provided with a smooth or even shell;
mollusk.
· Calfa
Միւս եւս ազգք (խեցեմորդաց) կոչին ողորկապատեանք. այսինքն կապք, եւ խեցգետինք. հանդերձ այլ եւս բազմօք՝ որ սոցին նման են. (Վեցօր. ՟Է։)
to smooth, to level, to plane;
to curry, to polish, to set a gloss upon, to make smooth or polished;
to smoothen;
to iron, to hot-press, to satin;
cf. Շողոմեմ.
· Calfa
Սկսանի դարձեալ ողորկել, եւ կակղագոյն հեշտալի իմն զբանն ի լսելիս արկանէ։ Զի ծանրագոյն իմն էր նոցա մեղադրութիւնն, դարձեալ ողորկէ, եւ ասէ, ո՛չ ի դատապարտութիւն ինչ ասեմ. (Ոսկ. ՟բ. կոր.։)
Հեշտութիւնն առ ժամանակ ինչ ողորկէ զվայելողն, բայց յետոյ դառնագոյն քան զղեղի առնէ զգոլորշիսն. (Բրս. ի գորդիոս.։)
smoothness, polish, sleekness, glossiness;
softness;
delicacy.
· Calfa
Լսելիք ճանաչէ զձայնից սրութիւնն եւ զծանրութիւն, զողորկութիւնն եւ զխոշորութիւնն. (Նիւս. բն.։)
cf. Ողորմ.
· Calfa
Ողորմաբար ածէր զաչսն, զի տեսցէ զհայրն. (Տէր Իսրայէլ. հոկտ. ՟Ի՟Դ.։)
cf. Ողորմ.
· Calfa
Մռնչեաց ողորմագին։ Ողորմագինս կականին կողկողելով զկնի ձեր (մարք ձեր)։ Տե՛ս զիա՛րդ առաջի փրկչին արկանէր ողորմագինս զիւրոյ անձինն զթշուառութիւն. (Տէր Իսրայէլ. հոկտ. ՟Ի՟Բ.։ Ճ. ՟Բ.։ Նանայ.։)
Խոնարհեալ գորովեցայք առ ի բնութիւնս վտանգաւ չարչարեալս եւ ողորմագինս. (Բրս. ողորմ.։)
merciful, charitable, compassionate.
· Calfa
Զողորմած դատաւորն յուզեցաք՝ վրէժ առնուլ անաչառութեամբ. (Եղիշ. ՟Ե։)
Ողորմածն աղքատին՝ բարեկամ քրիստոսի կոչի. (Շ. ընդհ.։)
mercy, charity, clemency, pity, compassion;
charity, alms, almsgiving, goodness;
գործք ողորմածութեան, good deed.
· Calfa
Որ ողորմածութիւն տանի հօրն, ոչ մոռասցի առ աստուած. (Սիր. ՟Գ. 15։)
Քան զողորմածութիւն եւ քան զբազում եւս այլ ինչ՝ մեծ է հեզութեամբ տանել վշտացն։ Եթէ յանողորմածութենէ յողորմածութիւն փոխեսցիս, զձեռն գօսեցեալ պարզես. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 6. եւ 7։)
Կուսութիւն խոտեցաւ, որ ոչ ունէր զողորմածութիւն (նման իւղոյ). (Գէ. ես.։)
The Miserere and its hymn (Armenian divine service).
· Calfa
ՈՂՈՐՄԵԱ՛Ց որ եւ ՈՂՈՐՄԵԱ կոչի. այն է սաղմոսն՝ Ողորմեա՛ ինձ աստուած, եւ շարականն նորա.
miserable, unhappy, poor, piteous, pitiable.
