Definitions containing the research պղերգ : 61 results

Ծուլացուցանեմ, ուցի

va.

to make idle or slothful.

· Calfa

NBHL (1)

Տալ ծուլանալ. պղերգացուցանել. ծուլացնել.


Ծուլացուցիչ, չի, չաց

adj.

rendering idle.

· Calfa

NBHL (1)

Որ տայ ծոյլ եւ պղերգ լինել. առիթ հեղգութեան եւ անհոգութեան.


Ծուլութիւն, ութեան

s.

idleness, slothfulness, laziness, sluggishness;
ի— հատանել cf. Ծուլանամ.

· Calfa

NBHL (1)

ὁκνηρία, ῤᾳθυμία pigritia, desidia, segnities եւ acedia (ի յն. ἁκηδία որ է ձանձրութիւն) գրի եւ ԾՈՒՂՈՒԹԻՒՆ. Ծոյլ գոլն. ծուլանք. վատութիւն. հեղգութիւն. պղերգութիւն. յուլութիւն.


Տարտամութիւն, ութեան

s.

want of determination, irresolution, indecision, uncertainty, embarrassment, perplexity;
cowardice, poltroonery;
sloth, idleness.

· Calfa

NBHL (1)

νωθρία tarditas, segnities, pigritia եւ μέριμνη sollicitudo, cura. Տարտամ գոլն. տարտամելն. յամրութիւն. դանդաղկոտութիւն. պղերգութիւն. յուլութիւն. թուլութիւն մարմնոյ կամ մտաց.


Քնակից լինիմ

sv.

to sleep together.

· Calfa

NBHL (1)

Ասէ ցնա, արի՛ վաղվաղակի. զի մի՛ պղերգասցի. վասն զի քնակիցք էին զինուորքն. (Ոսկ. գծ.։)


Քնէած, ից, աց

adj.

sleepy, drowsy;
lethargic.

· Calfa

NBHL (1)

Դռնապան քնէած։ Սոքա են քնէածք ի բերեաց։ Զարթուցիչ է քնէածից եւ պղերգաց։ Ի սատակումն քնէածիցն (կամ քնածիցն) գալոց է օրն այն։ Օգուտ եղեւ նոցա սաստն, եւ զարթոյց զմիտս քնէածս. (Նար. ՟Ժ՟Զ։ Մծբ. ՟Ժ՟Թ։ Յճխ. ՟Ժ՟Ա։ Ոսկ. մտթ.։)


Քնքուշ

adj. s.

delicate, tender, soft, morbid, pretty, darling, mincing;
puss.

· Calfa

NBHL (1)

μαλακός mollis, effeminatus, remissus ῤᾴθυμος desidiosus βάνασσος illiberalis, inepte magnificus, negligens. Փափուկ. գիրգ. մեղմ. մեղկ. փափկասուն. բարեկեցիկ. Թուլամորթ. պղերգ. նազիք.


Անխղճմտութիւն, ութեան

NBHL (1)

Անխղճմտութիւն առնէ զպղերգութիւն ունայնութեան մտաց։ Անխղճմտութիւն է յիմար իմաստասէր. (Կլիմաք.։)


Յառաջեմ, եցի

NBHL (1)

Վարժողքն պղերգագոյնք ո՛չ զքաջամիտսն ի կատարելութիւն յառաջեն. (Պիտ.։)


Անձն, ձին, ձամբ, ձանց

s.

person;
hypostasis, personality;
creature, being;
soul;
mind;
heart;
myself, thyself, himself;
անձամբ, personally;
անձամբ անձին, by one's self, personally;
զանձամբ դառնալ, to turn back;
զանձամբ արկանել, to put on, յանձին բերել, to imitate;
յանձին ունել, to accept, to approve;
չառնուլ յ—, to refuse, to deny;
սիրէ նա զ— իւր, he loves himself;
վասն անձին եւեթ տամ պատասխանի, I only answer for myself;
երգնում յ— իմ, թէ այդ այդպէս է, on my soul, it is so;
զգաստանալ յանձին, to revive, to recover one's senses;
փոյթ ունի նա վասն անձին, he takes care of himself;
անձին առնել, to commit suicide;
եռն յանձին հարկանել, to boast of, to flatter one's self, to prick one's self;
յ— առնել, to recommend, to confide;
յ— լինել, to commend one's self, to have confidence in, to confide in, to be committed.

· Calfa

Etymologies (1) · Adjarian

ԳՒՌ (dialectal) Ախց. Կր. անձ, Սեբ. անձ, Ակն. օնձ «մարմին» (ինչ. անձը չփլախ «մերկ» ևն). սճերով ասւում է՝ Շմ. անձը փափուկ պահել, Ալշ. անձի միս ուտել «շատ նեղութիւն կրել». Ակն. անձինը վրայ է «մտաւորապէս թոյլ է», Տփ. Ինչ անձէն չէ, էն աշխարէն չէ (ա-ռած), օխչընձօվ «ողջ անձով, կենդանի կերպով». նոր բառեր և առումներ են՝ անձ Վն. «յղի կովի իգական անդամը», ան-ձամեռ Դվ. «թուլամորթ, ծոյլ, պղերգ», ունձ-կուտուր Վն. (<անձկոտոր) «նազելով քայ-լող, հպարտ, ինքնահաւան», անձիկ Ակն. «անձ», առընձի Ալշ. «առանձին». իսկ անձ-նահուր Ապ. «առասպելական էակ» ձևափո-խուած է ազնաւոր բառից։


Ճեպ, ոյ, ի, ով

s. adv.

diligence, haste, speed, hurry;
— զ—ի, —ի —ոյ, —ով, diligently, in haste;
hastily, in a hurry, hurriedly, precipitately;
— շտա —պոյ, haste, alacrity;
— տալ, —ս կացուցանել, cf. Ճեպեմ.

· Calfa

Etymologies (1) · Adjarian

, ո, ի-ա, ի հլ. «աճապարանք, շտա-պումն» ՍԳր. Վեցօր. Ոսկ. ես. և մ. բ. 5, 18. որից ճեպ ի ճեպոյ Եփր. թգ. 428, 430, 455. Մծբ. ճեպ զճեպի Արծր. ճեպս կացուցանել «շտապեցնել» Կոչ. ճեպել ՍԳր. Մծբ. Եւս. պտմ. ճեպել կարկուտ «առատօրէն կարկուտ թափել» Եփր. յոբ. (ՀԱ 1912, 670), ճեպե-ցուցանել Ոսկ. յհ. բ. 26. ճեպընթաց Երզն, մտթ. ճեպումն Ոսկ. յհ. բ. 39. Վրք. հց. հապճեպ Յհ. կթ. հապճեպել Խոր. արագա-հեպ Ոսկ. գծ. 239։-Ճեպել և փութալ բա-ռերի երանգը որոշելով՝ Սարգ. բ. պետ. բ. 420 գրում է. «Ճեպելն քան զփութալն առա-ւելագոյն է. վասն զի փոյթն է արտաքոյ պղերգութեան՝ յօժարութեամբ սրտի զիրս ինչ կատարել. իսկ ճեպելն է ամենայն ին։ պնդութեամբ զհետ ընթանալ և հասանել իրացն»։