to wet, to bathe, to dip, to drench, to soak;
to moisten, to bedew, to water;
թանալ զանկողին իւր արտասուօք, to bathe one's pillow with tears;
արտասուօք թանալ զոտս ուրուք, to bathe the feet with one's tears;
թանալ զսուր ի պարանոց ուրուք, to cut the throat, to massacre;
թանալ յարիւնս բազմաց, to butcher, to slaughter, to shed much blood, to swim in blood;
թանալ ի գինի, to soak, to steep in wine;
գնացին առանց թանալոյ ի վերայ ծովուն, they passed the sea dry-shod.
· Calfa
կր. թացայ (լծ. լտ. թի՛նկօ) βάπτω mergo, tingo βρέχω pluo, rigo Խոնաւութեամբ տոգորել. թրջել. առոգանել. թաթաւել. ներկանել. շաղախել. մխել կամ ընկղմել ի ջուր, եւ ի խոնաւ ինչ. թրջել, թաթխել, թաթախել.
Թացցէ քահանայն զմատն իւր յարեանն։ Եթաց զմատն իւր յարեանն։ Թացցէ զմատն յիւղոյ անտի։ Ի ջուր թացցի։ Առցեն զոպայ, եւ թացցէ ի ջուրն։ Թացցես զպատառ քո ի քացախիդ։ Թացցի ոտն քո յարեան։ Արտասուօք իմովք զանկողինս իմ թացի։ Արտասուօք սկսաւ թանալ զոտս նորա.եւ այլն։
Ո՞ ոք ի ձէնջ կամիցի թանալ զսուր իւր ի պարանոց ընկերին. (Ոսկ. եփես. ՟Բ։)
Թանային ճանապարհք իմ կոգւով. (Յոբ. ՟Ի՟Թ. 6։)
Յորժամ անձրեւ է, հարկ է իմաստնոյն թանալ. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)
Երկիրն թացաւ, եւ գզաթն ցամաք մնաց։ Որք թանալոց էին յարիւնս բազմաց. (Եղիշ. դտ. եւ Եղիշ. յես.։)
Քահանայիցն ոտքն ոչ թացաւ ի ջուրն. (Ճ. ՟Թ.։)
Լեզուք աշակերտացն յերկնային ծորանն թացան, եւ հրացան ի հոգւոյն. (Համամ առակ.։)
Սորայս լեզու միշտ ի մէնջ զթանալն կամի. (Մագ. ՟Ծ՟Ե։)
Գնացին առանց թանալոյ ի վերայ նորին. այսինքն անթաց ոտիւք. (Լմբ. իմ.։)
ink;
սեաւ թանաք, black ink;
կարմիր թանաք, red-ink;
cf. Կարմրագեղ;
կապոյտ թանաք, blue-ink;
թանաք տպագրութեան, printing-ink;
թանաք ճենաց, Indian or China ink;
անեղծ թանաք, indelible, indestructible ink;
համակիր, ծածկագիր թանաք, sympathetic, invisible, secret ink;
թանաք նշանագրութեան, marking-ink;
արատ, բիծ թանաքի, ink-spot, ink-stain;
արատել թանաքաւ, to ink;
մրճոտիլ, աղտեղիլ թանաքաւ, to be inked all over;
պոյտն, շիշ թանաքի, ink-pot, ink-bottle;
աման թանաքի, ink-horn, inkstand;
cf. Կաղամար.