· Calfa
Ոչ գիտես, թէ դու ես ողորմելի եւ հէք եւ աղքատ, մերկ եւ կոյր։ Եթէ այսու կենօքս միայն յուսացեալ եմք ի քրիստոս, ապա ողորմելի եմք քան զամենայն մարդիկ. (Յայտ. ՟Գ. 17։ ՟Ա. Կոր. ՟Ժ՟Ե. 19։)
Ո՛չ զզրկեալսն, այլ զզրկօղսն համարի ողորմելիս. (Գէ. ես.։)
Ողորմելի լինելն չտայ զթշուառացելումն յիշել զսխալանսն՝ ողորմածին. (Խոսր.։)
to take pity or compassion on, to commiserate, to be affected, moved to pity, to feel for, to sympathize with;
to do good to, to benefit;
ողորմիմ քեզ, I pity you.
· Calfa
Ողորմելն ոչ է պարտուց, այլ ի կարեկցութենէ եւ ի վշտակցութենէ. (Խոսր.։)
Յորժամ մեք անձանց չողորմի ցիմք, ո՞վ է՝ որ մեզ ողորմեսցի ... ողորմես ցո՛ւք անձանց։ Յորժամ յաղօթս կայցեմք առ աստուած, ասեմք, ողորմեա՛ց մեզ տր. ասասցուք եւ յանձինս, ողորմեա՛ մեզ. (Ոսկ. ՟ա. թես.։)
Ո՞վ սգացեալ՝ ոչ ողորմեցաւ ի քէն։ Թող թշնամանեցայց, միայն լոկ ողորմեցայց ի նմանէ։ Ողորմեա ողորմեալդ. (Գեննադ.։ Ոսկ. ղկ.։ Ածաբ. նոր կիր.)
Մի լիցի ինձ կողկողել, եւ ոչ ողորմե. Որ ի մեծէն աստուծոյ ողորմեալ՝ մեծագունիցն վկայեցաւ։ Ի քէն ողորմեալ փրկի՛չ բոլորից՝ իբրեւ զնոսին առ քեզ դիմեցից. (Նար. ՟Բ. ՟Ժ՟Ա. ՟Ժ՟Ը։)
Են ինչ ինչ ի գործոցն, որ ողորմեալ լինին, եւ թողութեան արժանաւորին. (Նիւս. բն.։)
pity, mercy;
alms, charity;
— առնել, տալ, to give alms.
· Calfa
Եգիտ ծառայ քո ողորմութիւն առաջի քո։ Արա՛ ողորմութիւն ընդ տեառն իմում աբրաամու։ Տացէ քեզ ողորմութիւն, եւ ողորմեսցի քեզ։ Ոչ արարեր ի վերայ նորա ողորմութիւն։ Ողորմութեամբ մեծաւ ողորմեցայց քեզ։ Սա առցէ զողորմութիւն յաստուծոյ փրկչէ իւրմէ։ Սիրէ զողորմութիւն եւ զիրաւունս տէր։ Զմեղս քո ողորմութեամբ քաւեսջիր.եւ այլն։
ἕλεος, ἑλεημοσύνη misericordia, eleemosina. Ողորմ, եւ ողորմածութիւն. գթութիւն. մարդասիրութիւն. բարերարութիւն. խնամք. կարեկցութիւն եւ բարձումն թշուառութեան տառապելոց. բաշխումն ընչից. տուրք ձրի. շնորհ. առատաձեռնութիւն.
Շնորհ՝ ձրի տուրքն է. իսկ ողորմութիւն՝ ոչ ձրին միայն, այլեւ կարեկցութեանն. (անդ։)
Որ ոք յեղջերուէ իւղոյն ոչ առնիցէ ողորմութիւն, նաեւ ոչ ի բիւրուց տաղանդաց առնիցէ. (Վրք. հց. ՟Բ։)
to excite to commiseration by loud laments, to touch with pity, to move.
· Calfa
Կառանչէ եւ խանդաղատի, եւ ողորմուկս արկանէ առ աղէտս վշտին. (Մանդ. ՟Ե։)
cf. Ողոք.
