զի յոյժ բազում եւ սաստիկ է զօրութիւնն օրինաց, ոչ կամաց լուծութիւնս մեր կանլ առաջի նոցա. (Եփր. հռ.։)


Լուծութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Լուծուած.

NBHL (2)

լոյծ եւ կակուղն գոլ. թուլութիւն, եւ Թուլամորթութիւն.

Լուծութիւն ծովուն սահմանաց, կամ կոհակաց, կամ ջուրց. (Նար. ՟Կ՟Գ. ՟Ձ՟Ե։ Վեցօր. ՟Գ։)


Լուղ

See full entry →

cf. Լող.

NBHL (1)

Ի իուղ (կամ իլիւղ) անցանէր ընդ եփրատ. (Խոր. ՟Բ. 76։)


Լումայափոխ, ից

See full entry →

s.

money-changer;
banker;
տուն, սեղան —ի, exchange office;
bank.

NBHL (2)

ԼՈՒՄԱՅԱՓՈԽ կամ ԼՈՒՄԱՓՈԽ. κερματιστής nummularius. Սեղանաւոր, հատավաճառ. որ փոխէ զլումայս՝ զազգի ազգի դրամս տալով եւ առնելով.

Զլումափոխսն (կամ զլումայափոխսն) որ նստէին. (Յհ. ՟Բ. 14։)


Լումափոխ

See full entry →

cf. Լումայափոխ.

NBHL (2)

ԼՈՒՄԱՅԱՓՈԽ կամ ԼՈՒՄԱՓՈԽ. Սեղանաւոր, հատավաճառ. որ փոխէ զլումայս՝ զազգի ազգի դրամս տալով եւ առնելով

Զլումափոխսն (կամ զլումայափոխսն) որ նստէին. (Յհ. ՟Բ. 14։)


Լումայափոխութիւն, ութեան

See full entry →

s.

exchange, change;
շահել, կորուսանել լումայափախութեամբ, to win, to lose by the exchange.


Լուուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to cause to hear.

NBHL (3)

Երկմտեաց նա ի ձայնէ անտի հրեշտակին, մտեաց նա ի ձայնէ անտի հրեշտակին, վասն այսորիկ բարիոք լուոյց նմա զպապանձելն. (Եփր. համաբ.։)

Լուո՛ ինձ զձայն քո (կամ լսելի՛ արա ինձ զբարբառ քո). (Երգ. ՟Բ. 14։)

Արդար գտանիս՝ թիկամբն լըւուցանել (գտնիւք), զոր ականջօք ոչ լուաք. (Վրդն. դան.։)


Լուսաբեր, աց

See full entry →

adj. s.

luminous, bright;
window;
Lucifer, the Morning-star;
heavenly bodies, sun, moon, stars.

NBHL (7)

φωσφόρος, φωτοφόρος lucifer, -ra;
luminosus, -sa. Որ ինչ բերէ յիւրմէ կամ յինքեալ զլոյս. առիթ լուսոյ. լուսածին.

Լուսաբեր մկրտութիւն, կամ աւետարան, կամ տառ. (Ագաթ.։ Կորիւն.։ Մագ. ՟Դ։)

ԼՈՒՍԱԲԵՐ. ա.գ. φωταγωγός lucem afferens, luminare, fenestra. Լուսանցոյց. լուսամուտ. պատուհան. (իրօք կամ նմանութեամբ)

Բազում անգամ տեսայ եւ ես զլուսաբերն եւ զգիշերավառա եւ զայլս ոմանս՝ ոչ երբէք գնալով առ նոյն ընթացս, այլ ամենեւին մոլորելով. (Պղատ. օրին. ՟Է։)

Լուսաբերն բնութեամբ իսկտարփանք է, շնորհի պատճառք ի գեղեցկութիւն եւ ի սիրելութիւն։ Լուսաբերին՝ եւ փայլածուին. եւ այլն. (Շիր.։)

նմնութեամբ ասի,

Եւ լայնաբար՝ վասն լուսաւորաց ասի, կամ արեգական եւ այլն.


Լուսաբնակ

See full entry →

adj.

dwelling in light, celestial.

NBHL (1)

Բնակեալն ի լոյս, կամ ի լուսեղէն կայանս. եւ Լուսաճեմ. երկնային.


