Entries' title containing ա : 10000 Results

Թանձրադանդաղ

adj.

heavy and slow, lubber.

NBHL (3)

Թանձր եւ դանդաղ. ծանրաշարժ. յոյր.

Ե՞րբ իցէ, զի ելից ի թանձրադանդաղ ձանձրալի մարմնոյս. (Եղիշ. ՟Ը։)

Յորմէ՝ Թանձրադանդաղ ձանձրութիւն. (իբր յուլութիւն՞ Յհ. կթ.։)


Թանձրաթաղանթ

adj.

very fat.

NBHL (2)

Ոյր թաղանթն կամ ճարպն թանձր է եւ գէր.

Բոյլս վայրենի էրէոցն յագեցուցեալ թանձրաթաղանթս ... սոնքացեալս գիրութեամբ. արպ.։)


Թանձրաթափ

cf. Թանձրատարափ.


Թանձրաթել

s.

tow (hemp or flax).


Թանձրաթուփ

adj.

thickly branched, woody.

NBHL (2)

Ոյր են թանձր թուփք կամ ոստք.

Ուղէշս (այսինքն) ճիւղս, աղօշս տերեւալի եւ թանձրաթուփ. (Լծ. նար.։)


Թանձրալար

adj.

of thick cords or ropes.

NBHL (2)

Որ ունի լարս կամ չուանս հաստագոյնս. որպիսի են ցանցք խիտ վանդակօք ուռեաց.

Տեսակաւ ուռեկաց թանձրալարի, զոր կազմեն յորոգայթ արջոց եւ եղանց. (Նոննոս.։)


Թանձրալեզու

adj.

of an hard language;
who speaks thick, indistinctly;
of a strange speech.

NBHL (2)

στιβαρός crasus, gravis եւ այլն. Որոյ լեզուն կամ բարբառն է թանձր եւ հաստ. լեզուն հաստ՝ ծանտր, դժուար հասկընալու.

Եւ ո՛չ առ թանձրալեզուս, զորոց ոչ լսիցես զբանս նոցա. (Եզեկ. ՟Գ. 6։)


Թանձրախիտ

adj.

thick;
dense;
leafy, wooded, full of branches;
heaped up, heaped together.

NBHL (10)

Իսկ արգ. ՟ա. յհ. ՟Գ։)

ԹԱՆՁՐԱԽԻՏ ἁμφίλαβης densus, spissius, umbrosus գրի եւ ԹԱՆՁՐԱԽԻԹ. Թանձր եւ խիտ. հոծ. թաւ.

Թանձրախիտ ոստոց. (Իմ. ՟Ժ՟Է. 12։)

Մայրիք իմն թանձրախիթք, եւ ափափայք անանցք. (Ոսկ. ես.։)

Ի թանձրախիտ մայրիսն արձախայ. (Եղիշ. ՟Է։)

Թանձրախիտ ծառք. (Գէ. ես.։)

Թանձրախիտ ամպք. (Շիր.։)

Թանձրախիտ բարձրութեամբն (հասկաց) ամպաձեւ երեւի. աստ. ՟Ժ՟Ը։)

Թանձրախիտ յատակ երկրի, կամ ջուրք. (Լմբ. իմ. եւ Լմբ. առակ.։)

Թանձրախիտ մտօք զսիրոյն ճառս ի ներքս մուծանէ. իբր բազմախորհուրդ, հոծեալ։


Թանձրախուռն

cf. Թանձրախիտ.

NBHL (3)

Խռնեալ թանձրութեամբ. թանձրախիտ.

Թանձրախուռն անտառ. (Բուզ. ՟Դ. 14։)

Ի վերայ թանձրախուռն ոսկերաց հնացելոց (ի տեսիլն Եզեկիէլի). (Ագաթ.։)


Թանձրախոր մօր

sn.

very deep mud;
pond, marsh.

NBHL (2)

Թանձր եւ խորին. (որպէս պաթախ չամուռ)

Դիպեցան թանձրախոր սաստիկ մօրից. արպ.։)


Թանձրահոծ

adj.

very thick, very dense.

NBHL (2)

Հոծեալ թանձրութեամբ. խիտ.

