Definitions containing the research ամ : 10000 Results

Խոպանեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Խոպանացուցանեմ.

NBHL (1)

Խոպանել եւ կորուսանել զամենայն գիրս։ Խոտեալ խոպանեաց։ Ծերանալն, եւ խոպանիլ զգայարանաց. (Մարթին.։)


Խոպոպի

See full entry →

adj. s.

curled;
—ք, curl, lock, ringlet of hair;
—ս առնել, to curl, to frizz.

NBHL (4)

ԽՈՊՈՊԻՔ, պեաց. գ. σισόη cincinnus. Հիւսք հերաց. կամ դալարք վարսից. գանգուրք. քեաքիւլ.

Զվարսիցն փետեալ զխոպոպիս՝ հրամայէ քարշել. (Խոր. ՟Բ. 60։)

Ցցունս վարսից, ծամս կամ խոպոպիսմօրուաց չառնել. (Նախ. ղեւտ.։)

Մի՛ ապականէքզտես մօրուաց. ծամս առնել, կա խոպոպիս։ Զծամս, խոպոպիս ի ներս առնուն ներքոյ ականջացն. (Վրդն. ղեւտ. եւ Վրդն. թուոց.։)


Խոռեմ, եցի

See full entry →

va.

to hollow out, to excavate.

NBHL (1)

Որպէս թէ խոռոչ առնել. կամ խորել. Բառնալ եւ պակասեցուցանել զմասն մի ամբողջիրի. ծակ եւ ծերպ բանալ. խրամատել.


Խոռոչ, աց

See full entry →

s.

hollow, cavity, cave, hole;
cavern, den.

NBHL (1)

ԽՈՌՈՉ կամ ԽՈՌՈՋ. գրի եւ ԽՈՐՈՋ. Խորեալ եւ փապարեալ մասունք հողոյ, երկրի, լերանց, գբոյ. քոս. գօվուգ.


Խոստաբանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

promise

NBHL (1)

Խոստումն բանիւ կամ գրով. եւ Նախայիշատակութիւն կամ յառաջաբանութիւն ճառելի բանից.


Խոստովանաբար

See full entry →

adv.

confessedly, avowedly;
in confession.

NBHL (2)

Խոստովան լինելով. որպէս Գոհանալով. գոհութեամբ. փառս տալով.

Որպէս Հաւանելի գոլով ամենեցուն. իբրու ընդունելի՝ ստոյգ՝ աներկբայ. (ըստ յն. ոճոյ)


Խոստովանադուստր, դստեր

See full entry →

s.

penitent.

NBHL (1)

Կին մարդ կամ օրիորդ խոստովանօղզմեղս իւր մասնաւոր քահանայի. Մի՛ ստանար քեզ խոստովանադուստր, եւ այլն. (Ոսկիփոր.։)


Խոստովանեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Խոստովանիմ.

NBHL (9)

ԽՈՍՏՈՎԱՆԵՄ ԽՈՍՏՈՎԱՆԻՄ ὀομολογέω, -γέομαι , ἑξομολογέομαι confiteor. Արմատն է Խոստ, խոստանալ. կամ խօսք տալ. ուստի Խոստովան լինել. (լծ. եւ պ. խիւսթ, խիւսթիւվան) իքրար էթմէք. Հռչակել անպատրուակ զերախտիս բարերարին, եւ գոհանալ.

Խոստովան եղէց քեզ օրհնութեամբ ... յուսա՛ առ աստուած, խոստովանեա՛ նմա, փրկիչ երեսաց իմոց աստուած է. (Սղ. ՟Խ՟Բ. 5։)

Խոստովանել է հռչակել զպարգեւսն, եւ գոհանալ զտուողէն։ Խոստովանեսցուք զբարերարին մերոյ քրիստոսի զողորմածութեամբ վասն մերզմահն աղաղակաւ երգոց. (Լմբ. սղ.։)

ԽՈՍՏՈՎԱՆԵԼ. Դաւանել զճշմարտութիւն հաւատոյ, կամ զստուգութիւն իրաց. հաստատել, ընդունել.

