Your research : 1 Results for ջրգող

Ջրգող, աց, ից exact entry

See full entry →

adj.

dropsical, drop-sied, hydropical.

NBHL (3)

ὐδρωπικός, ὔδρωψ, ὔδερος hydropicus, hydrope laborans եւ hydropa, aqua intercus. Ջրգողեալ. եւ ջրգողութիւն ըստ յն. ոճոյ.

Ախա ջրգողի. (Գաղիան.։)

Արիստոտէլ զմեծատունս եւ զանյագս՝ ջրգողից օրինակէ. (Ոսկիփոր.։)


Entries' title containing ջրգող : 3 Results

Ջրգողեալ

See full entry →

adj.

cf. Ջրգող.

NBHL (3)

Ջրգող. ունօղ զախտ ջրգողութեան.

Այր ոմն էր անդ ջրգողեալ. (Ղկ. ՟Ժ՟Դ. 2։)

Ոմանք բորոտք, եւ ոմանք անդամալոյծք, եւ գօսացեալք, եւ ջրգողեալք որովայնիւ. (Ագաթ.։)


Ջրգողիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to suffer from, to be ill of the dropsy, to become or grow dropsical.

NBHL (1)

ὐδρωπιάω hydrope laboro. Հիւանդանալ ջրգողութեամբ. ջրգող լինել. սըսխա ըլլալ.


Ջրգողութիւն, ութեան

See full entry →

s.

dropsy;
— որովայնի, ascites, common dropsy;
— գլխոյ, hydrocephalus;
- աչաց, hydrophthalmia;
— պորաց, hydrophalus;
— սրտակրանաց, hydrocardy;
— փամփշափ, hydrocele;
— կրծից, hydrothorax;
— ականջաց, hydrotite.

NBHL (2)

Անհնարին ջրգողւթեամբ զգածեալ։ Մահկանացու ջրգողութեամբ անկեալ վախճանեցաւ. (Եւս. քր. ՟Բ։)

Վախճանեցաւ դառն սգով ջրգողութեամբ. (Վրդն. պտմ.։)


Definitions containing the research ջրգող : 13 Results

Ջրագողեալ

See full entry →

adj.

cf. Ջրգող.


Ջրագողութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Ջրգողութիւն.

NBHL (1)

Զջրգողութիւն եւ զայտմունս եւ զզայրացմունս մարմնոյ. (Ոսկ. ապաշխ. ՟Է։)


Արծուի, ծուեաց

See full entry →

s.

eagle;
ձագ արծուոյ, eaglet;
էգ —, eagless.

NBHL (1)

ԱՐԾՈՒԻՔ. Ցաւ ինչ, որպէս ազգ ջրգողութեան. (Վստկ. ՟Ճ՟Ձ՟Է։ Բժշկարան.։)


Թանչակալ

See full entry →

adj.

affected with the hemorrhoids.

NBHL (1)

Ադրիանոս վճարեցաւ ջրգողեալ թանչակալ. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Գաղտնորոգայթ

See full entry →

adj.

that lays snares in secret, insidious.

NBHL (1)

Գաղտնորոգայթ աներեւութերակ ... գարշութեամբ մեղացս ջրգողեցեալ. (Նար. ՟Ժ՟Ը։)


Մահկանացու, աց

See full entry →

adj.

mortal, subject to death;
mortiferous, deadly;
հէք —քս, we, poor mortals.

NBHL (1)

Ադրիանոս մահկանացու ջրգողութեամբ անկեալ վախճանեցաւ. (Եւս. քր. ՟Բ։)


Տորոմիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to swell, to bloat, to puff up;
to rot, to putrefy.

NBHL (1)

Նմանեցաւ ջրգողելոյ, որ ուռուցեալ տորոմեալ իցէ։ Այտուցեալ տորոմեալ էք, ա հպարտութեամբ։ Չտեսանիցե՞ս, որ ղժանտ ուխտն ունիցին, զիա՞րդ այտուցեալ տորոմեալ շրջի. (Ոսկ. մտթ. Ոսկ. փիլիպ. Ոսկ. եբր.։ Ըստ նմին եւ Սարգ. ՟բ. պ. ՟Դ։ Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Զ։)


Տուայտ

See full entry →

adj.

suffering, troubled as with dropsy.

NBHL (1)

Տուայտեալ. կամ ուռուցեալ որպէս ջրգող.


Ջրխոց

See full entry →

s.

hydroderme, anasarca.

NBHL (1)

Ախտ մարմնոյ, որպէս ազդ ջրգողութեան, յորժամ ընդ մորթով սփռի ջուր շարաւոտ.


Տղընդեր

See full entry →

adj.

tun-bellied or big-bellied.

NBHL (1)

Լինին ոմանք տղընտերք։ Տղընդերք, ջրգողեալք. (Փիլ. լին. ՟Բ. 2. եւ Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Փայծաղնացաւ

See full entry →

adj. s.

spleen-sick, troubled with the spleen, splenetic;
spleen, melancholy.

NBHL (1)

Որպէս թէ տեսանիցես զոք ջրգողեալ, կամ փայծաղնացաւ. (Ոսկ. ղկ.։ Սարգ. ստէպ։)


Գող, ոց

See full entry →

s.

thief, robber, bandit;
sharper.