· Calfa
(սեռ. ի, ըստ ՆՀԲ-ի ի-ա հլ. բայց առանց վկայութեան) «թանաք, մելան» Սե-բեր. Ճառընտ. Ուռհ. Մխ. ապար. որից թա-նաքաման. թանաքոտ, թանաքոտել (նոր բա-ռեր). այս բոլոր ձևերը այժմ գործածաևան ևն միայն արևելեան գրականում, իսկ արև-մըտեան գրականը գործածում է յունարէնից փոխ. մելան և կաղամար։
ՋԲ համարում է արաբերէն, բայց ա-րաբերէնում այսպիսի բառ գոյութիւն չունի։ ՀՀԲ և Տէրվ. Altarmen. էջ 5 թանալ բայից։ Հիւնք. յն. δόνας «եղեդ գրիչ»։
ԳՒՌ (dialectal) Ագլ. Երև. Մրղ. Սչ. Տփ. թանաք, Մկ. թանաք՝, Սլմ. Վն. pmնmք՝, Ագլ. Շմ. Ջղ. թանակ, Գոր. Ղրբ. թmնmկ.-Ներսէսո-վիչ, Բառ. լտ. հյ. էջ 48ա թանաք բառի մօտ ունի նաև թէննէք ձևը՝ որ պէտք է լինի լե-հահաւ ռաւառական մի ձև։
ՓՈԽ (borrowing) Ուտ. t'anak «թանաք», t'anakum leker «թանաքաման»։
Բե՛ր ա՛յսր քարտէզ եւ թանաք. (Ճ. ՟Ա.։)
Թէպէտ եւ պէտք ջրոյն իցեն, իբրեւ դեղոյն թանաքի. (Սեբեր. ՟Գ։)
Ջնջել ոսկեգիր կարգացն, եւ գծագրել սեւադեղ թանաքովն. (Ուռհ.։)
μέλαν atramentum. իտ. inchiostro, tinta Ներկ սեաւ ի պէտս գրչութեան. սեւակ. սեւադեղ. դեղ. որ եւ յն. բառիւ ՄԵԼԱՆ.
Ա՛յլ է բնութիւն թղթին եւ թանաքին, եւ ձեւավորեալ թանաքն կայացեալ է ի թուղթն. (Մխ. ապար.։)
cf. Թանկ;
saddle-girth.
· Calfa
«թամբակալ, գրաստների թամբի գօտին» Բռ. ստեփ. լեհ. (երկու վկայութիւն միայն ունի)։
-Պրս. [arabic word] tang «թամբակալ՝ զոր առնեն վասն ամուր ունելոյ նորա զթամբն ի վերայ ձիոյ». սրանից է փոխառեալ արաբ. [arabic word] lanj «թամբակալ»։ Պրս. բառի բուն իմաստն է «անձուկ, նեղ», փոխաբերաբար և լայնա-բար «նեղութիւն, բարկութիւն. 2. լեռան կիրձ, 3. իւղ հանելու մամուլ. 4. բեռան մի հաևս» և վերջապէս «թամբակալ». տե՛ս և թանկ։-Հիւբշ. 265։
Ուղիղ մեկնեց նախ ՆՀԲ, որից յետոյ, Lag. Arm. Stud. § 840։
ԹԱՆԳ cf. ԹԱՆԿ. որպէս Մեծագին։ Մերթ որպէս պ. թէնկ. այսինքն Գօտի թամբի գրաստուց. փոկ. կապ.
Ի կախ ունելով ի պարանոցէն զթանգ։ Ի կաշւոյ առնէ զթանգս. (Բառ. ստեփ. լեհ.։)
merchant;
shopkeeper;
retailer;
inn-keeper
· Calfa
Եւ Պանդոկապետ. տէր կապելայից. κάπηλος caupo
Վաճառական (ըստ ար. թաճիր. յոքն. թիւճճեար ).
Եղեւ այր թանգար արուեստիւ, եւ հմուտ վաճառականութեան. (Արծր. ՟Բ. 4։)
Թանգարք կամ թանկարք. ճշդողք (կամ ճգնողք)։
Ոչ արդարասցի թանգար ի մեղաց. (Սիր. ՟Ի՟Զ. 28։)
mercantile, com-merciale;
esteemed, precious, dear.
· Calfa
Թանկագին. ազնիւ. կամ արժանի մեծաշահ վաճառաց. թանկ, սուղ.
Բացցուք զթանգարական վաճառս հանթից, վաճառեսցուք լսելեաց զգիւտս աշխատութեան մերոյ. (Ագաթ.։)
treasure, treasury;
museum;
cabinet, collection.
· Calfa
Մթերանոց թանգարական իրաց. գանձարան. գանձ.