Խոստովանեսցեսբերանով քո տէր յիսուս, եւ հաւաստասցես ի սրտի քում։ Զի սրտիւ հաւատայք յարդարութիւն, եւ բերանով խոստովանիք ի փրկութիւն։ Հեծեծութեամբ խոստովանել, զի նա միայն է աստուած։ Ամենայն որ խոստովանեսցի յիս առաջի մարդկան, խոստովանեցից եւ ես զնմանէ առաջի հօր իմոյ։ Եթէ ոքխոստովանեցէզնա քրիստոս, ի բաց կացցէ ի ժողովրդենէն։ Խոստովանեցայց զանուն նորա ցին զերկոսեան։ Զպտուղ շրթանց խոստովանելոց յանուն նորա.եւ այլն։

Ուախացաւ, եւ խոստովանեաց. (Եփր. համաբ.։)

Կամ կր. Ընդունելի լինել. յանձն առեալ լինել, աներկբայ ճանաչիլ.

Ոչ քան զընչիցդ այլ ին ահա լեալ խոստովանի պատճառք կենդանութեանս մերոյ։ Այսքանեօք մոլեկան ախտիւք խոստովանեցաւ կատաղութիւն։ Խոստովանեցի յամենեցունց զօրաւորագոյն բնութիւն։ Այսմ նհա քաջայայտ խոստովանեցելոյիրագործութեան. (Պիտ.։)

Հաճոյ եղեւ նմա այն՝ որ խոստովանեացն զմեղս իւր, քան զայն՝ որ խոստովանեացզարդարութիւն իւր. (Եփր. համաբ.։)


Խոստովանող, աց

See full entry →

s.

confessor to the faith.

NBHL (2)

Այս են խոստովանօղքն հայոց կատարեալք. որ զխեղութիւնս եւ զչարչարանս խնդութեամբ ընկալան. (Եղիշ. ՟Ը։)

Եւս եւ Վկայութեամբ կատարեալ. մարտիրոս.


Խոստովանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

confession, avowal, acknowledgment, declaration;
երթալ ի —, to go to confession.

NBHL (10)

Ուղղափառ, կամ ճշմարիտ խոստովանութեամբ. (Յճխ.։ Շար. եւ այլն։)

ԽՈՍՏՈՎԱՆՈՒԹԻՒՆ. Յայտնութիւն մեղաց անձին, կամ ամբաստանութիւն զանձանէ կամաւոր զղջմամբ. որ եւ խորհուրդ ապաշխարութեան.

Դարձելոց յապաշխարութիւն խոստովանութեամբ. (Յճխ. ՟Բ։)

Խոստովանութեան բան կրկին է. մի դաւանութիւն հաւատոյ. երկրորդ զմեղս զղջմամբ ասել. (Ի գիրս խոսր.։)

Վտանգեալ ի ցաւոցն՝ խոստովանութիւն ոչ կնրէ տալ։ Որ ոչ զխոստովանութեամբ անկանին. (Կանոն.։)

Տրամախոհութիւն գտօղ առաջարկութեան ի հասարակաց խոստովանութեանց է. (Սահմ. ՟Ժ՟Գ։)

Մատուցանէ զպատարագս իւր ըստ ամենայն խոստովանութեան. (Ղեւտ. ՟Ի՟Բ. 18։)

Մատուսջի՛ք զկամայականս ձեր եւ զխոստովանութիւնս ձեր. (Օր. ՟Ժ՟Բ. 6։)

ԽՈՍՏՈՎԱՆՈՒԹԻՒՆ. Հանդէս նահատակութեան կամ խոստովանողական. (որ հայի ի ՟ա նշ)

այն՝ որ փառաւորեցաւ խոստովանութեամբ հա՝ածանաց. (Եւս. պտմ. ՟Զ. 12։)


Խոտաբեր

See full entry →

adj.

bearing or producing grass, grassy, herbaceous.