Ամպ թանձրահոծ իբրեւ զթաղ լմեալ՝ բալաձեւ սպիտակափայ յոյժ. (Արծր. ՟Ա. 3. (գրի թանձրախոծ ի կրկին ձձ)։)


Թանձրահող

adj.

thick with earth, fertile.

NBHL (6)

βαθύγειος cujus solum profundum est, fertilis, pinguis Ուր կայ թանձր հող մինչեւ ցխորս. արգաւանդահող. հողը շատ ու պարարտ.

Թանձրահող երկիր, կամ անդաստան, դաշտք. (Պիտ.։ Փիլ.։)

Երկրիս՝ թանձրահող ծանրութեամբ ի վայր կալով. (Շիր.։)

Երկիր թանձր հողով.

Զխտացեալ թանձրահողն դիւրեսցէ. (Պիտ.։)

Գոն եւ ծառք սակաւագոյն, եւ թանձրահող բազում ի նմա. (Եղիշ. երէց.։)


Թանձրամած

adj.

thickened, condensed;
heavy, hard;
viscous, curdled, clotted, congealed;
bushy.

NBHL (11)

Թանձրագոյն կամ թանձրութեամբ մածեալ. թանձր եւ մածուցիկ. խիտ. խուռն. խռկեալ. խորին եւ ստուար. ծանր. թանծր ու կպչուն.

Ճառագայթք արեգական յորժամ ծագեսցեն, պատառեն զօդն թանձրամած. (Ոսկ. ես.։)

Բնակեալ ի կեանս իւրեանց իբրեւ թէ ի թանձրամած խաւարի. (Եղիշ. ՟Ա։ եւ Արծր. ՟Բ։)

Զլերինս թանձրամած ձիւնն ծածկեաց. աստ. ՟Ի՟Ա։)

Որովայնք թանձրամածք զխորհուրդս սուրբ եւ առողջս ոչ ծնանին. (Եփր. պհ.։)

Թողցես զթանձրամած մարմին քո. (Ճ. ՟Բ.։)

Արիւն թանձրամած Լմբ. ամբ.։)

Թանձրամած տերեւք. (Անան. նին.։)

Երկիր թանձրամած ախիւքն իւրովք դողացեալ երերէր. (Զքր. կթ.։)

Որպէս զհուրն նշանաւոր եւ զարմանաւոր՝ թանձրամած, հրաշիւք մակարդեալ. ար. ՟Ժ՟Ա։)

Զթանձրամած քունն ի բա՛ց թօթափեսցուք. (Ոսկ. ՟ա. թես. ՟Թ։)


Թանձրամածութիւն, ութեան

s.

thickness;
viscidity, tenacity.

NBHL (2)

Թանձրութիւն. խտութիւն.

Խաւար ամբարշտութեան թանձրամածութեամբ ունելոց է զսուրբ եկեղեցիս մեր. արպ.։)


Թանձրամայրի

adj.

bushy, thick, woody, wooded, sylvan, woodland.

NBHL (2)

δασύς densus Ուր են խիտ մայրք. անտառացեալ թաւ ծառովք.

Փառան՝ անտառախիտ եւ թանձրամայրի. (Կոչ. ՟Ժ՟Բ։)


Թանձրամարմին

adj.

heavy;
plump, fat, corpulent, obese, fleshy, bulky.

NBHL (2)

Ոյր թանձր է մարմինն, նիւթն, տարրն.

Ի մարմնաւորացն են որ թանձրամարմինք են, եւ են որ անօսրամարմինք. (Եզնիկ.։)


Թանձրամիս

adj.

fleshy, muscular, plump, fat, greasy.

NBHL (2)

Որոյ միսն է թանձր. գէր.

Մաշեցաւ թանձրամիս պարարտ եւ փափուկ մարմինն նորա. (Վրք. ոսկ. ի մի ձեռ։)


Թանձրամիտ

adj.

thiek-seulled, stupid, dull, block-headed, dull-witted, awkward.

NBHL (4)

παχύτερος, παχύτατος, παχύφρων stupidus, rudioris animi Թանձր մտօք. տխմար. որ եւ ԹԱՆՁՐԱԳՈՅՆ ասի. գապա.

