Definitions containing the research թագաւոր : 1760 results

Նստուցանեմ, ուցի

va.

to place on a seat, to seat, to place, to put;
to push in, to thrust;
— զզօրս, to encamp, to pitch a camp;
— զքաղաքաւ, to besiege.

· Calfa

NBHL (1)

Նստուցանէ զնոսա ընդ իշխանս։ Տուրք մարդոյ ընդ իշխանս նստուցանեն զնա։ Նստուցանէ զթագաւորս յաթոռս.եւ այլն։


Շաղաղեմ, եցի

va.

to wrest;
to stammer, to stutter.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ թոթովախօսիւք զանուն թագաւորի շաղաղէ, միթէ պակասի անուն թագաւորին ի նորա շաղփաղփ բանիցն. (Եփր. ծն.։)


Շաղփաղփ, ից

s. adj.

chatterbox;
prattling, tattling, cackling;
foolish, absurd;
silly, insipid, mawkish.

· Calfa

NBHL (1)

ընկալ տէր Աստուած իմ զդոյզն եւ պակասի՞ ար դեօք անուն թագաւորին ի նորա շաղփաղփ (կամ յախուռն) բանից. (Եփր. ի ծն. քրիստոսի.։)


Շաղփաղփեմ, եցի

vn. va. cf. Շաղփաղփիմ.

· Calfa

NBHL (2)

Եթէ թոթովախօս ոք զանունթագաւորի շաղփաղփէ. (Եփր. ծն.։)

Սքանչանամ, որո՞վ ամօթով դու առաջի թագաւորիդ շաղփաղփիս։ սոքա տեսանին զինքեանս պարտեալս, արդ շաղփաղփին։ Անուսմնութեամբ ձերով զայդպիսիդ զօղջեալ շաղփաղփիք. (Ճ. ՟Բ. եւ Ճ. ՟Գ.։)


Շաղփաղփիմ, եցայ

vn.

to talk nonsense, to tell idle stories, to babble, to gossip, to cackle, to tittle-tattle;
to dote, to rave.

· Calfa

NBHL (2)

Եթէ թոթովախօս ոք զանունթագաւորի շաղփաղփէ. (Եփր. ծն.։)

Սքանչանամ, որո՞վ ամօթով դու առաջի թագաւորիդ շաղփաղփիս։ սոքա տեսանին զինքեանս պարտեալս, արդ շաղփաղփին։ Անուսմնութեամբ ձերով զայդպիսիդ զօղջեալ շաղփաղփիք. (Ճ. ՟Բ. եւ Ճ. ՟Գ.։)


Ուտեստ, ից

s.

food, nourishment, victuals.

· Calfa

NBHL (2)

Տուեալ էր զնոսա յուտեստ (յն. ի տուրս անտիոքիդեայ հարճի թագաւորին. (՟Բ. Մակ. ՟Դ. 30։)

Եւ զգաւառն յուտեստի պատրաստութիւն համբարաց թողոյր բերդին։ Մինչդեռ թագաւորն արշակ ի կողմանսն ստորին գաւառացն յանգեղ տան էր յուտեստ». կարծի լինել տեղի արքունի ռոճկաց՝ իբր յատուկ անուն։


Ուրախացուցիչ, չի, չաց

adj.

cf. Ուրախարար.

· Calfa

NBHL (1)

Ուր սուրբ երրորդութիւնն ամենից ցուցանի թագաւոր եւ պարգեւատու եւ ուրախացուցիչ. (Խոսր.։)


Ուրանամ, ացայ

vn.

to deny;
to disavow, to disown, to disclaim;
— զհաւատս or — ի հաւատոց, to abjure one's faith, to apostatize, to turn apostate, to renounce, to forswear;
— զանձն, to renounce, to deny oneself.

· Calfa

NBHL (1)

Բազումք ուրանան ի քէն, եւ բազումք հայհոյեն զքեզ։ Անարգեցին զքրիստոս, եւ ուրացան ի թագաւորութենէ նորա. (Մծբ. ՟Ժ՟Թ։)


Ուրեմն

conj. adv. prep. adj.

then, consequently;
some where, in some place;
about, near;
some, certain;
աստ —, here;
անագան —, too late, in the end, at last, after much time, finally;
վաղ —, already, before;
վերագոյն —, above;
before;
զքառասնամենիւք — էր, he was about forty years old.