NBHL (1)

որ բերէ կամ բուսացանէ զխոտ պարարտ. Երկիրս խոտաբեր եւ մեղրաբուխ. (Զենոբ.։)


Խոտաբուտ

See full entry →

adj.

fed on grass;
living on herbs.

NBHL (1)

Համբուրէին խոտաբուտ կարակրոցն. (Եղիշ. ՟Է։)


Խոտալից

See full entry →

adj.

abounding in grass, full of forage.

NBHL (1)

լցեալ կամ լի խոտովք. խոտաւէտ.


Խոտաճարակ, աց

See full entry →

adj.

herbivorous, pasturing on herbs;
— լինել՝ շրջել, to pasture, to feed.

NBHL (1)

Որ զխոտ ճարակի կամ արածի. եւ Որ բանջարով եւեթ վայրի շատանայ. (որպէս անասուն ի բնէ, կամ նմանեալն անասնոյ, եւ կամաւ ճգնօղն)


Խոտան, աց

See full entry →

adj. adv.

abject, vile, base, mean, worthless, despicable;
—աւ, meanly, basely, shamefully;
in excess;
— առնել, cf. Խոտեմ.

NBHL (3)

(որպէս թէ իբրու խոտ անպիտան համարելի) ἁπόβλητος rejectaneus ἁπόβλημα reliquum ἁποδεδοκιμασμένος reprobus φαῦλος pravus σαπρός malus. Խոտելի. Ընկեցիկ. անարգ. յոռի. անպիտան. բանի չեկօղ, գեշ.

Արծաթ խոտան կոչեցէ՛ք զնոսա, զի խոտեաց զնոսա տէր։ Որ ինչ ի նոցանէ անպիտան եւ խոտան էր։ Այլ ուրեմն խոտան են բարք ճշմարտ։ Ժողովեցին զբարի բարին յամանս, եւ զխոտանն ի բաց ընկեցին։ Ամենայն արարածք աստուծոյ բարի են, եւ չիք ինչ ի նոսա խոտան.եւ այլն։

Ոչ միայն ամուսնանան, այլեւ գնոյ եւս զանձինս տան՝ խոտանաւառ բազում ցանկութիւնս. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 3։)


Խոտաւէտ

See full entry →

adj.

abounding in grass.

NBHL (1)

Տեղի, կամ վայր խոտաւէտ. (Խոր. ՟Բ. 6։ Լմբ. սղ.։ Նչ. եզեկ.։)


Խոտեղէն, ղինի, նաց

See full entry →

adj. s.

grassy;
made of grass;
herbage, vegetables.

NBHL (2)

Կամ Հիւսեալն ի խոտոյ եւ ի պրտուոյ. փսիաթ. պարիխ. խշտիք ի խոտոյ. խոտէ անկողին, խըսիր. հասըր.

Ի քունն շատացեալ լինէր խոտեղինօք, եւ բազում անգամ յերկիր անկանէր. (Աթ. անտ։)


Խոտեմ, եցի

See full entry →

va.

to despise, to contemn, to scorn, to slight, to disdain;
to undervalue, to depreciate.

NBHL (4)

ἁποδοκιμάζω, ἁποβάλλω reprobo, abjicio φαυλίζω contemno, vilipendo ἁκυρόω irritum facio եւ այլն. որ եւ խոտանել. ԽՔոտան առնել. մերժել. ընկենուլերեսաց. անարգել. արհամարհել. ի դերեւ հանել իբր անպիտան ինչ. ընդ վայր հարկանել. (լծորդ երեւի եւ յն. օթէ՛օ, որ եւ թ. եօթէ էթմէք ). մեկդի ընել, երեսէ ձգել, վայր ձգել, քամահրե, վար զարնել.