Ընծայիւք եւ պատարագօք բազմօք յարքունի թանգարանաց, այլ եւ ի տանէ սրբարանաց մերոց։ Առնուլ թանգարանսն գանձուց եւ կարասեաց նոցա. (Յհ. կթ.։)
to shun, to elude, to set one's self free, to steal, or to get away, to escape, to fly from, to avoid;
to be ashamed, to shuffle, to use chicanery;
-զելով խօսել, to speak with respect or reverence.
· Calfa
ὐποστέλλω, -μαι subtraho me Հնարիլ ճողոպրել զանձն (յամօթոյ, յերկիւղէ, եւ այլն). խորշիլ. խոյս տալ լռելեայն. քաշուիլ, սկըրդիլ ելլալ.
Կամ թէ թանգուզիցէք, զի դուք ամենեքին դատաւորք եղերուք. (Յոբ. ՟Ժ՟Գ. 8։)
Տե՛ս, թէ ո՞րքան խորշանօք եւ թանգուզելով (խօսի). (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 26։)
fine blade, thin plate;
fine membrane, pellicule;
— ապակւոյ, window-glass.
· Calfa
Իբր Թաղանթ. (լծ. եւ պ. թ. թէնթէ) Ոստայն սարդի. պարզուած, ձգուած. վարագոյր. առագաստ. մաշկ թափանցիկ.
Մարգարէն ընդ թանթ ապակւոյ ընդ աչս կիտին տեսանէր զմեծամեծ գործս Աստուծոյ. (Անան. նին.։) Կայ եւ ռմկ. թանթ, որպէս տարածեալ ոստ եւ բարունակ դդմենւոյ, վարնգոյ, եւ այլն։
a little broth, pottage.
· Calfa
Թան աղքատին եւ դուզնաքեայ. ապուրիկ, ապրիկ.
Ոմանք սակաւ ինչ հացիւ եւ զանպաճոյճ թանիկն եւս յաւելուն. (Մանդ. ՟Գ. կամ Եփր. պհ.։)
Զթանիկն ոսպնեայ. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)
dear, high priced;
precious;
— է, it is dear;
փոքր մի —, rather dear;
— մարմնով, corpulent.
· Calfa
ևամ ԹԱՆԳ «մեծագին, սուղ» Տա-Ռև. ձմ. ճը. ամ. 109, Ուռհ. (առ Ստ. Լեհ.︎ «ծանրաշարժ» Բռ. ստեփ. լեհ. որից թանկու-թիւն «թանկ լինելը» Շիր. հացաթանգութիւն Մխ. այրիվ. 84. թանգարան «գանձարան» Յհ. կթ.-նոր գրականում արևելեան բառ-բառը միայն գործածում է թանկ կամ թանգ «մեծարժէք», որից թանկանալ, թանկազնել, բանկութիւն, թանկարժէք, թանկնոց կամ թանկանոց, բայց արևմտեան բարբառն էլ ունի թանգարան, թանգարանապետ, թանգա-րանական (միշտ գրուած գ-ով, թէև թանևա-գին գրւում է կ-ով)։
= Պհլ. [arabic word] tang «նեղ», մանիք. պհլ, [hebrew word] tang (Salemann ЗAH 8, 128), պրս. [arabic word] tang, քրդ. tenk, բելուճ. tank. աֆղան. tang, գնչ. tang, tank, հինդուստ. tung, բո-լորն էլ «նեղ» նշանակութեամբ։ Բայց այս նախնական նշանակութիւնը յետոյ ձևափո-խուելով դարձաւ նաև «քիչ, հացուագիւտ». որից էլ «թանկ». այսպիսի իմաստ են պաբ-զում պրս. tang-rēš «սակաւամօրուս, քարց», tang-dast «չքաւոր» (բառացի «սակաւաձե-ռըն»), tang-yab «հազուագիւտ, սակաւա-զիւտ», tang-sāl «երաշտ, չորային տարի» (գւռ. թանկութեան տարի), իսկ պրս. [arabic word] tangī «նեղութիւն, անձկութիւն» բառը «սով, թանկութիւն» իմաստով գործածում է Շահն թ. 21 [arabic word] ︎ [arabic word] hamān bud ki tangi būd andar ǰihān «ե եղաւ որ սով լինի աշխարհում». հմմտ. նաև հյ. սուղ «կարճ, նեղ» և գւռ. «թանկագին, մեծագին», սղել «գինը բարձրանալ, թան-կանալ»։-Պրս. բառի բուն ծագումը տե՛ս թանձր բառի տակ (Horn § 398)։
Ուղիղ մեկնեց նախ ՆՀԲ։-Հինք. հյ. դանգ կամ պրս. թէնկ բառից. «կալցի
ոք որպէս և կամի»։ Patrubány SA 1. 197 իթ. tenkù «բաւականանալ», SA 2, 13 պրս. teng։
ԳՒՌ (dialectal) Ախց. Կր. թանկ, Ալշ. Գոր. Երև. Մշ Մրղ. Ռ. Ննխ. Շմ. Ջղ. Ռմ. Սլմ. Սչ. Տփ. թանգ, Մկ. Վն. թանգ՝, Ղրբ. թանգ՝, թmնգ՝, Ոզմ. թանգ՝, Հմշ. թօնգ, Ագլ. թունգ (որից բընգ'ա՛նիլ «թանկանալ»)։
ԹԱՆԿ կամ ԹԱՆԳ. պ. թէնկ. Մեծագին, ծանրագին. եւ Ծանրակշիռ. ծանր. սուղ, ծանտր.