Քան զամենեսեան վատթարագոյն եւ թանձրամիտ էր Աքազ։ Երեւելի իրաց իմն կարօտանան թանձրամիտք. (Ոսկ. ես.։ եւ Ոսկ. մ. ՟Բ. 6։)

Ընդ այսպիսի թանձրամիտս խօսելով՝ ասէ, մի՛ անմտութեամբ զաթոռոցն առաջինն ընտրեր. (Իգն.։)

Թանձրամիտքն յիմարէին, եւ վատասիրտքն լքանէին. (Եղիշ. ՟Զ։)


Թանձրամորթ

adj.

thick-skinned.

NBHL (2)

Ունօղ զթանձր մորթ. Իսկ յոքն. գ. Թանձր մորթ. παχύδερμος, παχυδερμία

Ոչ էած շուրջ զմեօք մորթ թանձրամորթիւքն, եւ ոչ մազ կուռ. (Նիւս. բն.։)


Թանձրամսութիւն, ութեան

s.

obesity, stoutness, corpulency.

NBHL (3)

Թանձրամիսն գոլ. գիրութիւն.

Քամեալ մզեցաւ թանձրամսութիւն նորա. (Եղիշ. ՟Է։)

Զի մի՛ թանձրամսութեամբ արտաքս անկցիս ի պիտանացուաց. աշկ.։)


Թանձրամտութիւն, ութեան

s.

stupidity, dulness, heaviness of mind, slowness of apprehension.

NBHL (4)

παχύτης crassitudo (mentis), ruditas Թանձրամիտն գոլ. տխմարութիւն.

Մի՛տ դիր թանձրամտութեան առնն ... երեւելի իրաց իմն կարօտանան թանձրամիտք։ Թանձրամտութիւն եւ տկարութիւն լսողացն։ Ի թանձրամտութենէն ի բաց տանի զնոսա. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 6։ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 26։ եւ Ոսկ. գծ.։)

Ըստ հրէական թանձրամտութեանն. (Շ. մտթ.։)

Հարկաւորի բանս, թանձրամտութեանս՝ մամնական իշխանութեանս յարացուցիւ՝ զսոյն երեւելի առնել։ Թերեւս կարասցեն այսոքիւք մարդկան թանձրամտութիւն հպել յիմաստ վերին պայծառութեանն. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. սղ.։)


Թանձրամօրուս

adj.

thick-bearded, well-bearded.

NBHL (1)

ի տպ. Սարգ. յկ. ՟Ը. որ ըստ ձ. պարտի գրիլ, զթանձր մուրուսն։


Թանձրայատակ

adj.

thick bottomed;
having a solid foundation.

NBHL (3)

Որոյ թանձր կամ թանձրահող է յատակն. խորանիստ.

Երկիր թանձրայատակ աղխեալ սեղմեալ. (Ագաթ.։)

Զհարաւ հարթ թանձրայատակ զառ ի հետս. անակ. յոբ.։)


Թանձրանամ, ացայ

vn.

to thicken, to grow thick;
to grow hard;
to curdle, to coagulate, to clot;
to augment, to increase, to accumulate;
— ի մարմնի, to become incarnate;
թանձրացաւ սիրտ ժողովրդեանս, this people's heart is waxed gross;
թանձրանայր աղաղակն, the uproar increased;
the fear redoubled.

NBHL (16)

παχύνομαι incrassor Զգենուլ զթանձրութիւն. ստուարանալ. խտանալ. ծանրանալ. պնդանալ. մակարդիլ.

Թանձրասցի մարախն. (Ժող. ՟Ժ՟Բ. 5։)

Առ ի յոյժ թանձրանալ դիականցն։ Խաւարն արտաքին թանձրացեալ պահի նոցա. (Եղիշ. ՟Զ. եւ ՟Գ։)

Որովայնք թանձրացեալք (կերակրովք) խորհուրդս սուրբս ոչ ծնանին. անդ. ՟Գ։)

Նմանութեամբ՝ Դիզանալ, բազմանալ, սաստկանալ.

Օրըստօրէ աճեն չարիքն, եւ թանձրանայ մեղքն. արգ. ՟բ. յհ. ՟Բ։)

Մեղք՝ որ ոչն խոստովանին, եւս քան զեւս թանձրանան. (Ոսկ. եբր. ՟Լ՟Ա։)

Գոյժ աղաղակի ամբոխին թանձրանայր. (Ագաթ.։)

ԹԱՆՁՐԱՆԱԼ. Խստանալ.