Զբան տեառն խոտեաց։ Խոտէք զբան աստուծոյ վասն ձերոյ աւանդութեան։ Խոտեցի զանձն, եւ հալեցայ։ Խոտեաց զնոսա տէր։ Խոտեաց տէր եւ մերժեաց զազգն որ առնէր զայս։ Միթէ խոտելո՞վ խոտեցեր զյուդայ։ Ոչ խոտեցից զամենայն ազգդ իսրայէլի։ Սրբեցէք զայն որխոտէն զանձն իւր։ Խոտել զիրաւունս.եւ այլն։

Զամուսնութիւն եւ զմսակերութիւն խոտան. (Եզնիկ.։)

Բնաւ ամենեւիմբ խոտէ բանն (գրոց՝) զիմն եւ զքոյն յեղբայրութեանն ասել (այս ինքն ասիլ). (Բրս. հց.։)


Խոտորեմ, եցի

See full entry →

va. fig.

to turn aside, to mislead, to lead astray;
to divert, to distract;
to twist, to contort, to bend, to make awry;
to lead astray, to cause to err, to delude, to unsettle.

NBHL (3)

Կամ թիւրել. յեղաշրջել. ստերիւրել. ծռել.

Խոտորէիք զսիրտ արդարոյն անիրաւութեամբ. (Եզեկ. ՟ժգ. 22։)

Ոչ կամաց խոտորեցուցանել զնա. (Շ. մտթ.։)


Խոտորեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Խոտորեմ.

NBHL (3)

Կամ թիւրել. յեղաշրջել. ստերիւրել. ծռել.

Խոտորէիք զսիրտ արդարոյն անիրաւութեամբ. (Եզեկ. ՟ժգ. 22։)

Ոչ կամաց խոտորեցուցանել զնա. (Շ. մտթ.։)


Խոտորեցուցիչ, չի, չաց

See full entry →

adj.

perverting, turning aside, leading astray.

NBHL (1)

Խոտորեցուցիչ կամացն աստուծոյ. (Լմբ. սղ.։)


Խոտորիմ, եցայ

See full entry →

vn. fig.

to turn aside, to deviate, to swerve;
to go astray, to lose the way;
to decline, to shrink from;
to slope, to slant;
to go astray, to err, to be perverted, to abandon oneself to;
to avoid, to shun.

NBHL (6)

ἑκκλίνω, ἁποκλίνω, ἑκνεύω declino, diverto διαστρέφομαι pervertor πλανῶμαι erro, vagor. Զարտուղիլ. շեղիլ յուղւոյ. դառնալ եւ գնալ կամ գալ ընդ այլ կողմն. մերձենալ. մէկ դի ծռիլ, դառնալ, մօտիլ.

Խոտորել յաջ կամ յահեակ։ Խոտորեսց յաջակողմն իւր։ Զճանապարհայն գնասցուք, ո խոտորեսցուք յանդս, եւ ոչ յայգիս։ Ոչ խոտորեսցուք այր իւրաքանչիւր ի տուն իւր։ Ոչ կամեցաւ սամփսոն յայգեստանն։ Խոտորեա՛ց առ իս տէր իմ, խոտորեա՛ց. եւ խոտորեցաւ առ նմա ի խորանն։ Խոտորեցաւ առ նա (յուդա). եւ այլն։

Խոտորեցան յիս անիրաւութեամբ.

Այս ինքն մերձեցան. զի սովորութիւն է գրոց զմերձենալն խոտորել դնել. ըստ այնմ, խոտորեցաւ առ նա յուդա. քանզի ոչ յամենայն ժամ է բաց ի մէնջ, եւ երբեմն խոտորին եւ տան մարտչնել։

ԽՈՏՈՐԻԼ. Թիւրել. ստերիւրիլ. հակամիտել. մոլորիլ.