Լուսաբորբոք

See full entry →

adj.

fiery, on fire, in flames, bright with heat, red hot.

NBHL (1)

Ցոլմունք լուսաբորբոք ակամբք. (Անան. եկեղ։)


Լուսագեղ

See full entry →

adj.

beautiful as light, lucid, clear, luminous, bright.

NBHL (2)

Իբրեւ ակն պատուական լուսագեղ պայծառութեամբ փայլէր. (Լաստ. ՟Ժ՟Բ։)

Մասունք լուսագեղ ծագէ ամենայն ազգաց՝ քան զճառգայթս արեգականն բարձրագոյնս. (Տօնակ.։)


Լուսագնաց

See full entry →

adj.

illuminated, lighted;
that walks in light.

NBHL (1)

Փակին լուսագնաց խնդամտութեանն շաւիղք։ Մի գայթակղեսցին ոտք մեր ի լուսագնաց շաւղաց քոց. (Պիտ.։ Ագաթ.։)


Լուսադուռն

See full entry →

s.

the gates of light

NBHL (1)

Լուսեղէն կամ լուսոյ դուռն. նմանութեամբ Աչք.


Լուսազարդ

See full entry →

adj.

furnished with light, well lighted.

NBHL (2)

Յամենայն օր լուսազարդ լինի. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 43։)

Յոյս ամենայն ծագաց լուսազարդից (այսինքն հաւատացելոց) (Տօնակ.։)


Լուսազարդեմ, եցի

See full entry →

va.

to furnish with light, to illuminate

NBHL (1)

Զմարգարէութեանց նախագուշակումն արտափայլեալ լուսազարդեալ զքո առ ի յաստուածածնէնբնութիւն առժամեայն առաւել քան զարեգակնային ճառագայթ. (Գանձ.։)


Լուսազարմ

See full entry →

adj.

illustrious, noble;
celestial, bright.

NBHL (1)

Որ է իբրու ի զարմէ լուսեղինաց. որդի լուսոյ. լուսաւորեալ հաւատով, կամ հրեշտակացեալ.


Լուսազգեաց, գեցից

See full entry →

adj.

clothed or surrounded with light, bright, luminous, radiant.

NBHL (1)

որ եւ ԼՈՒՍԱԶԳԵՍՏ. Որ կրէ յինքեան կամ լիւրեաւ զլոյս. Լուսազարդ. լուսափայլ. լուսեղէն, պայծառազգեաց. սպիտակազգեաց. եւ Սպիտակ յոյժ.


Լուսաթեւ

See full entry →

adj.

having bright wings.

NBHL (2)

Որոյ թեւք են լուսաւոր կամ լուսեղէն. Լուսասփիւռ.

Զուարճացի՛ր մարիամ, ամպ ոսկեճաճանչ եւ լուսաթեւ. (Ճ. ՟Գ.։)


Լուսաթեւեմ, եցի

See full entry →

vn.

to fly with bright wings.

NBHL (1)

լուսաթեւեալս օդաթռիչ արագութեամբն՝ վերանալ ընդ առաջ քրիստոսի. (Անան. եկեղ։)


Լուսալի

See full entry →

adj.

full of light, very bright.

NBHL (2)

ԼՈՒՍԱԼԻ ԼՈՒՍԱԼԻՐ. որ եւ ԼՈՒՍԱԼԻՑ. Լի լուսով. առլցեալանթերի եւ կատարեալ պայծառութեամբ. լուսաւոր. լուսապայծառ.

Աննիրելի դիտմամբ լուսալիր պայծառացեալ. (Եղիշ. ՟Գ։)


Լուսալիր

See full entry →

cf. Լուսալի.

NBHL (3)

ԼՈՒՍԱԼԻ ԼՈՒՍԱԼԻՐ. որ եւ ԼՈՒՍԱԼԻՑ. Լի լուսով. առլցեալանթերի եւ կատարեալ պայծառութեամբ. լուսաւոր. լուսապայծառ.

Աննիրելի դիտմամբ լուսալիր պայծառացեալ. (Եղիշ. ՟Գ։)

Ի լուսալիր լուսնին առ երեկոյի ժամանակին զենաւ պատարագն. (Եղիշ. մատն.։)


Լուսածագ

See full entry →

adj.

that sheds light, luminous, brilliant.