Թանձրացաւ սիրտ ժողովրդեանդ այդորիկ. (Ես. ՟Զ. 10։ Մտթ. ՟Ժ՟Գ. 15։ Գծ. ՟Ի՟Ը. 27։)

ԹԱՆՁՐԱՆԱԼ. Առնուլ զմարմին թանձր, այսինքն զգալի, շօշափելի.

Թանձրացաւ յանարատ կուսէն. (Եղիշ. ՟Բ։)

Բանն թանձրանայ ի մարմնի, մարմնանայ անմարմինն։ Թանձրացեալ բանդ անըմբռնելի. ար.։)

ԹԱՆՁՐԱՑԵԱԼ. Իբր Թանձր, թանձրամած. παχύς crassus, densus

Ի վերայ գլխոյ լերինդ թանձրացելոյ. (Ես. ՟Ի՟Ը. 1։)

Ջուր դանդաղամած թանձրացեալ. յն. ջուր թանձր. (՟Բ. Մակ. 20։) (Նովին առմամբ ասի ի փիլիսոփայութեան՝ Թանձրացեալ, πεπηγώς concretus ընդ հակառակն Վերացելոյ։)


Թանձրացեալ

adj.

thickened, thick;
concrete;
լեառն —, very fertile hill;
ջուր —, impure water.


Թանձրապորտ

adj.

big-bellied, corpulent, thick.


Թանձրասաղարթ

adj.

densely leaved, leafy.

NBHL (1)

Որոյ թանձր եւ խիտ են սաղարթք, այսինքն տերեւք. խտասաղարթ։ անակ. յոբ.։)


Թանձրասիրտ

adj.

thick-witted, rustic, stupid, half-witted, hard, obstinate.

NBHL (5)

παχυκάρδιος, παχύτερος Խստասիրտ. ծանրասիրտ. թանձրամիտ.

Ուսանիցին թանձրասիրտքն անհանճարքն։ Թանձրասրտացն, որ միշտ յերկիր եւեթ հայէին. (Ոսկ. ես.։)

Տեսիլս ահագին երկիւղի, զոր ետ Աստուած թանձրասրտացն. (ա՛յլ ձ. թանձրաստեղծացն). (Եփր. աւետար.։)

Կարի թանձրասիրտք էք. (Եղիշ. թաղմ.։)

Թանձրասիրտ ժողովուրդ. (Լմբ. սղ.։)


Թանձրասփիւռ

adj.

spread thickly over a great space, scattered, spread everywhere;
very thick, crowded.


Թանձրաստարած

cf. Թանձրասփիւռ.


Թանձրատարափ

adj.

that pours, that falls thick like hail, heavy, abundant, closed, compact;
— նեաք, countless arrows;
ամպք նետից, a shower of arrows.

NBHL (2)

Թանձր կամ խիտ որպէս զտեղատարափ. անձրեւի պէս սըխ.

Նետս թանձրատարափս ցնդէին. (Ագաթ.։)


Թանձրացուցանեմ, ուցի

va.

to thicken, to condense;
to coagulate, to congeal.

NBHL (5)

παχύνω crassum reddo Տալ թանձրանալ՝ ըստ ամենայն առման.

Խաւար ջրոց թանձրացոյց զամպս օդոց. (՟Բ. Թագ. ՟Ի՟Բ. 12։)

Խիտ առ խիտ թանձրացոյց զպաշտօն պղծութեան իւրոյ. այսինքն յաճախեաց. (Եղիշ. ՟Ա։)

Տկար մտաց մերոց առաջի թանձրացուսցուք (զգալի օրինակաւ) զյիշատակ սիրոյն Աստուծոյ. (Լմբ. պտրգ.։)

Չկարեմ հաւատալ, թանձրացո՛ զբանդ. ամամ առակ.։)


Թանձրեմ, եցի

va.

cf. Թանձրացուցանեմ.

NBHL (1)

Հարաւային օդն թանձրէ զամպս (զմիմեամբք դիզանելով). (Ոսկիփոր.։)


Թանձրափուշ

adj.

thorny, having many hard thorns.

NBHL (2)

Թանձրութեամբ փշոց պատեալ. յն. ցանկատեսիլ. αἰμαισιώδης ad modum maceriae factus

Ցանկ արկանեն թանձրափուշ, եւ պարսպաց բարձրութիւնս առնեն ի սակս գազանաց. (Պղատ. օրին. ՟Գ։)


Թանձրաքարտ

s.

paste-board;
cardboard.