Խոտորեցաւ յաղեքսանդրէ, եւ յայտնեաց զթշնամութիւն իւր. (՟Ա. Մակ. ՟Ժ՟Ա. 12։)


Խոտորնակ, աց

See full entry →

adj. s. adv.

oblique, crooked, aslant, aslope, athwart, across, transverse;
out of the way, indirect;
ill-turned, ill-made;
bad, perverse, wicked, froward;
cross beam, traverse;
—, —ս, obliquely, crossly, transversely.

NBHL (9)

σκολιός perversus πλάγιος obliquus, transversus. Խոտորեալ կամ շեղեալ յուղղութենէ. թիւր. եւ Խեղաթիւր. նիւթապէս, կամ բարոյապէս ծուռ.

ԽՈՏՈՐՆԱԿ. գ. կողմնական մասն կամ թեւ խաչի.

Հպատակութեամբ խաչիս խորհրդոյ. առ որ եւ հայի խոտորնակին ձեւոյ յայտանկար տեսարան. (Նար. խչ.։)

ԽՈՏՈՐՆԱԿ. մ. ԽՈՏՈՐՆԱԿՍ. πλαγίως ex obliquo, ex tranversio τ’ἁπαντία contrarie, -ia որ եւ ԽՈՏՈՐՆԱԿԻ. Խոտորմամբ. թիւրութեամբ. կամակորութեամբ. ընդ հակառակն. ոչ ուղղութեամբ. ծուռ ծուռ.

Խոտորնակ եւ զարտուղի գնամք ի պատուիրանաց նորա. (Ի գիրս խոսր.։)

Ոչ գնացեր բարկութեամբ խոտորնակ. (Լմբ. սղ.։)

Եթէ տակաւինգնայցէք դուք խոտորնակս ... գնացից եւ ես ընդ ձեզ բարկութեամբ խոտորնակս. (Ղեւտ. ՟Ի՟Զ. 21. 23. 24. 40. 41։)

Արարին նոքա խոտորնակ ընդ այնորիկ, եղեւ նոցա խոտոր վասն այնորիկ. (Եփր. համաբ.։)

Օրէնութեամբխօստացան խոտորնակս. (Յհ. կթ.։)


Խոտորնակի

See full entry →

adv.

obliquely, transversely;
at random;
confusedly.

NBHL (4)

διαστρεμμένον, -νως perverum, -se. cf. ԽՈՏՈՐՆԱԿ կամ ԽՈՏՈՐՆԱԿՍ. գրի եւ Ի ԽՈՏՈՐՆԱԿԻ. ասի եւ ԽՈՏՈՐՆԱԿԻ ԽՈՏՈՐՆԱԿ.

Եղեւ քեզ խոտորնակի (կամ ի խոտորնակի). (Եզեկ. ՟Ժ՟Զ. 34։)

Խոտորնակի տեսանեմք զիրացն կարգ։ Սխալաբար եւ խոտորնակի առաք։ Է նւաստգիտել, սակայնոչ ամենեւիմբ խոտորնակի. (Կիւրղ. գանձ.։)

Ոչ գնացեր բարկութեամբ խոտորնակ՝ խոտորնակի ընդ քեզ հետեւօղս. (Նար. ՟Ե։)


Խոտորնակիմ

See full entry →

vn.

to slant, to slope;
to turn aside, to go astray.

NBHL (2)

ԽՈՏՈՐՆԱԿԵԼ կամ ԽՈՏՈՐՆԱԿԻԼ. περιφέρομαι jactor. Խոտորնակի շրջիլ, տարուբերիլ.

Իբրեւ ի կրկիսի յայսկոյս զայնկյս զմիմեամբք խոտորնակոյ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 1։)


Խոտորութիւն, ութեան

See full entry →

s. fig.

obliquity, crookedness, deviation, declination, winding, sinuosity;
turning aside, going astray;
perversity, error, depravity.

NBHL (1)

δισπέτημα adversitas, perversitas παρεκτροπή aberratio. Խոտորեալ կամ խոտորնակ գոլն. եւ Խոտորումն (ըստ ամենայն առման).