· Calfa
Ոչ բանիւք ողոքականօք լցեալ». յն. ողոքանաց. (Կիւրղ. առ կոստանդ.։)
Ոչ առաւել ողոքական (կամ ողոքականօք) բանիւք եւ պատրողօք՝ քան թէ սաստիւ նուաճեալ. (Խոր. ՟Բ. 65։)
Ողոքական բանիւք կոչէր ի հաւանութիւն, կամ հաւանեցուցանէ. (Արծր. ՟Գ. 9։ Լաստ. ՟Ժ։)
supplication, humble prayer, instance;
softness, kind things, soft words, blarney;
attraction, insinuation, persuasion;
fondling, caress, cajoling, coaxing, fulsome flattery, adulation.
· Calfa
κολκία, θωπεία adulatio, blandimentum δέησις precatio. supplicatio παραίτησις depreciatio παραίνεσις, ἑπῳδή persuasio ἵαμα medela եւ այլն. Ողոք. ողոքումն. ամոքումն. քաղցրաբանութիւն. աղերս. ողորմագին քծնութիւն. շողոմանք. շողոքորթութիւն. յորդոր. հրապոյրք. թովչութիւն. բուժումն սրտի.
Ոչ երբէք բանիւք ողոքանաց եղեաք առ ձեզ։ Ծանեայց զողոքանս, զոր ընդ իս խօսիցի։ Ի ձայն բարբառոյ ողոքանաց սկսան աղաղակել առ թագաւորն։ Ի գրգութիւնս ողոքանաց. (՟Ա. Թես. ՟Բ. 5։ Յոբ. ՟Ի՟Գ. 5։ ՟Ա. Մակ. ՟Ժ՟Ա. 89։ ՟Գ. Մակ. ՟Զ. 16։)
Եւ զի՞նչ ողոքանս մատուցանես իսկ օրինադրին (կամ օրինապահին). (Պղատ. օրին. ՟Է։)
Ողոքանաց՝ կարօտանալ թուի ինձ առասպելաց ինչ տակաւին. (անդ. ՟Ժ։)
Գովութիւն աղիւ համեմեալ՝ ո՛չ առ ողոքանս, այլ առ առաջնորդութիւն լաւագունին. (Առ որս. ՟Ժ՟Գ։)
Եւ զի ողոքանօք ոչ կարացին որսալ զնա, մեղադրանօք սկսան խօսել ընդ նմա. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 15։)
Ընդ ողոքանսն խնդան մարդիկ։ Ի բաց դառնան ի բարրելի ողոքանացն։ Որ առ ի յողոքանս ինչ է (իբր ի գրգանս). (Փիլ.։)
Դեւք ողոքանօք որսան զանուսմունս ի խաբէութիւն։ Ընկալան զգիրն խաբեբայ ողոքանաց թագաւորին։ Եւ ոչ ողոքանացն երեսս ինչ արար։ Բազում բանիւք ողոքանօք ածէր զթագաւորն ի հաւանութիւն։ Գութս ողոքանաց արկանէին առաջի բարերարին. (Եղիշ.)
suppliant;
flattering.
· Calfa
Ողոքիչ աղերսանօք. աղաչաւոր. աղօթական.
Ասէր ոմն ողոքաւոր՝ չաւատալեացն պաշտօնատար. (Նար. ՟Ծ՟Գ։)
to supplicate, to persuade mildly;
to soften, to calm, to appease;
to touch, to move to pity;
to fawn upon, to toady, to flatter.