Etymologies (1)

, ո հլ. «գող» ՍԳր, որից՝ գողանայ ՍԳր. Եզն., «վարպետութեամբ խաբել» Ծն. իս. 20, 26. Եղիշ., «վարպետութեամբ ծած-կել, պատրուակել» Նանայ., «անհետացնել, վերացնել, ջնջել» Եփր. ծն. Ոսկ. Եղիշ., «թրշ-նամու ձեռքից կռուով մի տեղ գրաւել» Սմբ. պտմ. 105, գողակից Ես. ա. 23, գողութիւն ՍԳր, գողօնք Ծն. լ. 33. լա. 39. Եփր. թգ., գողունի Տոբ. բ. 21. Առակ. թ. 17. Մծբ. Եզն., գողանք Եփր. գող., գողացիկ Ոսկ. մ. ա. 1, գողուղի Ա. մակ. ժ. 82, գողումն Ոսկ. ես. Եփր. ել. Մծբ., գաղտագողի ՍԳր. Ոսկ. մ. ա. 8, յարդգող Փիլ. Շիր. Պիտառ., ջրգողեալ Ղկ. ժդ. 2. Ագաթ., մարդագող Օր. իդ. 7.-այս-տեղ է պատկանում նաև գողել «ծածկել, թագցնել» Մծբ. Վրք. հց. Միխ. աս. անծանօթ մասնիկով է գողախէժ Վրք. իգն. 151, որից գողախիժաբար «գողի կերպով, հնարքով» Ղևոնդ, էջ 96 (մի ձ. գողաիժաբար, ԱԲ ունի և գողաղիժաբար)։


Ջուր, ջրոյ, ով՝ ջուրբ, ջրոց՝ ջուրց

See full entry →

s. adj.

water;
juice;
liquid, watery;
օրհնեալ —, holy water;
չած ջրոյ, water-god;
անոյշ, ըմպելի, պաղ or ղով, գաղջ, տաք, եռացեալ, հանքային, ծծմբային, աղային —, good or portable, drinkable, cold or fresh, tepid, hot, boiling, thermal, sulphurous, saline water;
— մսոյ, broth, cf. Արգանակ;
գաւաթ մի, դոյլ մի —, a glass, a bucket or pail of water;
դոյլ մի լի —, a pailful of water;
ըստ — եւ ըստ ցամաք, by sea & land;
տեղատութիւն եւ մակընթացութիւն ջուրց, tide, flux reflux, & reflux, ebb & flow;
երթալ զջրոյ, to go to fetch water;
— հանել, to draw water;
— ըմպել, to drink water;
— հեղուլ, թափել, առնել —, to make water, to piss, to urine;
— տալ, to water, to sprinkle;
to water, to give to drink to;
եռացուցանել զ—, to warm, to boil water;
— արկանել ձեռաց ուրուք, to pour water on a person's hands;
լաւ է — հորի քան զգինի յոռի, pure water is better than bad wine;
cf. Թակարդ, cf. Ըմպեմ.

Etymologies (1)

, ո հլ. (նաև ջուրբ, ջուրց, ջուրբք) «ջուր» ՍԳր. Եփր. ծն. Ագաթ. Եզն. որից բազմաթիւ ածանցներ. յիշենք դրանցից մի քանիսը. ինչ. ջրել ՍԳր. Եզն. Ագաթ. Եփր. թգ. Ոսկ. մտթ. ջրիչ «ջնջող, ոչնչացնող (դեղ)» Ոսկ. փիլ. 501, (խռովութեան) Ոսկ. հռովմ. 255 (երկուսն էլ չունի ՆՀԲ), ջրի Սե-բեր. Վեցօր. ջրաբաշխ Բուզ. ջրածին Ագաթ. Վեցօր. ջրարբի ՍԳր. Վեցօր. Կոչ. Ոսկ. ես. ջրգող Եւագր. ջրմուղ ՍԳր. ջրթափիլ «ար-բունքի հասնիլ» Բուզ. Յայսմ. յնվ. 3 (հմմտ. պրս. ābpušt «սերմն մարդոյ»), անջրդի ՍԳր. (ներգ. յանջրդոջ Ոսկ. ես. էջ 308), ջրհեղ «առնի» Տաթև. հարց. 241 (չունի ԱԲ). ձիւնաջուր Մծբ. աղաջուր «մարդոց տականք» Ոսկ. ես. 318 (աղաջուրք ի փիլիսոփայիցն). ջրատուն «արտաքնոց» Վրդ. առ. 126. շնջրի Վեցօր. ուղխաջուր Ա. մակ. ժէ. 37. խորա-չուր Մծբ. յաղթաջուր, լորդաջուր Վեցօր. ջրձգել «ջուր սրսկել» Փոնց. էջ 47, ջրմուտ «առուն նեոս մտած տեղր» Սմբ. պտմ. 123. ջրել «առուն դուրս եկած տեղը, ջրի ելք» Սմբ. պտմ. 123, ջրկից «գետախառնուրդք կամ երկու առուների միացման տեղը» Օր-բել. 50, ջրթափ, ջրաթափ «ջրվէժ» Օրբել. 169, 149 (հինգն էլ նորագիւտ բառ)։ Նոր բառեր են անդրջրհեղեղեան, ջրաբաշխական, ջրաբուժութիւն, ջրհանակիր, ջրալի, ջրանցք, ջրոտ, ջրաներկ ևն.-Կ. Սարաֆեան, Բանալի գիտութ. 1788 Սանկպետ. էջ 104 ունի ջրատ «գաւաթ, крущка»։