Խոտորումն, ման

See full entry →

s.

cf. Խոտորութիւն.

NBHL (1)

διαστροφή perversio ἁποστροφή, ἁποστασία defectio. Խոտորիլն մոլորիլն, դարձ յուղզութենէ ի թիւրութիւն. հեստութիւն. ապստամբութիւն յաստուծոյ. մեղք. մոլորութիւն.


Խորաբանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

enigma;
dark saying, profound import, hidden meaning.

NBHL (2)

κατασκευή artificium. Բան խոր կամ խորին. եւ Հնարիմացութիւն. խորամանկութիւն. խորունկ բան, վարպետութիւն.

Ոչ եթէ բանգիտութեան (կամ բանգիտութիւն) ինչ էր, եւ խորաբանութիւն ճարտարապետութեան. (Կոչ. ՟Դ։)


Խորագէտ

See full entry →

adj.

sagacious, shrewd, judicious;
sensible, prudent, cautious;
wary, subtil, sly, crafty;
ingenious, skilful;
— քաղաքավարութիւն, sagacious policy;
sly conduct.

NBHL (6)

πανούργος, φρόνιμος callidus, vafer, sollers, astutus, prudens. Ոյր խոր է գիտութիւն մտաց. ճարտարամիտ. խոհական. իմաստուն. հանճարեղ. հնարիմաց. կանխապէս. եւ Խորամանկ. խելացի, վարպետորդի.

Ամենայն խորագէտ գործէ իմաստութեամբ։ Իմաստութիւն խորագիտաց ծանիցէ զճանապարհս նոցա։ Որ պահէ զյանդիմանութիւն, խորագէտ է։ Խորագետին տեսեալ զչարագործն պատժեալ, եւ այլն։ Քանզի խորագէտ էի, խելօք կալայ զձեզ։ Եղերուք խորագետք իբրեւ օձս. (եւայն։)

Զխորգէտ խելամտութիւնն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 38։)

Խորագէտ հնարաւորութեամբ. (Արծր.։)

ԽՈՐԱԳԷՏ ԼԻՆԵԼ. իբր Խելամուտ կամ խորազգեաց լինել.

Խորագետ լինի քրիստոսի անսուտհրամանին։ Խորագետ լինի ի խրատելն եւ ի մարմնոյ քաղաքաւարութեան ուղղութիւն. (Լմբ. առակ.։)


Խորագիտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

prudence, shrewdness, sagacity;
craft, cunning.

NBHL (2)

πανουργία, φρόνησις, σοφία astutia, solertia, prudentia, sapientia. Խորագետն գոլ. հնճարեղութիւն. հնարիմացութիւն. ճարտարութիւն. եւ Խորամանկութիւն.

Զխորին խորհուրդս խորագիտութեամբ ի վեր բերել։ Պսակ իմաստնոց խորագիտութիւն։ Իմացարուք անմեղք զխորագիտութիւն.եւ այլն։


Խորախորհուրդ

See full entry →

adj.

mysterious, arcane;
penetrating, acute.

NBHL (3)

ոյր խորհուրդն կամ մտածութիւնն է խորին, եւ թաքուն.

Ցուցցուք զնոսա հագիընկալս եւ խորախորհուրդս ի բանս իւրեանց. (Վրդն. յանթառամն.։)

Այր ծածկամիտ եւ խորախորհուրդ. (Եփր. դտ.։)


Խորախօս

See full entry →

adj.

profound, difficult;
enigmatical, obscure;
jabbering, talking gibberish.

NBHL (1)

Եւ Որ ի խորոց հագագին խօսի. կամ որոյ խօսք են դժուարիմաց՝ առ խորութեան շրթանց. ըստ յն. խորաշուրթն. βαθύχειλος profunda labia habens.


Խորակն

See full entry →

adj.

sunken-eyed.

NBHL (1)

Ոյր աչք են ի խորս կամ խորագոյն.