· Calfa
Որք եւ զքեզ թերեւս ողոքեն ոչ փախչել ի տնանկացն։ Ողոքելով հաւանեցուցանել ջանայ. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)
Զառիւծս ողոքես։ Ոչ ողոքէին զոք, այլ կսկծեցուցանէին եւս իբրեւ զաղ։ Հարք զիւրեանց որդիսն ոչ այնչափ ողոքեն, որչափ թշնամանեն։ Մի՛ այսուհետեւ եւ մեք ողոքիցեմք ամենայն ուրեք զայնոսիկ՝ որ ընդ ձեռամբ մերով իցեն, եւ մի մեք յիշխանաց ողոքիլ եւեթ փութայցեմք. (Ոսկ. մտթ.։)
κολακεύω, θωπεύω adulor, blandior ἁπομειλίσσομαι demulceo, placo θεραπεύω, ὐγιάζω colo, sano τιθασσεύω mansuefacio. Ողոք բանիւք աղերսել. ամոքել. հաշտ առնել. համոզել. շողոքորթել. հրապուրել. հաճել. ընդելացուցանել. հանդարտել. աղաչել, չօղօզել, երեսպաշտութիւն ընել, սիրտը առնել.
Մի՛ գուցէ արդեօք այժմ ողոքել ի կախարդականաց ինչ բանից դորա. (Պիտ.։)
Ողոքիմ դարձեալ, եւ ոչ զգաստանամ. (Նար. ՟Կ՟Բ։)
Ուխտեաց ի բաց կալ ի չարէն. եւ ստեաց ուխտին, եւ դարձեալ զնոյն ողոքեաց (զախտ իւր). (Անյաղթ հց. իմ.։)
the whole of a discourse;
sound doctrine.
· Calfa
Հանդէս է մեր ո՛չ զպատմութեանն ողջաբանութիւն գրել. (Խոր. ՟Ա. 8։)
entirely, perfectly, wholly.
· Calfa
Զոր եւ ամենա՛յնն կոչեաց ողջաբար. քանզի ըստ մասինն՝ անկատար ելով՝ ո՛չ է ամենայն. (Փիլ. այլաբ.։)
Ոչ երբէք սահման ողջաբար ունելով, երբեմն զայս, եւ երբեմն զայն յայտնէ։ Ոչ ոք ի գոցանէ ողջաբար ունի. (Անյաղթ պորփ.։)
to receive lovingly, to embrace, to kiss.
· Calfa
Ընկալայ զգիրս, եւ ողջագուրեալ շրթամբք՝ ի վերայ աչացս եդեալ խանդաղատական խորհրդով՝ գոհացայ զտեառնէ. (Մագ. ՟Ի՟Թ։)
thinking soundly, wise, sensible, judicious;
chaste, modest, coy, maidenly, pure, honest;
— միտք, good sense, honesty, plain-dealing.
· Calfa
Այլասերիցն եւ այլաբունիցն զնոյն ներգործութիւն ունել՝ ոչ ոք ներեսցէ յողջախոհիցն. քանզի ոչ ջուր եւ հուր զնոյն ներգործեսցեն. (Կիւրղ. գանձ.։)
Եւ ոչ ողջախորհ ոք իշխէ անգոսնել զդատաստանս նորա. (Իսիւք.։)
Ողջախոհացն քան զամենայն չար տանջանս՝ ամօթն է. (Արծր. ՟Գ. 5։)
Անառակ կեանք, այսինքն ոչ ողջախոհ. (Սահմ. ՟Ը։)
soundly;
honestly, modestly, chastely.
· Calfa
Ողջախոհաբար եւ սրբաշնապէս վերաթռուցեալս։ Խորհէին ողջախոհաբար. ոչ ողջախոհապէս զհաւատն ունին։ Մի՛ յոյժ մերձակայ հարուածով դժուարել. այլ ողջախոհաբար ունել առ ի խրատ. (Դիոն. ածայ.։ Աթ. ՟Ժ՟Բ։ Ածաբ. կարկտ.։)
Ողջախոհաբար հարցանելով, եւ ոչ անհաւանապէս ընդունէր. (Բրս. ընչեղ.։)
Ողջախոհաբար զգօնացուցանէ. (Նար. խչ.։)
to be in one's right senses;
to be chaste, to observe chastity.