Թանձրութիւն, ութեան

s.

thickness;
solidity, density, bigness;
concretion, coagulation, condensation;
consistence;
fatness, plumpness;
plenty, abundance;
rusticity, awkwardness;
stupidity, dullness;
— ծերութեան, great old age.

NBHL (11)

παχύς crassitudo, densitas, pinguedo Թանձր գոլն. չափ լայնութեան եւ խորութեան. հոծութիւն. խտութիւն. ստուարութիւն. բարդութիւն. գիրութիւն. եւ Թանձրամտութիւն. բրտութիւն.

Թանձրութիւն հողոյ. (Սղ. ճխ. 8։ ՟Բ. Մնաց. ՟Դ. 17։)

Թանձրութիւն ծովուն թզաւ. (՟Բ. Մնաց. ՟Դ. 5։)

Թանձրութիւն նորա շուրջ առ չորս մատունս. (Երեմ. ՟Ծ՟Բ. 21։)

Թանձրութեամբ վահանի իւրոյ. (Յոբ. ՟Ժ՟Ե. 26։)

Թանձրութիւն տերեւոց, խոտոց, դիականց, խաւարի եւ միգի. (Փիլ.։ Խոր.։ Եղիշ.։ Ճ. ՟Ա.։)

Թանձրութիւն պատրուակի, մարմնոյ, մերոյս գոյութեան, մեղաց. ար.։)

Որչափ ի մարմինն թանձրութիւն յաւելու, բազում չափ հոգին ի տկարութիւն իջանէ. անդ. ՟Ժ՟Է։)

Գիրացուցանես զմարմինդ թանձրութեամբ. աշկ.։)

Որ խուժադուժ եւս էր տեսանելով քան զմտօքն թանձրութեան (կամ թեամբ). յն. անմտութեամբ. (՟Բ. Մակ. ՟Դ. 40։)

Ի հնոց թանձրութիւնն դառնալ (յայժմու բարակութենէ սովորութեանց). (Լմբ. առ լեւոն.։)


Թանչ, ի

s.

diarrhoea, looseness;
dysentery;
piles, hemorrhoids;
colic;
fistula

NBHL (6)

Անկաւ նա յախտ հիւանդութեան թանչից. (Վրք. ոսկ.։)

δυσεντερία, ἔδρα dysenteria, intestinorum tormina, fluxus ventris (լծ. թ. սանճը, խուտուկ). Խիթք աղեաց. որովայնալուծութիւն ծիւրիչ արեամբ չափ. ախտ ընդերաց եւ երաստանի. փորհարութիւն.

Եղեւ հօրն պոպլեայ ի ջերմ եւ յախտ թանչից հիւանդանալ դնիլ. (Գծ. ՟Ի՟Ը. 8։)

Հարցէ զքեզ տէր կեղով եգիպտացւոց, եւ թանչիւք. (Օր. ՟Ի՟Ը. 27։)

Հարան յերաստանս իւրեանց ի թանչս (այսինքն թանչիւք). (Եփր. թագ.։)

Թանչ, ի փորին ցաւ. (կամ թանչի, փորին ցաւ). եւ կեղ կամ կեղտ արտաքուստ։


Թանչք, ից

cf. Թանչ.


Թանչակալ

adj.

affected with the hemorrhoids.

NBHL (2)

Ըմբռնեալ ի թանչից.

Ադրիանոս վճարեցաւ ջրգողեալ թանչակալ. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Թանչեմ, եցի

vn.

to mutter, to grumble on awakening.


Թանց

prep.

without, except;
cf. Առանց.

Etymologies (1)

• տե՛ս Անց։

NBHL (2)

ἅνευ, παρά, δίχα sine, absque, praeter, excepto Առանց. թարց. թո՛ղ ա՛նց. բաց ի. ի զատ, դուրս. մատէ, սըզ. (որպէս եւ լտ. սի՛նէ).