Խորաձոր, ոց

See full entry →

s. adj.

deep valley;
profound, difficult, rugged, scabrous.

NBHL (3)

φάραγξ vallis ἁπόκρημνον praeceps, praecipitium. Ձոր խորին կամ անդնդախոր. լեռնամէջք. ծործոր. վիհ. խորունկ ձոր.

Նմանութեամբ.

Զխորաձորս մաքսաւորութեամբառլցեալս, եւ զգիճութեամբ հեղեղեալս վերաբերէր ի զգաստութիւն պարզութեան. Զի դիւրագնաց շինի (կամ լինի) ճանապարհ թագաւորին քրիստոսի. (Անան. ի յհ. մկ.։)


Խորանակար, աց

See full entry →

cf. Խորանագործ.

NBHL (1)

σκηνικοποιός scenae factor. Որ կարէ զկտաւս կամ զառագաստս վրանաց. յն. խորանարար, կամ վրանագործ. չատըրճի.


Խորանակից

See full entry →

adj.

dwelling in the same paviliou or tent.

NBHL (1)

Տնակից եւ խորանակիցհամաբնակ. (Փիլ. ել. ՟Բ. 83։)


Խորանաձեւ

See full entry →

adj.

tent-shaped or bell-shaped.

NBHL (5)

Որ ինչէ ի ձեւ խորանի. վրանաձեւ. կամարաձեւ. գմբեթաձեւ.

Խորանաձեւ եւ կամարայարկ կոչէ զերկին. (Վրդն. ծն.։)

Լուսաւոր խորանաձեւ ամպովն. (Տօնակ.։)

Խորանաձեւ կամարացեալ օդ վերնական. (Երզն. ոտ. երկն.։)

Եւ բոցն խորանաձեւ ցոլանայր շուրջ զնոքօք։ Հուր հնոցին խորանաձեւ կամարանման պատեալ. (Հարցնափառ.։)


Խորանայար

See full entry →

adj.

pitching a tent.

NBHL (2)

Որ յարէ յարմարէ կամ յարուցանէ կառուցանէ զխորան. մրպէս շինօղ տաճարի.

Ղամբարափայլ շինեաց տաճար՝ այս սողովմոն խորանայար. (Շ. յիշատ. առակ.։)


Խորանայարկ

See full entry →

adj.

vaulted, cupolatent or bell-shaped.

NBHL (3)

Նմանեալ խորանաձեւ յարկի. կամարակապ. եւ Երկնանման.

Գմբեթարդխորանայարկ՝ հստակացոյց հիմամբ. (Անան. եկեղ։)

Խորանայարկ կամարանման յօրինեցար սուրբ կոյս աստուածածին. (Շար.։)


Խորանաչու

See full entry →

adj.

travelling with tents, camping.

NBHL (1)

Ուր իցէ չու խորանաց կամ վրանօք.


Խորանապահ, աց

See full entry →

s.

tent-guard.

NBHL (1)

Պահապան խորանի, կամ վրանաց բանակին. վանապան.


Խորանարդ, աց

See full entry →

adj. s.

vaulted;
cubical, cubic, hexahedral;
cube;
— երկնից, vault of heaven.

NBHL (3)

κύβος cubus, tessera. Մարմին կամ ձեւ խառակուսի վեցդիմի՝ զուգաչափըստ ամենայն կողմանց. որ եւ ՔՈՒԵԱՅ, ԿԻՎՈՍ.

(Տաճարն կամ եկեղեցին) գմբեթաձեւ խորանաարդ բարձրացեալ. (Յհ. իմ. եկեղ.։) առ կրկին նշանակութիւնս բերին եւ հետագայ վկայութիւնք. (զի ահագին մեծութիւն երկնից անխտիր է բոլորակ վրանաձեւ, եւ քառակուսի միաչափ կիվոս ըստ գրոց)

Խորանարդ հաստաձեղուն հաստատութեամբ. (Անան. եկեղ։)


Խորանափեղկ, ից

See full entry →

s.

tent-Curtain.