NBHL (1)

Որ ծագէ զլոյս, կամ որպէս զլոյս. լուսաճաճանչ.


Լուսածագիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to shine, to give light, to illuminate.

NBHL (1)

Յորժամ յարեւելից լուսածագեսցի իբրեւ զարեգակն արդարութեան. (Սարգ. Բ. պ. Բ։)


Լուսածին

See full entry →

adj. phys.

engendering, or producing light, photogenic;
phosphor.

NBHL (2)

լուսածին ամպ՝ ծագելով ի մեզ զարդարութեան արեգակն. (Շար.) (որ ձգի եւ ի յաջորդ նշ)։

Ի դէպ կոչէին զնոսա (զսուրբ կանայս) գիրք՝ հրածինս եւ լուսածինս. (Համամ առակ.։)


Լուսակիզն

See full entry →

adj.

of very white wool;
bright, shining.

NBHL (3)

Որոյ կիզն այսինքն գզաթն կամ բուրդն է սպիտակ փայլուն եւ պայծառ որպէս զլոյս.

Ծնեալ գառինքն ամենայն լուսակիզն էին։ հօտքն լուսակիզն։ Ի լուսակիզն յոդեաց ի սեւութիւն այծից փոփոխելոց. (Ագաթ.։ Լմբ. ատ.։ Շ. ընդհ.։)

Աձր մի գեղեցկատեսիլ ի կերպարանս ալեւորի լուսակիզն փայլմամբ. (Արծր. ՟Գ. 13։)


Լուսակիր

See full entry →

adj.

that bears a light, luminous.

NBHL (1)

կրօղ կամ ունօղ յինքեան զլոյս. լուսազգեաց. լուսակիր։ Արփիաճաճանչ լուսակիրն ական արւու։ Մեծին սողովմոնի տաճար լուսակիր. (Երզն. լս.։)


Լուսակրօն

See full entry →

adj.

candid, holy, pure, spotless, without stain or blemish.

NBHL (2)

Սրբակրօն. լուսազարդ քաղաքավարութեամբ. առաքինափայլ.

Երեւեցաւ ջահաւորալ վարդապետութեամբ եւ լուսակրօն վարուք. (Ժող. հռոմկլ.։)


Լուսաճաճանչ

See full entry →

adj.

resplendent, brilliant, sparkling, glittering, twinkling.

NBHL (2)

Ջահիւք բորբոքելովք, եւ ամենայն լուսաճաճանչգնդիւն. (Կորիւն.։)

Որդանց իմն փոքրկանց յաւուրս ամարայնոյ լուսաճաճանչ իմն ծագել հրամայեցաց ի մարմնոց անտի. (Կոչ. ՟Ժ՟Զ։)


Լուսաճեմ

See full entry →

adj.

cf. Լուսաճաճանչ.

NBHL (1)

ի Բառէս ճամուկ, (պ. ճամէ, ճամ, այսինքն զգեստ. կամ Աճեցուն ազիմ. ազկըն) քան թէ ի ճեմելոյ. Լուսազգեաց. լուսակիր. լուսեղէն. լուսահրաշ.


Լուսանկար, աց

See full entry →

s. adj.

photography, photograph;
photographer;
photographic.

NBHL (1)

Ներկեալ լուսով, կամ իբրեւ զլոյս. լուսազարդ. Լուսագեղ. Լուսափայլ. Լուսակազմ.


Լուսապայծառ

See full entry →

adj.

brilliant, bright, luminous, resplendent.

NBHL (4)

Պայծառ որպէս զլոյս, կամպայծառացեալ լուսով. լուսափայլ. պայծառափայլ. լուսաւոր, մաքուր, փայլուն, յստակ, եւ յայտնի. անաղօտ.

մարիամ լուսապայծառ։ Լուսապայծառ հրշտակիննստելով. (Շար.։)

Լուսապայծառ իմաստիւք լոյս եղելոց աշխարհի համածագօղ գոլով. (Շար.։)

Յորում մեկնին միտք բանիցն լուսապայծառ վերլուծութեամբ. (Երզն. մտթ.։)


Լուսապատար

See full entry →

adj.

full of light;
— լուսին, full moon.