Զ իսպանդանոցի սղութիւնն թանկ յարգէին, բայց թագաւորն թեթեւացոյց. (Ուռհ. առ ստեփ. Լեհ.։)
Էր իմաստուն եւ հանճարեղ, բայց մարմնովն թանկ էր. (Բառ. ստեփ. լեհ.։)
cf. Դանկ.
· Calfa
«մի տեսակ փոքր դրամ, ստակ». թընգ'ա՛նիլ «թանկանալ»)։
արծաթեայ դրամ» (ըստ P. de Courteille, Dict. turk -or. արժէր մօտ 76 սանթիմ. ըստ Будаговъ 1, 381 այսօր էլ գործածական է Միջին Ասիոյ մէջ. Խիվայում արժէ 15 կոպ.). -սրանից է նաև պրս. [arabic word] tanga «մի տե-սաև պղնձեայ կամ ոսկեայ դրամ», որ S Martin, Mémoires II 392 մոնգոլերէնից ծա-ւած է համարում։-Հիւբշ. էջ 266։
Ուղիղ մեկնեց նախ S Martin, ան։ ՆՀԲ դնում է դանկ բառից։
Բառ ռմկ. որպէս Դանկ, կամ որոշեալ չափ լոմայի.
Յամենայն գլխոյ պահանջեն զ՟Խ. թանկա։ Ամենայն գերի՝ հազար թանկա վաճառին. (իբր դիւրագին). (Մեծոբ.։)
cf. Թանկ;
— առնել, to make dear;
— վաճառել, գնոյ տալ, to sell dear;
— գնոյ առնուլ, գնոց ստանալ, to buy at a high price.
· Calfa
cf. Փորանկեալ.
· Calfa
«անկար, փորանկեալ» (պատ-մուճանի համար ասուած). մէկ անգամ ու-նի Գնձ. աբգարու. «Եւ զպատմուճանն թան-կուզի՝ առաքեցեր որդւոյն կուսի»։
Իբր Անկար՝ փորանկեալ.
Եւ զպատմուճանն թանկուզի՝ առաքեցեր որդւոյն կուսի. (Գանձ աբգարու.։)
dearness, high price, dearth, famine, scarcity;
արտունջ ունել զթանկութենէ իրաց, to complain of the high price of things.
· Calfa
Ծանրագինն գոլ. սղութիւն.
Թանկութիւն ամենայն իրաց լինի. (Շիր.։)
thick, big, great;
fat;
dense;
deep;
coarse, gross;
rude, clumsy, rough;
deep, flat, low (sound);
barytone;
s. zool. bustard;
in great quantity, thickly;
— միտք, dull-witted, stupid;
— տգիտութիւն, gross ignorance;
— մարմին, weighty, heavy;
corpulent;
— անտառ, մօրուք, dense wood;
thick or bushy heard;
— քուն, deep sleep.