· Calfa

NBHL (2)

Որ առաքեալ ի թագաւորէն ուրեմն (տպ. ուրեք) ի սպասաւորութիւն. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։)

Մինչդեռ զվեցհարիւր եւ զքառասուն ամաւ ուրեմն էին, բէղիմոս թագաւորեաց։ Ի գամիրս կոյս, ուրեմն վրիպեաց չոգաւ. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Ուրուական, ի, աց

adj. s.

fantastic, imaginary, visionary, false, apparent, chimerical;
shadow, image, phantom, spectre;
idol, image;
rough-draught, sketch;
—ք, manes, shades, apparitions, ghosts, visions;
—ք մարդկան, statue, likeness;
— պղծութիւն, nocturnal pollution.

· Calfa

NBHL (1)

Դից իմն, եւ այլոց ոմանց դիւցազանց, եւ առ այնու՝ ուրուականաց, եւ մահկանացուաց այլոց թագաւորաց։ Ուրուականաց եւ դիւցազանց թագաւորութիւնն։ Զոր եգիպտացիքն պատմեն լինել դիցն եւ դիւցազանց եւ ուրուականացն՝ ամս սմզ. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Չ (tcha)

s.

the twenty fifth letter of the alphabet, and the nineteenth of the consonants;
seven hundred, seven hundredth.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ միայն զքահանայութիւնն չառ, այլեւ ի թագաւորութենէ անտի եւս անկաւ բորոտութեամբ։ Չհաւանականն իսկ անհաւատիցն առաւել հաստատեսցի ի միտս։ Որք յանցաւորս որպէս ի չանցաւորս յուսայցեն։ Յորժամ հասանէ դեւն ի մոլին, զչլուրս եւ զչլեալս տայ խօսել։ Արդարութիւն՝ ոչ միայն առ ընչիցն չագահելոյ, այլեւ որ այլով ախտիւք չախտանայցէ։ Արտաքին յունաց չիմաստուն իմաստունքն. (Ոսկ. ես.։)


Չարաբարոյ, ից

adj.

ill-natured, perverse, ill-bred, ill-trained, ill-mannered, spiteful, malignant, malicious, malevolent, evil-disposed, inclined to evil;
immoral;
— լինել, to be ill-mannered, uncivilised, rough, rude.

· Calfa

NBHL (2)

Այր ժանտ եւ ժպիրհ եւ յաւէտ չարաբարոյ։ Փրկեաց զթագաւորն ի գազանական չարաբարոյ սպառնալեաց նորա. (Յհ. կթ.։)

Յարիցէ խստագոյն եւ չարաբարոյ թագաւոր որպէս զերկաթ եւ զպղինձ բռնագործ՝ առ որս գործենն զնոսա. (Պիտառ.։)


Չարադատ

adj.

spent with fatigue.

· Calfa

NBHL (1)

Ասաց այն սեաւ թագաւորն ցկախարդն՝ թէ իմ չարադա՛տ մշակ, այսօր ի՞նչ ես արարեալ, եւ կամ ի՞նչ ես վաստակեալ. (Ոսկիփոր.։)


Չարազինեալ

adj.

armed with malice;
incited by the devil.

· Calfa

NBHL (1)

Ապա չարազինեալ թագաւորն՝ տայր հրաման սրամահ առնել զհաւատացեալսն. (Ճ. ՟Բ.։)


Չարախօս, աց, ից

adj.

evil-speaking, slanderous, backbiting, talebearing, calumniating, detracting, defaming;
— լեզու, venomous tongue, slanderer, backbiter;
— լինել, cf. Չարախօսեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ համարիք, եթէ ես չարախօս ինչ իցեմ զձէնջ առ հօր. գոյ որ չարախօս կայ զձէնջ։ Սկսան չարախօս լինել զնմանէ։ Եղեն չարախօս զհրէից առ նաբուգոդոնոսորայ։ Դարձաւ անդրէն առ թագաւորն չարախօս լինել զնմանէ։ Որ չարախօս կային զանձնէ իմմէ։ Չարախօս կային զինէն առ տէր. եւ այլն։


Չարապաշտօն

adj.

idolatrous.