NBHL (1)

Իւղս այս լուսապատար խնկալիր։ Վայելչագեղ լուսապատարն պայծառութեամբ. (Նար. ՟Ղ՟Գ. եւ Նար. առաք.։)


Լուսապարգեւ

See full entry →

adj.

that gives light, that illuminates.

NBHL (2)

պարգեւիչ լուսոյ, կամ ունակ պարգեւաց լուսոյ. լուսաձիր.

Նշան, կամ խաչ լուսապարգեւ. (Նար. խչ.։ Միսայէլ խչ.։)


Լուսապսակ

See full entry →

adj. s.

that has a luminous crown;
glory, nimbus, halo.

NBHL (2)

Լուսով կամ լուսեղէն պսակաւ պսակեալ.

Լուսապըսակ թագիւ պերճական։ Լուսապըսակ մանկանցն երամին. (Գանձ.։)


Լուսասահման

See full entry →

adj.

surrounded with light, splendid, bright, luminous.

NBHL (1)

որոյ սահմանն կամ բոլոր իսկութիւնն է լուսալից. ընդունարան լուսոյ աստուածութեան. աստուածընկալ.


Լուսասնունդ

See full entry →

adj.

furnished with divine light;
illustrious, brilliant

NBHL (1)

սնեալ ի լոյս կամ լուսով, այսինքն ընդ ձեռամբ յիսուսի.


Լուսասփիւռ

See full entry →

adj.

that sheds light, resplendent, shining, radiant.

NBHL (1)

Որպէս զլոյս սփռեալ. եւՍփռօղ զլոյս. լուսացնուղ կամ որոյ լոյսն է ծաւալեալ ընդ ամենայն տեղիս.


Լուսավառ

See full entry →

adj.

burning, shining, luminous.

NBHL (2)

Որոյ լոյսն՝ճրագն՝ լապտերն է վառեալ. կամ Որպէս զլոյս վառեալ. լուսաբորբոք.

Հանդերձ լուսաւառ ղամպարաջահ վարուք իմաստուն կուսանաց. (Խոր. հռիփս.։)


Լուսատարմիկ

See full entry →

adj.

surrounded by a bright array;
— երկնային թռչունք, angels.

NBHL (2)

(եթէ չիցէ գրելի Լուսատու) Լուսաւոր ըստ իմիք, կամ պայծառ մասն լուսնի իբր թափաւցիկ. որ ըստ կարծեաց ոմանց յառջնոց այսպէս բացատրիւր.

Լուսատարմիկ եւ երկնային թռչունք, այսինքն է արդարոց եւ գերաշխարհիկ սրբոց երամքն. (Կիւրղ. աղ.։ Կիւրղ. խչ.։)


Լուսատենչիկ

See full entry →

adj.

wishing for, longing for light.

NBHL (1)

Խաւարաւ ըմբռնեալս, կամ միայն առանց այսորիկ լուսատենչիկս եւ կարօտս. (Սարկ. քհ.։)


Լուսատես

See full entry →

adj.

that sees the light (eye);
of brilliant aspect.

NBHL (1)

Յորժամ եւ լուսերես աչքն. (Նար. երգ.։)


Լուսատեսակ

See full entry →

adj.

like the light, clear, bright, brilliant;
beautiful.

NBHL (4)

φωτοειδής luciformis, lucidus. Որ ունիցի զտեսակ՝ զտեսիլ՝ կամ ղնմանութիւն լուսոյ. Լուսատեսիլ. Լուսաձեւ. լուսամպ. լուսի նման.

Լուսատեսակ ճառագայթ, կամ առանձնաւորութիւն սերովբէի, կամ բարեզարդութիւն. (Դիոն.։)

Լուսատեսակ զօրութիւն, կամ ամպ, պատմուճան, զգեստ, առաքինութիւն, խոստովանութիւն, փառք. (ՃՃ.։ Խոր. հռիփս.։ Գանձ.։ Սարգ. ստէպ։)

Կամ Պայծառ տեսլեամբ. գեղեցիկ.


Լուսատեսիլ

See full entry →

adj.

cf. Լուսատեսակ.

NBHL (1)

Լուսատեսիլ ծագմամբ. (Մաշտ.։)