· Calfa
Ծածկեալ թանձր կտաւով։ Թխագոյն թանձր կտաւոց ծածկումն. (Փարպ.։)
παχύς densus եւ այլն. Ստուար. թաւ. խիտ. նիւթեղ. հարստամարմին. յոյր. լայն. խոր. թանծր, հաստ, խոշոր, գէր.
Թանձր եւ խորին քնով. (՟Գ. Մակ. ՟Ե. 6։)
Անտառք թանձունք։ Սղոխք օդոյ, անօսրունք՝ այն որ ի ծովէն, եւ թանձունքն՝ որ ի լճէն. (Փիլ. լին. ՟Դ. 1։ եւ տեսական. յորմէ եւ Խոր. ՟Գ. 62։)
Կէսքն թանձրոյք, եւ կէսքն անօսրունք. (Վեցօր. ՟Ե։)
Թանձրունքն եւ ծանունքն անդէն մնան. (Շիր.։)
Ծանրութիւն թանձրու անդրանիկ նիւթոյս այս հողոյ։ Հոգիք թեթեւք ի թանձր մարմնի. (Նար. ՟Ձ՟Զ. եւ Նար. առաք.։)
Աղաբողոնօքն պարծէին, եւ զթանձր մուրուսն առաջի արկանէին. (Սարգ. յկ. ՟Ը։ տպ. թանձրամորուս։)
Թանձր օրինակաւ բանին. (Իգն.։)
Զի՞ զարմանաս, թէ զհարկաւոր զօրութեանցն այսպիսի բանս թանձունս խօսի. (Ոսկ. ես.։)
Մտաւորք եւ բանաւորք են հրեշտակք, այլ ոչ հանգոյն մեր թանձունք։ Որք ընդ զգայութեամբս են, զմարմնաւորս եւ զթանձունսս ասէ. (Լծ. ածաբ.։)
Յայսմ բանէ զիջաւ նա ի խոնարհութիւն, եւ ի թանձր եւ յանպատիւ առաքինութիւն. (Կլիմաք. (որ առ մարդիկ թանձր եւ անպատիւ իմն երեւի)։)
Այբն ընդ թանձրոյն թանձրանայ. (Ոսկիփոր.։)
ԹԱՆՁՐ. մ. Թանձրագոյնս. խիտ առ խիտ. եւ Խորագոյն.
Բերին տատասկ երկաթի բազում սակառօք, եւ արկին ի գետնի թանձր. (Ագաթ.։)
ԹԱՆՁՐ. գ. Ազգ ջրասոյզ եւ պարարտ հաւու.
Այլ եւ զջրասուզակ ... մեծանձունք եւ յաղթամարմինք հաւքն, փորն, եւ թանձրն, եւ սագն. (Փարպ.։)
heavy and slow, lubber.
· Calfa
Թանձր եւ դանդաղ. ծանրաշարժ. յոյր.
Ե՞րբ իցէ, զի ելից ի թանձրադանդաղ ձանձրալի մարմնոյս. (Եղիշ. ՟Ը։)
Յորմէ՝ Թանձրադանդաղ ձանձրութիւն. (իբր յուլութիւն՞ Յհ. կթ.։)
very fat.
· Calfa
Ոյր թաղանթն կամ ճարպն թանձր է եւ գէր.
Բոյլս վայրենի էրէոցն յագեցուցեալ թանձրաթաղանթս ... սոնքացեալս գիրութեամբ. (Փարպ.։)
thickly branched, woody.
· Calfa
Ոյր են թանձր թուփք կամ ոստք.
Ուղէշս (այսինքն) ճիւղս, աղօշս տերեւալի եւ թանձրաթուփ. (Լծ. նար.։)
of thick cords or ropes.
· Calfa
Որ ունի լարս կամ չուանս հաստագոյնս. որպիսի են ցանցք խիտ վանդակօք ուռեաց.
Տեսակաւ ուռեկաց թանձրալարի, զոր կազմեն յորոգայթ արջոց եւ եղանց. (Նոննոս.։)
of an hard language;
who speaks thick, indistinctly;
of a strange speech.
· Calfa
στιβαρός crasus, gravis եւ այլն. Որոյ լեզուն կամ բարբառն է թանձր եւ հաստ. լեզուն հաստ՝ ծանտր, դժուար հասկընալու.