· Calfa
Մինչեւ յե՞րբ ոչ ողջախոհանամք յամրագոյն եւ սթափիմք։ Յետոյ ողջախոհասցին, եթէ կամեսցին։ Գոյր հնար մեզ այլոցն պատուհասիւք ողջախոհանալ։ Ոչ պատուհաս ընդունել է չար, այլ չողջախոհանալն հարուածովն չարագոյն է. (Ածաբ.։)
Եթէ կամիմ, ողջախոհանամ (կոյս մնամ). եւ եթէ ոչ կամիմ, ոչ հարկաւորիմ. (Ճ. ՟Գ.։)
sound judgment, wisdom, sagacity, good sense;
chastity, pudicity, temperance, continence, modesty, sobriety, honesty.
· Calfa
Յովսէփ ողջախոհութեամբն թագաւորեաց, պարկեշտութեամբն արդարացաւ։ Յաղագս ողջախոհութեանն մինչ ի կատարած աշխարհի զարմացեալ լինի. (Մեկն. ծն.։)
Քաջութիւն, ողջախոհութիւն, արդարութիւն, իմաստութիւն (չորեքին բարոյական առաքինութիւնքն). (Իսիւք.։)
to offer a burnt offering, to sacrifice.
· Calfa
Ոչ ի ձեռն հրոյ, այլ ի ձեռն ջրոյ զպատարագս ողջակիզեաց։ Սաւուղ ինքնաձեռն ողջակիզէր տեառն։ Տանելով ի գերեզմանն կերակուրս եւ ըմպելիս, ողջակիզեն զկերակուրսն, նուիրեն զգիսն։ Զշարժումն կենդանութեան հոգւոյ իւրեանց ողջակիզեն. (Սեբեր. ՟Ժ։ Նախ. ՟ա. թագ.։ Ոսկ. յեզեկ.։ Եւագր. ՟Լ՟Ա։)
safe and sound, soundly, safely, safe;
quite, totally, entirely, completely;
— դառնել, հասանել, to return, to arrive safe;
— եկիր, — տեսի զքեզ, you are welcome;
երթ —, God keep you, God be with you, adieu!.
· Calfa
Ամենածախ հրովն ի չարչարիլն ողջամբ կիզեալ. (Նար. խչ.։)
right-minded, of sound judgment, in one's right senses, sensible, rational, reasonable, judicious;
orthodox;
— վարդապետութիւն, sound doctrine;
— լինել, to be in one's right mind.
· Calfa
Ողջամտացն՝ գրոց պէտք ոչ են. (Հ=Յ. յնվր. ՟Ժ՟Է.։)
Կրտսերքն ի հրէիցն ողջամիտք էին, եւ իշխանք նոցա ապականեալք էին։ Իցէ՞ ոք՝ որ զմեզ յայդ խորհուրդ ողջամիտ համարիցի, եւ ոչ մոլեկանս եւ այսահարեալս. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 20։ եւ ՟Ա. 6։)
to recover one's health, to heal, to get cured of, to get well again.
· Calfa
Ողջացաւ այրն։ ահաւագիկ ողջացար։ Հիւանդացեալ՝ եւ մի՛ ակնկալցի ողջանալոյ։ Լինիցի ի մորթ մարմնոյ նորա կեղ, եւ ողջասցի։ Նստան ի բանակին, մինչեւ ողջացան (ի վիրաց)։ Դիցեն ի վերայ վիրիդ, եւ ողջասցիս։ Վէր մահուան նորա ողջանայր։ Մինչեւ ողջասցի վէր մահու նորա.եւ այլն։
Ողջացաւ, ողջասցին (յն. ողջանալ, ողջանալոյ), ո՛չ բայ, այլ՝ հոլով բայի. (Արիստ. որակ.։)
perfect in body, sound in wind and limb;
safe and sound;
entirely, wholly.
· Calfa
Զի իցէք ողջանդամք եւ կատարեալք, եւ ոչինչ իւիք նուազեալք. (Յկ. ՟Ա. 4։)
to cure, to heal, to restore to health, to free from sickness or any harm;
to complete, to render perfect.