Արդ են թանց սորա սաղմոսքն թուով վեց։ Ո՛չ եթէ առանց մտաց, եւ թանց բնութեան զմերն ընկալաւ ի կնոջէ. (Յհ. իմ. ատ. եւ Յհ. իմ. երեւ.։ յորմէ եւ Խոսրովիկ ստէպ. այլ յետին գրիչք սորա դնեն Թարց։)


Թաշկինակ, աց

s.

handkerchief;
towel;
թաշկինակ ռնգաց, քրտան, pocket -;
թաշկինակ պարանոցի, neckcloth, neckerchief;
թաշկինակ մետաքսեայ, silk -.

Etymologies (2)

• , ի-ա հլ. «քրտինքը սրբելու շոր» Գծ. ժթ. 12. Կոչ. 389. 412. Լմբ. ստիպ. աաւում է նաև թարշինակ Հին բռ. Մխ. աար. (որ ՆՀԲ համարում է ռամիկ ձև). ար-ղի գրականում ընդունուած է միայն թաշկի-նակ ձևը և նշանակում է «քիթ սրբելու շոր» Ղարաբաղում զանազանւում է ձեռքի թաշկի-նակ (քիթ սրբելու համար) և գլխի թաշկինակ (Թիֆլիսի տարազով կանանց գլխին կապե-լու համար). վերջինիս հետ հմմտ. «Թաշկի-նակաւն զոր ընդ գլուխն իւր էր ածեալ». Բուզ. 225։

• Հներից Յայսմ. օգ. 16 համարում է ա-սորի բառ. «Հայք դաստառակ ասեն, ւոյնք մանդիլ, ասորիք թաշկինակ և հրեայք վարշամակ»։-ՀՀԲ շինում է թաշկէն ձևը, որի նուազականն է դը-նում թաշկինակ։ ԳԴ պրս. [arabic word] dažak. dižak «թաշկինակ» բառի հետ։ Նոյնը նաև ՆՀԲ և Հիւնք։-Müller WZKM 10, 354 հնխ. tarš արմատից (հմմտ. սանս. tars «չորանալ», tarsayāmi «չորացնել», յն. τέρσομαι «չորանալ», լտ. torreo) շինում է հպրս. *taršikaina «չորացու-ցիչ», որ պիտի տար պհլ. *tašīkēnak և սրանից էլ հյ. թաշկինակ։ Հիւբշ. 5։2 անհաւանական է համարում։

NBHL (5)

σουδάριον որ է բառ լտ. sudarium (իբր քրտանց սրբիչ). գրի եւ իբր ռմկ. ԹԱՐՇԻՆԱԿ. պ. տէժք. տիժէք. եւ այլն. Դաստառակ. անձեռոց, երեսսրբիչ.

Ի հիւանդս տանել ի քրտանէ նորա թաշկինակս կամ վարշամակս. (Գծ. ՟Ժ՟Թ. 12։)

Թաշկինակաւ զցաւս փարատեցին. (Լմբ. ստիպ.։)

Թարշինակ, որով զքիրտն մաքրեն. (Հին բռ.։)

Թանան զձեռն եւ զթարշինակ այնու. (Մխ. ապար.։)


Թաշտ

s. mus.

an Armenian note.

Etymologies (1)

• տե՛ս Դաշտ (խազը).


Թաչեմ, եցի

vn.

to mumble, to mutter.

NBHL (2)

ԹԱՉԵԼ. Բառ անյայտ, կա՛մ որպէս Թազել, այսինքն վազել. եւ կա՛մ Շաչել, շչել, մրմռալ կիսաձայն, եւ կլանել զբանն.

Կայ յաղօթս, եւ սիրտ նորա ոչ զգայ, զոր ինչ ասացին շրթունք նորա ... թաչէ զմիմեանց կնի գոնեա հարիւր (տուն սաղմոսաց). (Մծբ. ՟Ժ՟Թ։)


Թապութ

cf. Դրիճ.


Թառ, ի

s.

roosting place, perch;
bar, stake for supporting vines;
*swing;
see-saw.

NBHL (4)

πέτακρον lignum, aut asser super quo gallinae dormiunt;
pertica Որպէս թէ տեղի դարելոյ դադարելոյ. Ոստ, ձող, գաւազան՝ եդեալ ի յենարանս երկուստեք, ուր հանգչին եւ ննջեն հաւք եւ թռչունք, կամ կախին ողկոյզք եւ պտուղք ի պահեստ.