Եւ ո՛չ առ թանձրալեզուս, զորոց ոչ լսիցես զբանս նոցա. (Եզեկ. ՟Գ. 6։)
thick;
dense;
leafy, wooded, full of branches;
heaped up, heaped together.
· Calfa
Իսկ (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Գ։)
Թանձրախիտ ոստոց. (Իմ. ՟Ժ՟Է. 12։)
Մայրիք իմն թանձրախիթք, եւ ափափայք անանցք. (Ոսկ. ես.։)
Ի թանձրախիտ մայրիսն արձախայ. (Եղիշ. ՟Է։)
Թանձրախիտ ծառք. (Գէ. ես.։)
Թանձրախիտ ամպք. (Շիր.։)
Թանձրախիտ բարձրութեամբն (հասկաց) ամպաձեւ երեւի. (Լաստ. ՟Ժ՟Ը։)
Թանձրախիտ յատակ երկրի, կամ ջուրք. (Լմբ. իմ. եւ Լմբ. առակ.։)
ԹԱՆՁՐԱԽԻՏ ἁμφίλαβης densus, spissius, umbrosus գրի եւ ԹԱՆՁՐԱԽԻԹ. Թանձր եւ խիտ. հոծ. թաւ.
Թանձրախիտ մտօք զսիրոյն ճառս ի ներքս մուծանէ. իբր բազմախորհուրդ, հոծեալ։
cf. Թանձրախիտ.
· Calfa
Խռնեալ թանձրութեամբ. թանձրախիտ.
Թանձրախուռն անտառ. (Բուզ. ՟Դ. 14։)
Ի վերայ թանձրախուռն ոսկերաց հնացելոց (ի տեսիլն Եզեկիէլի). (Ագաթ.։)
very deep mud;
pond, marsh.
· Calfa
Թանձր եւ խորին. (որպէս պաթախ չամուռ)
Դիպեցան թանձրախոր սաստիկ մօրից. (Փարպ.։)
very thick, very dense.
· Calfa
Հոծեալ թանձրութեամբ. խիտ.
Ամպ թանձրահոծ իբրեւ զթաղ լմեալ՝ բալաձեւ սպիտակափայ յոյժ. (Արծր. ՟Ա. 3. (գրի թանձրախոծ ի կրկին ձձ)։)
thick with earth, fertile.
· Calfa
βαθύγειος cujus solum profundum est, fertilis, pinguis Ուր կայ թանձր հող մինչեւ ցխորս. արգաւանդահող. հողը շատ ու պարարտ.
Թանձրահող երկիր, կամ անդաստան, դաշտք. (Պիտ.։ Փիլ.։)
Երկրիս՝ թանձրահող ծանրութեամբ ի վայր կալով. (Շիր.։)
Երկիր թանձր հողով.
Զխտացեալ թանձրահողն դիւրեսցէ. (Պիտ.։)
Գոն եւ ծառք սակաւագոյն, եւ թանձրահող բազում ի նմա. (Եղիշ. երէց.։)
thickened, condensed;
heavy, hard;
viscous, curdled, clotted, congealed;
bushy.
· Calfa
Թանձրագոյն կամ թանձրութեամբ մածեալ. թանձր եւ մածուցիկ. խիտ. խուռն. խռկեալ. խորին եւ ստուար. ծանր. թանծր ու կպչուն.
Ճառագայթք արեգական յորժամ ծագեսցեն, պատառեն զօդն թանձրամած. (Ոսկ. ես.։)
Բնակեալ ի կեանս իւրեանց իբրեւ թէ ի թանձրամած խաւարի. (Եղիշ. ՟Ա։ եւ Արծր. ՟Բ։)
Զլերինս թանձրամած ձիւնն ծածկեաց. (Լաստ. ՟Ի՟Ա։)
Որովայնք թանձրամածք զխորհուրդս սուրբ եւ առողջս ոչ ծնանին. (Եփր. պհ.։)
Թողցես զթանձրամած մարմին քո. (Ճ. ՟Բ.։)
Արիւն թանձրամած Լմբ. (համբ.։)
Թանձրամած տերեւք. (Անան. նին.։)
Երկիր թանձրամած ախիւքն իւրովք դողացեալ երերէր. (Զքր. կթ.։)
Որպէս զհուրն նշանաւոր եւ զարմանաւոր՝ թանձրամած, հրաշիւք մակարդեալ. (Նար. ՟Ժ՟Ա։)
Զթանձրամած քունն ի բա՛ց թօթափեսցուք. (Ոսկ. ՟ա. թես. ՟Թ։)
thickness;
viscidity, tenacity.