NBHL (2)

δέρρις aulaeum, tentorium. Փեղկ խորանի. առագաստք եւ վարագոյրք վրանի. հատուածք կտաւոյ կամ մորթոյ, որովք կազմի վրանն. (ըստ յն. տէ՛րրիս. այն է ռմկ. տէրի, մորթ. որ թարգմանի ի մեզ եւ Խորան, իբր վրան ի մորթոյ. (Սղ. ՟Ճ՟Գ. 2։ Երգ. ՟Ա. 4։ Ես. ՟Ծ՟Դ. 2։))

Խորանն իմ չուառացաւ կորեաւ, եւ ամենայն խորանափեղկք իմ քակտեցան. եւ ոչ գոյ տեղի խորանափեղկաց իմոց. (Երեմ. ՟Ժ. 20։)


Խորանեմ, եցի

See full entry →

va.

to pitch a tent.

NBHL (1)

Սիւն ամպեղէն եւ հրեղէն ի վայր իջանել՝ արկանէր խորանէր խորան լուսեղէն. (Վրդն. լս.) (ուր վրիպակաւ գրչի կրկնեալ երեւի ձայնս խորան։)


Խորասոյզ, սուզի

See full entry →

adj. s. mar.

sunk deeply, deep;
abyss, gulf, pit;
— աչք, sunken eyes;
— առնել, to submerge, to sink to the bottom, to plunge into, to immerse;
— լինել, to dive to the bottom, to sink;
— ի ցաւս, sunk in grief;
— ի թախիծս մտաց, plunged in remorse;
to founder.

NBHL (4)

Այսու եւ լուղարկացդ ժամանեալ հասանէ բնութեան՝ ի խորասոյզն ի վեր ածել յանդնդոց։ Առ ժամայն խորասոյզ ընկղմումն ըմբռնելոցն տիրէր. (Պիտ.։)

Գաւազանն մովսիսի էր (օրինակ խաչի). որով դարձաւջուրն ի վերայ եգիպտական զօրուն, եւ խորասոյզ կորստեամբ դատեցաւ. (Ղեւոնդ.։)

ԽՈՐԱՍՈՅԶ ԱՌՆԵԼ. Սուզանել զորք ի խորս կամ յանդունդս. ընկղմել.

Նաւաբեկութեամբ խորասոյզ եղեալ կորչի. (Պիտ.։)


Խորասուզեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Խորասոյզ առնեմ.

NBHL (1)

Խորասուզիլ կամօք ի խորխորատ. (Լաստ. ՟Ի՟Թ։)


Խորարմատ

See full entry →

adj.

deeply rooted;
— հաստատիլ՝ կանդաղիլ, to strike deep into the soil, to take deep root, to be deeply rooted.

NBHL (1)

որոյ արմատն է խոր կամ ի խորս.


Խորացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to make deeper;
to make abstruse, obscure, unintelligible.

NBHL (1)

Նմանութեամբ Խրթնացուցանել, մթագնել զբանն.


Խորափիտ

See full entry →

s.

cavity, hollow, cave, cavern, excavation;
—ս հատանել, to excavate, to hollow.

NBHL (2)

Նմանութեամբ՝ Հրայիներեւոյթ յեթերս իբր խոռոչ երեւեալ.

Ճաճանչքն, բոցքն, նիգքն, եւ խորափիտքն (կամ խորափիթքն), եւ գիսաւոր ասացեալքն. (Արիստ. աշխ.։)


Խորաքնին

See full entry →

adj.

scrutinizing, investigating;
profound, sublime, past finding out.

NBHL (3)

Խորագոյն քննօղ. խորամուխ յիմաստս.

Խորաքնին եւ նրբահայեաց տեսութեամբ ճառէ. (Տօնակ.։)

ծածկեցաւ ի մէնջ խորաքննին մեկնութիւն մտաց պատգամացն. (Վեցօր. ՟Բ։)