· Calfa
Կոչեաց ահարոն զքանդակագործսն, եւ ողջացոյց զպակասն ի կերպ որթոյ. (Վրդն. ել.։)
salute, salutation, greeting, compliments, kind regards;
health, state of salubrity;
all, entire, whole;
entirely, wholly, completely;
— հրաժարական, leave-taking, adieu, farewell;
— տալ, to salute;
to compliment;
հարցանել զողջունէ, տեսանել զ— ուրուք, to salute affectionately, with kind expressions;
հարցանել զողջունէ ուրուք, to ask news of;
տալ — հրաժարական, to take leave;
to say good bye, farewell;
—, — քեզ, — ընդ քեզ, good morning ! good day !
— իցէ քեզ, how do you do ? how are you ?
— է, very well;
— է քեզ, is all well with you ?
— է, do you bring good news ?
— է, health, peace, prosperity;
— քեզ տունդ իմ սիրելի, — քեզ երկիր ծննդեան, fare well sweet home ! adieu my native land ! adieu !.
· Calfa
Եթէ ի վերայ միոյ անձին այսպէս, ո՛րչափ եւս առաւել ի վերայ ողջոյն ազգի միոջ. (Եղիշ. ՟Դ։)
Մինչեւ լնուցու նորա տարին ողջոյն։ Վտանգեաց զնա բանիւք զգիշերն ողջոյն։ Ողջոյն իսկ մարդ բժշկեցի։ Թէպէտեւ նոյնպէս ողջոյն հատանիցէ, չէ՛ ինչ պիտոյ ի գործ. (Ղեւտ. ՟Ի՟Ե. 30։ Դտ. ՟Ժ՟Զ. 16։ Յհ. ՟Է. 23։ Եզեկ. ՟Ժ՟Ե. 5։)
Արեգակն՝ կենդանահալած, ի ստուերս միջօրէի կիսաբաժին աւուրն ողջունի (իբրու ամբողջի). (Գիւտ թղթ. առ վաչէ։)
Ողջոյն ընդ ձեզ եւ խաղաղութիւն։ Առ քաղցր հեբրայեցիս ողջոյն յոյժ։ Թագաւոր արտաշէս՝ եզրի քահանայի եւ պատմչի օրինացն տեառն՝ ողջոյն։ Որպիսի՛ ինչ իցէ ողջոյն այս։ Լուաւ զողջոյն մարիամու ...։ Եղեւ ձայն ողջունի քոյ յականջս իմ։ Ողջոյնդ այդ իմոյ ձեռին պօղոսի է։ Սիրեն զողջոյնս ի հրապարակս.եւ այլն։
Եւ ոչ ի մահուն համբուրիւք ողջունից յուղարկին յընտանեաց. (Պիտ. (որ բերի եւ ի յաջորդ նշ։))
Ողջո՛յն քեզ սուրբ եկեղեցի. ողջոյն քեզ սեղա՛ն սրբութեան. ողջո՛յն ձեզ դասք քահանայութեան. ես ճանապահորդեցի առ արարիչն իմ. (Շար.։ Մաշտ.։)
Համբոյր մի ողջոյն ինձ ոչ ետուր». իմա՛ ըստ յն. մի բառ, որ է համբոյր ողջունի կամ սիրոյ. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 23։)
health, good health, soundness of body;
ողջութեամբ, safe and sound, peacefully.
· Calfa
Ողջութիւն՝ տենչալի զկնի փորձութեան ընդդիմակին, եւ սեղան՝ շնորհաւոր զկնի պահոց. (Բրս. պհ.։)
յաղագս ողջութեան վաստակելոց (ցաւօք)։ Բժիշկք շարագրեն յաղագս ողջութեան՝ զոր ինչ թուի նոցա գոլ. (Պղատ. մինովս.։)
bearing a salutation or good news;
— թուղթ, letter, epistle.