Թառեր հաւուց։ Թառեր դի՛ր, եւ զխաղողն ընտրով զառողջ կուզերն ի թառերն կախէ՛։ Զնուռն եւ զայլ մրգերն թառերով կախեն. (Վստկ.։)

Ուստի եւ ԹԱՌԻԼ ասի՝ Հանգչելն կամ ննջելն հաւուց ի վերայ ոստոց։

Իսկ ՀԱՒՈՒՑ ԹԱՌ, նմանութեամբ իւիք է յատուկ անուն վանաց հանդէպ Գառնւոյ։


Թառամ

adj.

faded, tarnished.

NBHL (3)

Թառամեալ, թարշամեալ. թոռմած, թօշնած.

Չորեցունց պտուղք վտիտք էին եւ թառամք. արպ.։)

Դոյն ինչ ժամանակ կանաչագեղ եւ զուարճ երեւին, եւ յետ այնորիկ թառամ, ազազուն, եւ տգեղ տեսանին. արգ. ՟ա. պետ. ՟Բ։)


Թառամեցուցանեմ, ուցի

va.

to cause to fade, to wither, to tarnish.

NBHL (8)

ԹԱՌԱՄԵՑՈՒՑԱՆԵՄ. μαραίνω marcidum vel flaccidum reddo, macero, contabefacio Գրի եւ ԹԱՌԱՄԱՑՈՒՑԱՆԵՄ. Թարշամեցուցանել. ապականել. հաշել մաշել. խանգարել զգոյն, զլաւութիւն, եւ այլն. թոռմեցնել, թօշնեցնել, մարել.

Զբողբոջ նորա թառամեցուսցէ հողմ. (Յոբ. ՟Ժ՟Բ. 30։)

Հողմն տապախառն թառամեցուցանէ զդալարի. (Մխ. երեմ.։)

Եւ բոցք դարձեալ զդիւրածախ անասնոցն զմարմինսն ոչ թառամեցուցանէին ի շրջելն իւրեանց. (Իմ. ՟Ժ՟Թ. 20։)

Ի թառամեցուցանօղ քնոյն ընդոստուցեալ. (Յհ. իմ. ատ.։)

Ի թառամացուցանօղ քնոյն զարթուցեալք. (Քերթ. եկեղ.։)

Ցանկութեան կիրք ողորկեցուցանէ զմարմինն, այլ թառամեցուցանէ զմիտսն. (Եփր. աւետար.։)

Զվիշտսն թառամեցուցանէր. իմա՛ ցածուցանել, փարատել։


Թառամիմ, եցայ

vn.

to fade, to wither, to decay;
to be tarnished.

NBHL (8)

μαραίνομαι marceo, marcesco, flaccesco, contabesco, exaresco Թարշամիլ. նուաղիլ, շիջանիլ՝ եւ որպէս թէ մեռանել ծաղկանց եւ բուսոց. գունաթափ, ուժաթափ, եւ ուշաթափ լինել. խամրիլ. հաշիլ մաշիլ. ապականիլ, խանգարիլ. թոռմիլ, թօշնիլ, մարիլ.

Բոլորորիւք վարդից պսակեսցուք, մինչչեւ թառամեալիցեն. (Իմ. ՟Բ. 8։)

Սկսաւ սաղարթ օրինացն Քրիստոսի թառամել. (Լմբ. ատ.։)

Գոյնքն թառամեալք. (Վրք. հց. ՟Դ։)

Գեղեցիկ դէմք պատանեկաց թառամեալք. աստ. ՟Ժ՟Ա։)

Թառամեսցի գեղ երեսաց նորա. (Վրդն. ծն.։)

Ո՞վ ոք ի վերայ սգոյ սիրելւոյ ո՛չ թառամեցաւ. ար. ՟Ի՟Թ։)

Ափրոդիտականն նուազեալ թառամի. (այսինքն հեշութիւնն շիջանի) ագ. ՟Կ՟Ը։)


Թառամութիւն, ութեան

s.

fading, withered state, decay.

NBHL (3)

ԹԱՌԱՄՈՒԹԻՒՆ ԹԱՌԱՄՈՒՄՆ. μάρανσις marcor Թառամիլն. թարշամիլն.

Զուարթացան ի փշազգածն թառամութենէ. ար. յովէդ.։)

Որ ի վերայ քաղաքին բարկութիւնն այն ի թառամումն դդմենոյն կտրեցաւ. (Գեննանդ.։)