· Calfa
Թանձրութիւն. խտութիւն.
Խաւար ամբարշտութեան թանձրամածութեամբ ունելոց է զսուրբ եկեղեցիս մեր. (Փարպ.։)
bushy, thick, woody, wooded, sylvan, woodland.
· Calfa
Փառան՝ անտառախիտ եւ թանձրամայրի. (Կոչ. ՟Ժ՟Բ։)
δασύς densus Ուր են խիտ մայրք. անտառացեալ թաւ ծառովք.
heavy;
plump, fat, corpulent, obese, fleshy, bulky.
· Calfa
Ոյր թանձր է մարմինն, նիւթն, տարրն.
Ի մարմնաւորացն են որ թանձրամարմինք են, եւ են որ անօսրամարմինք. (Եզնիկ.։)
fleshy, muscular, plump, fat, greasy.
· Calfa
Որոյ միսն է թանձր. գէր.
Մաշեցաւ թանձրամիս պարարտ եւ փափուկ մարմինն նորա. (Վրք. ոսկ. ի մի ձեռ։)
thiek-seulled, stupid, dull, block-headed, dull-witted, awkward.
· Calfa
παχύτερος, παχύτατος, παχύφρων stupidus, rudioris animi Թանձր մտօք. տխմար. որ եւ ԹԱՆՁՐԱԳՈՅՆ ասի. գապա.
Քան զամենեսեան վատթարագոյն եւ թանձրամիտ էր Աքազ։ Երեւելի իրաց իմն կարօտանան թանձրամիտք. (Ոսկ. ես.։ եւ Ոսկ. մ. ՟Բ. 6։)
Ընդ այսպիսի թանձրամիտս խօսելով՝ ասէ, մի՛ անմտութեամբ զաթոռոցն առաջինն ընտրեր. (Իգն.։)
Թանձրամիտքն յիմարէին, եւ վատասիրտքն լքանէին. (Եղիշ. ՟Զ։)
thick-skinned.
· Calfa
Ունօղ զթանձր մորթ. Իսկ յոքն. գ. Թանձր մորթ. παχύδερμος, παχυδερμία
Ոչ էած շուրջ զմեօք մորթ թանձրամորթիւքն, եւ ոչ մազ կուռ. (Նիւս. բն.։)
obesity, stoutness, corpulency.
· Calfa
Թանձրամիսն գոլ. գիրութիւն.
Քամեալ մզեցաւ թանձրամսութիւն նորա. (Եղիշ. ՟Է։)
Զի մի՛ թանձրամսութեամբ արտաքս անկցիս ի պիտանացուաց. (Մաշկ.։)
stupidity, dulness, heaviness of mind, slowness of apprehension.
· Calfa
παχύτης crassitudo (mentis), ruditas Թանձրամիտն գոլ. տխմարութիւն.
Մի՛տ դիր թանձրամտութեան առնն ... երեւելի իրաց իմն կարօտանան թանձրամիտք։ Թանձրամտութիւն եւ տկարութիւն լսողացն։ Ի թանձրամտութենէն ի բաց տանի զնոսա. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 6։ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 26։ եւ Ոսկ. գծ.։)
Ըստ հրէական թանձրամտութեանն. (Շ. մտթ.։)
Հարկաւորի բանս, թանձրամտութեանս՝ մամնական իշխանութեանս յարացուցիւ՝ զսոյն երեւելի առնել։ Թերեւս կարասցեն այսոքիւք մարդկան թանձրամտութիւն հպել յիմաստ վերին պայծառութեանն. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. սղ.։)
thick-bearded, well-bearded.