· Calfa
Լուսաւորեա՛ զիմ տրտմութիւնս՝ քո ողջունաբեր թղթով. (Գիւտ թղթ. առ վաչէ։)
of salutation, of compliments.
· Calfa
Առաքեաց մարոդաք. եւ զի՞նչ առաքեաց արդեօք. թուղթս ողջունականս, եւ հրեշտակս պատարագօք. (Ոսկ. ես.։)
narrating, telling good news.
· Calfa
Պատմօղ ողջունի, յայտնիչ խաղաղութեանն քրիստոսի.
drawing-room, saloon.
· Calfa
Զկնի ժողովոյն մտեալ յողջունարանն՝ հրամայեաց ոչ զոք թողուլ ի մէջ նոցա, բայց միայն յեպիսկոպոսացն եւ յերիցանցն եւ ի սարկաւագացն։ Եմուտ յողջունարանն. (Ճ. ՟Ժ.։ Տէր Իսրայէլ. նոյ. ՟Ի՟Ե.։)
cf. Ողջունագիր.
· Calfa
Ցուցակ կամ յայտնիչ ողջունի (գիր). ողջունագիր, բարեւագիր.
Առ իւրաքանչիւր սիրելիս՝ թուղթս ողջունացոյցս, եւ պատգամս ուրախալիցս յղէիք խնդութեամբ. (Փարպ.։)
to salute, to compliment;
— ի հանգիստ սրբոց առաքելոցն, to visit the sepulchres of the holy Apostles.
· Calfa
Մատուցեալք առ ճգնօղն՝ ոչ ողջունեն, եւ ոչ հարցանեն. (Իսիւք.։)
Զի եւ քրիստոս զայն բերան ողջունեաց (մատնչին), որ զմահն գործեալ էր. (Բրսղ. մրկ.։)
Յորժամ տեսանես զնշան խաչին, ողջունեսցես զնա մաքուր շրթամբք. (Մագ. ՟Լ՟Թ։)
Համբուրիւ շրթանց ողջունեալ զկառուցեալս խորան։ Ոչ միայն ողջունեալ զանհուպն շրթանց, այլեւ ըմբռնեալ. (Նար. ՟Հ՟Ե. եւ Նար. կուս.։)
Ողջունեցին (կամ ողջունեն) զվայելչութիւն տան քո. (Պտրգ.։)
Զչարն՝ որպէս բարի ողջունեն. (Լմբ. ատ.։)
villainy, abomination, misdeed, impiety, profligacy, flagitiousness, execrable conduct, horrible crime.
· Calfa
oh ! what pain !.
· Calfa
Ցուցանէ չորս գիրս, թոյ, եջ, ոյ. դա (յն. θ, ε, ο, δ ). (Սոկր. ՟Գ. 19։)
Քառիւք ձայնաւորօք, ոիւ, հիւնիւ, եչիւ, այբիւ։ Փաղառութեամբ՝ եչիւ, այբիւ. եւ վարատմամբ՝ ոիւ, հիւնիւ. (Մագ. խչ.։)
Ա՛յ ո՛յ, ա՛յ ոյ (կամ ա՛յ վա՛յ) զքեզ ի խաչ տեսողիս. հազար եղո՛ւկ մօրս այրած սրտիս. (Տաղ.։)
habit, disposition;
valour, strength.
· Calfa
Պա՛րտ է իւրաքանչիւր կիտին տալ զոյնս եւ զոլորակն՝ հաւաստագոյն հանդիպողութեամբ. (Երզն. քեր.։)
Ոյնք ըստանձնեալ ողջախոհիմ ուղփագունեալ։ Քանզի ոյնք քաջաց է, եւ բերէ քաջոլորակս այս եւ այլն. (Մագ. ՟Ժ՟Զ. եւ Մագ. ոտ. խչ.։)
to howl, to yell.
· Calfa
ὡρύω, ὡρύομαι, ἁνοιμώζω ululo, rugio, edo gemitum. Ձայնել գազանաց հեծեծագին. մռնչել. բոռալ. բառաչել. կաղկանձել. վընկվընկալ, պօռալ.