· Calfa

NBHL (1)

Լուեալ չարապաշտօն թագաւորն՝ յոյժ տրտմեցաւ. (Տէր Իսրայէլ. մայ. ՟Թ.։)


Չարարուեստ, ից

adj.

malicious, artful, shrewd, cunning, knavish;
— հնարք, artifices, intrigues.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ձեռն անաստուած հրամանաց չարարուեստ թագաւորացն։ Չարամի՛տ եւ չարարուեստ, մինչեւ յե՞րբ կաս յամառութեան։ Ոչ երբէք տեղեակ են չարարուեստ աղանդոյ կախարդութեանն. (Ճ. ՟Բ. Ճ. ՟Գ.։)


Չարիմաստ

cf. Չարամիտ.

· Calfa

NBHL (1)

Ցուցանել զայս ամենայն խորհուրդ զչարիմաց թագաւորին արեւելից։ Ուրացեալ չարիմացն վասակայ. (Եղիշ. ՟Գ. ՟Է։)


Չարիմաց

cf. Չարամիտ.

· Calfa

NBHL (1)

Ցուցանել զայս ամենայն խորհուրդ զչարիմաց թագաւորին արեւելից։ Ուրացեալ չարիմացն վասակայ. (Եղիշ. ՟Գ. ՟Է։)


Չարչարեմ, եցի

va.

to torment, to harass, to molest, to pain, to ill-treat, to ill-use.

· Calfa

NBHL (1)

Չարչարեցայ, եւ խոնարհ եղէ մինչեւ յոյժ։ Չարչարեցար ամենայն ուրեք, ուր չարչարեցաւ հայր իմ։ Ռամիկն թագաւորաւն հանդերձ չարչարեալ, եւ այլն։


Չափ, ուց, ոց

s. mus. adj. prep. fig.

measure;
that by which any thing is measured;
extent, dimension, measurement;
quantity, dose;
measure, bounds, compass;
mediocrity;
moderation;
rule, proportion, measure;
reach, value, capacity;
boundary, limits, end;
measure, time;
cadence, metre, foot, measure, rhythm;
age of discretion, manhood;
measured, regular, moderate;
middle, moderate;
even, to, about, as, by, with;
— ինչ, some, a little;
—ով, with measure or moderation, moderately;
in verse;
—ով բան, բանք —աւ, verse, poetry;
— հասակաւ, middle-sized;
ի — հասեալ, of age, grown up, formed;
ըստ —ու, in proportion;
ձեօք —, as much as you;
արեամբ —, to blood-shed;
ի — հասանել, to arrive at or to be in the flower of manhood;
to become of age, to be grown up, adult, marriageable;
ի — աւուրց հասանել, to be getting old;
ի —ու ունել զանձն, գիտել զ— անձին, to conduct oneself with moderation, to restrain, to regulate oneself, to be master of oneself;
ի —ու ունել, to confine within due limits, to limit, to keep within bounds, to restrain, to repress;
զ— առնուլ, to measure, to prove, to weigh;
to try, to feel;
զամենայն ինչ առնել —ով եւ կշռով, to do all by weight and measure;
անդր քան զ— անցուցանել, անցանել ըստ —, to go rather too far, beyond bounds, to outstrip, to carry to excess;
— դնել, — եւ սահման դնել, to place limits to, to moderate, to restrain;
կալ ի —ու, to restrain oneself;
to keep one's temper;
ծախս առնել ըստ —ու եկամտիցն, to spend in proportion to one's income;
չկալ ի —ու, to make a bad use of, to misuse;
առնուլ զ— հանդերձի, to take the measure for a coat;
ճանաչել զ— անձին, to know one's ability;
զառն — ոչ գիտել, to know not a man;
not to know mankind, to be ignorant of human nature;
ուխտել երդմամբ —, to confirm on oath;
բրել զտեղին իբրեւ առն —, to dig a hole to a man's depth, to excavate the earth to the depth of a man's height;
ունի սա — ժամանակի առաւել քան զինն հարիւր ամաց, it has lasted for more then nine hundred years;
ունի — ժամանակի հարիւր ամաց, it is a period of a hundred years, it is a century;
հինգ հարիւրով —, about five hundred;
cf. Հինգ;
միտք նորա —ով, person of shallow intellect or weak mind;
առաւել քան զ—ն, very much, immeasurably, exceedingly, extremely, excessively;
միջովք — եւ բարձիւք —, from the loins to the thighs;
զհասարակ — գիշերաւ, about midnight;
գալով — բանին քոյոյ, when your word shall be proved true;
լրացեալ է —ն, the measure is heaped up;
the cup is full.