· Calfa
ի տպ. Սարգ. յկ. ՟Ը. որ ըստ ձ. պարտի գրիլ, զթանձր մուրուսն։
thick bottomed;
having a solid foundation.
· Calfa
Որոյ թանձր կամ թանձրահող է յատակն. խորանիստ.
Երկիր թանձրայատակ աղխեալ սեղմեալ. (Ագաթ.։)
Զհարաւ հարթ թանձրայատակ զառ ի հետս. (Վանակ. յոբ.։)
to thicken, to grow thick;
to grow hard;
to curdle, to coagulate, to clot;
to augment, to increase, to accumulate;
— ի մարմնի, to become incarnate;
թանձրացաւ սիրտ ժողովրդեանս, this people's heart is waxed gross;
թանձրանայր աղաղակն, the uproar increased;
the fear redoubled.
· Calfa
Թանձրասցի մարախն. (Ժող. ՟Ժ՟Բ. 5։)
Առ ի յոյժ թանձրանալ դիականցն։ Խաւարն արտաքին թանձրացեալ պահի նոցա. (Եղիշ. ՟Զ. եւ ՟Գ։)
Որովայնք թանձրացեալք (կերակրովք) խորհուրդս սուրբս ոչ ծնանին. (Մանդ. ՟Գ։)
Նմանութեամբ՝ Դիզանալ, բազմանալ, սաստկանալ.
Օրըստօրէ աճեն չարիքն, եւ թանձրանայ մեղքն. (Սարգ. ՟բ. յհ. ՟Բ։)
Մեղք՝ որ ոչն խոստովանին, եւս քան զեւս թանձրանան. (Ոսկ. եբր. ՟Լ՟Ա։)
Գոյժ աղաղակի ամբոխին թանձրանայր. (Ագաթ.։)
ԹԱՆՁՐԱՆԱԼ. Խստանալ.
Թանձրացաւ սիրտ ժողովրդեանդ այդորիկ. (Ես. ՟Զ. 10։ Մտթ. ՟Ժ՟Գ. 15։ Գծ. ՟Ի՟Ը. 27։)
ԹԱՆՁՐԱՆԱԼ. Առնուլ զմարմին թանձր, այսինքն զգալի, շօշափելի.
Թանձրացաւ յանարատ կուսէն. (Եղիշ. ՟Բ։)
Բանն թանձրանայ ի մարմնի, մարմնանայ անմարմինն։ Թանձրացեալ բանդ անըմբռնելի. (Շար.։)
Ի վերայ գլխոյ լերինդ թանձրացելոյ. (Ես. ՟Ի՟Ը. 1։)
παχύνομαι incrassor Զգենուլ զթանձրութիւն. ստուարանալ. խտանալ. ծանրանալ. պնդանալ. մակարդիլ.
ԹԱՆՁՐԱՑԵԱԼ. Իբր Թանձր, թանձրամած. παχύς crassus, densus
Ջուր դանդաղամած թանձրացեալ. յն. ջուր թանձր. (՟Բ. Մակ. 20։) (Նովին առմամբ ասի ի փիլիսոփայութեան՝ Թանձրացեալ, πεπηγώς concretus ընդ հակառակն Վերացելոյ։)
thickened, thick;
concrete;
լեառն —, very fertile hill;
ջուր —, impure water.
· Calfa
densely leaved, leafy.
· Calfa
Որոյ թանձր եւ խիտ են սաղարթք, այսինքն տերեւք. խտասաղարթ։ (Վանակ. յոբ.։)
thick-witted, rustic, stupid, half-witted, hard, obstinate.
· Calfa
παχυκάρδιος, παχύτερος Խստասիրտ. ծանրասիրտ. թանձրամիտ.
Ուսանիցին թանձրասիրտքն անհանճարքն։ Թանձրասրտացն, որ միշտ յերկիր եւեթ հայէին. (Ոսկ. ես.։)
Տեսիլս ահագին երկիւղի, զոր ետ Աստուած թանձրասրտացն. (ա՛յլ ձ. թանձրաստեղծացն). (Եփր. աւետար.։)
Կարի թանձրասիրտք էք. (Եղիշ. թաղմ.։)
Թանձրասիրտ ժողովուրդ. (Լմբ. սղ.։)