Մռնչելով գազանապէս, եւ արտաքոյ մարդկային ձայնի ոռնալով (այսահարին). (Նիւս. սքանչ.։)
Առիւծք ոռնային քծնելով։ Առիւ ծուցն եկեալ՝ քծնէին, եւ մեծաւ գոչմամբ ոռնային. (Ճ. ՟Բ.։ Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)
cf. Ոռոգեմ.
· Calfa
Զշնչելեացս փողն բնաւորեալ եմք արտաքուստ ոռոգանել (այսինքն զովացուցանել շնչառութեամբ). (Փիլ. բագն.։)
to water, to bathe, to bedew, to wet.
· Calfa
Զշնչելեացս փողն բնաւորեալ եմք արտաքուստ ոռոգանել (այսինքն զովացուցանել շնչառութեամբ). (Փիլ. բագն.։)
small quantity of gold;
gold mine.
· Calfa
χρυσίδιον, χρυσίον, χρυσηΐς , χρυσίτης, χρυσῖτις aureolus, -la, auri colorem referens. Ոսկի փոքրիկ կամ ազնիւ եւ սիրելի. եւ ոսկեղինիկ. ոսկեղէն կամ ոսկւոյ նման ինչ. որպէս եւ յատուկ անուն կնոջ, եւ տեղւոյ. ոսկիեկ.
Դեմետրիոս արար կին զոմն ի գերեաց, եւ անուն դնէր ոսկեակ։ Խօսեցան նմա կին զոսկեակն. եւ նա զորդիսն՝ որ եղեն յոսկեկայն, չսնուցանէր. (Եւս. քր. ՟Ա։)
cf. Ոսկեքար.
· Calfa
Կարգն չորրորդ՝ ոսկեակն, եւ եղունգն, եւ բիւրեղ. (Ել. ՟Լ՟Թ. 13։)
studded with gold.
· Calfa
Սանձք եւ գօտիք ամենայն արծաթեղէն ոսկեբեւեռք. (Բրս. ընչեղ.։)
chrysoberyl.
· Calfa
Ակն սոցա ոսկեքարն է, զոր ոմանք ոսկեբիւրեղ կոչեն. (Տօնակ.։)
golden hill.
· Calfa
Խաչն լուսոյ կանգնեալ բարձրացաւ ի վերայ ոսկէբլուրն գողգոթայի։ Ի վերայ գագաթան ոսկէբլուր գողգոթայի. (Կիւրղ. խչ.։)
gold-smith;
jeweller;
golden, made of gold.
· Calfa
Կոչեալ առ ինքն ոսկեգործ՝ հրամայեաց նմա առնել աղաւնի յոսկւոյ սրբոյ. (Ճ. ՟Բ.։)
Ոսկէգործացն մանկունքն եւ դոյզն ինչ կոշտոյ խնդիր առնեն. (Ոսկ. հռ. ՟Լ՟Ա։)
Կոչեաց զնա ի ճաշ զուղէ ոսկէգործն։ Առեալ զակն՝ ել յերուսաղէմ. եւ եցոյց զնա ոսկէգործին. իսկ ոսկերիչն ասէ, եւ այլն. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։)
Եւ ոսկէգործ ականակապ կազմեալ՝ պատեաց ոսկւով զփրկագործ սուրբ խաչն. (Արծր. ՟Դ. 11։)
interlaced or interwoven with gold;
embroidered with gold;
gold-thread, gold-wire;
— դիպակք, կերպասք, brocade.
· Calfa
Ոսկեթել պատմուճան, կամ հանդերձ, կամ դիպակք, կերպասք, վերարկու. (Խոր. ՟Բ. 57։ Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 39։ Լմբ. պտրգ.։ Նար. խչ.։)
Ոսկեթեղան (կամ ոսկեթեղան) փարուաղաւ». ղ գրչութիւն անստոյգ։