· Calfa

NBHL (1)

Զի որպէս եղբայր թագաւորի բազում համարձակութիւն ունի առ իւր եղբայրն թագաւորն, քանի՞ չափ մանաւանդ բազում եղբարցն. (Մաշկ.։)


Չափաւոր

adj.

of a just measure, measured, right, meet, proper, decorous, suitable;
middling, moderate, tolerable, so so;
moderate, sober, frugal;
modest, discreet.

· Calfa

NBHL (1)

Տեսանեմք՝ ոչ միայն ի չափաւոր մարդիկ, այլ եւ որ մեծն է քան զամենայն՝ թագաւոր եւ այլն. (Եղիշ. ՟Բ։)


Չափեմ, եցի

va.

to measure;
to examine, to ponder, to weigh;
to judge, to conjecture;
to reward, to return like for like;
to versify, to make verses;
չափեաց նմա վեց չափովն գարի, he gave him six measures of barley.

· Calfa

NBHL (1)

Չափեցին չափովն։ Չափեսջիք երկուս հազարս կանգունս։ Ո՞ չափեաց ափով իւրով զջուրս, եւ զերկինս թզաւ, եւ զերկիր ամենայն քլաւ։ Մանէ, չափեաց աստուած զթագաւորութիւն քո, եւ վախճանեաց զնա։ Ոչ բազմաժամանակեայն է, եւ ոչ որ թուով ամացն չափիցի։ Որով չափով չափէք, չափեսցի ձեզ։ Անձամբ յանձինս զանձինս չափեն (մեծացուցանելով զանձինս).եւ այլն։


Չգիւտ

s.

want, lack;
առ —, for want of, in lieu of, in default of.

· Calfa

NBHL (1)

Առնէին թագաւոր զանտիպատրոս՝ առ չգիւտ արքունական ազգին. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Չկամութիւն, ութեան

s.

unwillingness, ill-will.

· Calfa

NBHL (1)

Ի յատելութեան եւ ի չկամութեան առ թագաւորն պարսից է արքայն հայոց տիրան. (Բուզ. ՟Գ. 20։)


Չյանցուցեալ

adj.

free from guile, innocent.

· Calfa


Շամշտութիւն, ութեան

s.

tetrarchy.

· Calfa

NBHL (1)

Առաջնորդէին եղբարք նորա շամըշտութեամբք. այսինքն մի ի չորից մասանց անտի երկիրն իսրայելացւոց։ Զագրիպպաս կացոյց թագաւոր, ի վերայ թշնամւոյ նորա շամշութեան՝ փլիլպպոսի եւ լիւսինեաայ, եւ ընդ նոսին եւ յետ սակաւ ժամանակի եւ զշամշութիւն եւս հերովդի ետ նմա. (Եւս. պտմ. ՟Ա. 8, կամ 9։ ՟Բ. 4. 10։)


Շառագունութիւն, ութեան

s. fig.

red, redness;
flush, blush, shame, bashfulness.

· Calfa

NBHL (1)

Ի պղծեալ բագինսն հպեալք՝ փոխանակ թագաւորաց խոհակերք լինին. եւ շառագունութեամբ արեանն՝ իբրեւ մարմնավաճառք ի սպանդանոցի նստելով. յն. արիւն եւ շարաւ. (Նիւս. թէոդոր.։)


Շառաւիղուղէշ

adj.

sending forth shoots.

· Calfa

NBHL (1)

Բուրաստան ամենածաղիկ՝ զարգացեալ բուսոյ բանին, ծայրարձակ, շառաւեղուղէշ, գաւազանաբուղխ թագաւորըութեանն քրիստոսի. (Ճ. ՟Գ.։)


Շար, ից

s.

string, file, line, range, row, rank, order, long string, concatenation, chain, series, suite, train;
multitude, great number;
composition;
—ք մարգարտաց, string of pearls;
ոսկի —, gold chain;
—ք լերանց, mountain-chain;
— ճանճից, swarm or lot of flies;
— մրջմանց, swarm of ants;
anthill;
— շանց, pack, number of dogs;
— ազգաբանութեան, genealogy;
ի —ի հարկանել, to register, to record, to set or write down;
ի —ի արկանել, to string, to range, to rank;
ի — արկեալ թուել, to enumerate, to number, to count;
ի միում —ի հարեալ ընդ մի համարել, to be enumerated in the same series;
յանտեղեաց —ին է այս, it is very far from the purpose.

· Calfa

NBHL (1)

Թագաւորել նմա շարս տասն, բաժանեալ զմի շար ի թիւ երից հազարաց եւ վեցհարիւր ամաց։ Տասն թագաւորք, շարք հարիւր եւ ՟Ի։ Եւ ճի շարիցն ասեն առնել սխգ (կամ զ՝խգ) բիւրս ամաց։ Գուցէ ուրեք անուանեալ շարքն ոչ զառ ի մէնջ կարծեալ ամս նշանակիցեն. (Եւս. քր. ՟Ա. յորմէ եւ Խոր. ՟Ա. 3։ Սամ. երէց. եւ այլն։)


Շարական, ի, աց

s.

hymn, canticle, melody;
hymn-book, hymnology.

· Calfa

NBHL (1)

Սղմ. տէր թագաւորեաց. ընդ որ եւ շարական յարմարեն պատշճապէս ի փառս աստուծոյ. (Լմբ. պտրգ.։)


Շարայարեմ, եցի

va.

to reunite, to join together;
to continue, to join, to add.

· Calfa

NBHL (1)

Սա բազում խօսս արար, շարայարեալ ի նա զգործս թագաւորացն։ Սուղ ինչ շարայարեցից։ Այսուհետեւ այլ թագաւորս զմերազնեայսս շարայարել ինձ պատշաճի. (Յհ. կթ.։)


Շարժումն, ման

s. fig. ast.

movement, motion, stir, stirring, nod, shake, toss;
fluctuation, staggering;
excitation, provocation;
agitation, motion, impulse, commotion, emotion;
gesture, action;
earthquake;
movement;
զշարժմունս երակաց զննել, to feel the pulse;
cf. Ընդոստ.

· Calfa

NBHL (1)

Որ նախ ի շարժումն ջուրցն իջանէր։ Տաց զնոսա ի շարժումն ամենայն թագաւորութեանց երկրի։ Գնասցէ շարժմամբ սպառնալեաց իւրոց. (Յհ. ՟Ե. 4։ Երեմ. ՟Ի՟Թ. 18։ Զաք. ՟Թ. 14։)


Շիգղ, շգեղ

s.

buckle, clasp, hasp, button;
decoration;
— ոսկի, golden buckle or clasp.

· Calfa

NBHL (1)

Ետ տանել նմա շինգղ ոսկի, զորօրինակ օրէն էր ունել եղբարց թագաւորին։ Արկանել ծիրանիս, եւ իշխել կրել նշան շգեղ ըստ նշանի թագաւորաց։ Արկանել շիգղ (կամ շինկղ) ոսկի. (՟Ա. Մակ. ՟Ժ. 89։ ՟Ժ՟Ա. 58։ ՟Ժ՟Դ. 44։)


Շինարար, աց

adj.

building many edifices;
compiling good regulations.

· Calfa

NBHL (1)

Զիա՞րդ կարէին նոքա՝ որք եղեն անօթք բարկութեան, լինել անօթք շինարար թագաւորութեան. (Եփր. ծն.։)


Շինաւան, աց

s.

habitable place, inhabited town;
the universe, the world.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն շինաւանի՝ աշխարհակալ դշխոյ (կամ ըստ յն. թագաւոր). (Պտմ. աղեքս.։)


Շիջական, ի, աց

adj. fig.

extinguishable;
transitory, superficial.

· Calfa

NBHL (1)

Մինչդեռ ոչ լինիս ի վերայ շնորհի արտասուացն թագաւորել, ոչ կարես արտասուել, բայց թէ շիջական օրինակաւ եւ պատճառիւ. (Նար. խրատ.։)


Ուղեւոր, աց

s.

traveller;
passenger;
ի ձեւ —ի, in travelling trim.

· Calfa

NBHL (1)

Հատուցանել քեզ՝ իբրեւ աղքատ ուղեւոր թագաւորի ճաշ. (Արշ.։)


Ուղղեմ, եցի

va. mar.

to make straight, to trim, to straighten;
to erect, to raise, to hold up;
to address, to direct;
to conduct, to govern, to rule;
to correct, to rectify;
to correct, to reclaim, to improve, to reform, to make better, to amend;
— զգնացս, զվարս, to regulate one's conduct or actions;
to repent, to amend;
— զսխալանս, to confess one's errors, to redeem one's faults;
— զբան, զխնդիր, to address, to direct one's words to, to question;
ատեան —, to assemble or convoke a council;
նիզակ ումեք —, to hurl a javelin at;
— զկայմ, to mast.

· Calfa

NBHL (1)

Այս ամենայն աստուածային խնամարկութեամբն ուղղեալ լինի։ Երկնից թագաւորութիւնն յարկիր իջանէ, եւ ատեան ուղղի. (Իգն.։)


Ունայն, ից

adj. adv. s.

empty, void;
vain, useless;
in vain, vainly;
vacuum, void, vacuity.

· Calfa

NBHL (1)

Չիք տեղի ունայն, ուր ոչ իցէ թագաւորն մեր քրիստոս. (Եղիշ. ՟Ղ՟Ը։)


Ունայնանամ, ացայ

vn.

to become empty, to be emptied;
to vanish, to vanish or pass away, to go off in smoke, to disappear;
to be deprived of, to remain without;
to be debased, humbled.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ունայնացաւ աթոռ թագաւորութեան իւրոյ, իբրեւ մարմնացաւ. (Բրսղ. մրկ.։)


Ունկնդրեմ, եցի

vn.

to lend one's ear to, to listen, to auscultate, to hear, to hearken to, to grant;
to obey.

· Calfa

NBHL (1)

Անսացեր թագաւոր, ունկնդրեցեր կեանք եւ յոյս. (Նար. ՟Լ՟Դ։)


Ուշ, ոյ, ի

s. adj. adv.

memory, remembrance;
attention;
intelligence, mind, sentiment, sense, instinct;
late;
cf. Յուշիկ;
— եւ ուրուշ, the senses;
— ի կուրծ, attentively, carefully, heedfully;
—ի —ով, with great attention, most attentively, more at leisure, diligently, carefully;
— առնել, առնուլ, ունել, դնել, to pay attention, to be attentive, to have in view, not to lose sight of;
to apply oneself to;
to mind, to take care, to be heedful or cautious, to take good heed, to be on one's guard;
to tend to, to aim at, to seek, to try, to endeavour, to strive;
յ— ածել, առնել, արկանել, to recall to mind, to remember, to remind;
cf. Յիշեցուցանեմ;
յ— գալ, լինել, զ—ով գալ, to bear in mind, to recollect, to call to mind, to remember;
յ—ի ունել, կապել, to preserve in one's memory, to have recollection of, never to forget;
— ի կուրծս առնել, to think, to meditate, to conceive or imagine the design of;
— ի կուրծս արկանել, to take a thing for serious, in earnest;
զ— եւ զուրուշ գրաւել, cf. Մոգեմ;
ընդոստուցանել զ—, to excite the attention;
— ունել յոք, to follow with the eyes;
յ— բերել, cf. Յիշեմ;
յ—ի բերել, to revive, to cause a person recover his breath, to quicken, to rouse;
— ունել, to wait;
բառնել յ—ոյ մտաց, to cause to forget, to put out of one's head;
պրծանիլ յ—ոյ յիշատակաց, to be forgotten;
յ— լինի ինձ, ինձ յ— անկանի, I do remember;
— ի կուրծս անկաւ գրել, the idea struck him to write, he conceived the idea of writing;
— ի կուրծս քաջալերէին զմիմեանս, they incessantly encouraged one another;
չէ ի յ— մտաց, he does not remember;
նմա ընդ յ—ի կապեալ, calling to his memory, reminding him;
— կալ, attention !.

· Calfa

NBHL (1)

Զքոյդ երախտիս յուշ քեզ արկանեմ։ Ի ձեռն սաստին երկուս իրս յուշ արկանէ։ Յուշ արկեալ լինէր ճշմարտութեան թշնամին՝ անօրէն թագաւորին՝ զազատագունդն հայոց. (Նար. ՟Լ՟Է։ Երզն. մտթ.։ Ճ. ՟Բ.։)


Որոգայթադիր, դրաց

adj.

setting or laying a snare;
lying in wait;
cunning, deceitful.

· Calfa

NBHL (1)

Զթագաւորն հպարտացուցեալ ամբարհաւաճեցուցանէր որոգայթադիր թշնամին ի գրգռել յարուցանել հալածանս։ Անըմբռնելիք յորոգայթադիր որսողաց. (Ագաթ.։ Յճխ. ՟Թ։)


Որովայնամոլ, աց

s.

gastromaniac.

· Calfa

NBHL (1)

Որոյ թագաւոր մանուկ, եւ իշխանք որովայնամոլք. (Ածաբ. ժղ.։)


Որչափ, ից, փիք, փոյք

cf. Որչափոյք.

· Calfa

NBHL (1)

Զի թէ ծառայ թագաւորի լինել պատիւ է, ո՞րչափ եւս աստուծոյ. (Գէ. ես.։)


Որպէս

adv. int.

as, the same as, like, almost, according to, conformably, how;
when;
how ! what ! indeed !
— զի, in order that, that, to the end that, so that;
because, for;
— թէ, as if, as though;
— զիարդ եւ իցէ, at all events, no matter what happens;
— զիարդ եւ կամք իցեն, however they may wish, in whatever way one may wish it;
մարդոյ — խոտոյ են աւուրք իւր, the days of man are like grass;
որպէս, որպէս զի, — առանց քննելոյ են դատաստանք նորա, how unsearchable are His judgments !
—, մեռա՜ւ ուրեմն, what! he is dead!.

· Calfa

NBHL (1)

Դիւահարք երկու չարաչարք յոյժ, որպէս զի չէր հնար ումեք անցանել ընդ այն ճանապարհ։ Բժշկեաց զնա, որպէս զի համրն եւ կոյրն խօսիցի եւ տեսանիցէ։ Որպէս զի լինել նմա հինգերորդ յաբրահամէ։ Տաց քեզ, որպէս զի ոչ եղեւ նման քեզ ի թագաւորս.եւ այլն։


Որջաձեւ

adj.

den-like.

· Calfa

NBHL (1)

Հինգ թագաւորքն մարդադէմք էին կերպարանօքն, եւ որջաձեւք էին հին վիշապին բնակութիւնք. (Եղիշ. յես.։)


*Ուզեմ

cf. Կամիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ուզելով ուզէին զթագաւորն իւրեանց. (Ուռհ.։)


Ուժ

cf. Ոյժ.

· Calfa

NBHL (1)

Ուժ առեալ ի սուրբ հոգւոյն՝ պարտէր զթագաւորն. (Տէր Իսրայէլ. հոկտ. ՟Ե.։)