Entries' title containing ա : 10000 results

Դիւրալոյծ

adj.

dissoluble.

· Calfa

NBHL (3)

Որ դիւրաւ լուծանի կամ քակի, կործանի.

Ոչ զդիւրալոյծ տաղաւարահարաց զնաւակատիս. (Հ. կիլիկ.։)

Լո՛յծ զբաջաղմունս դիւրալոյծս. (Եփր. աւետար.։)


Դիւրալոյց

adj.

easily kindled or inflamed.

· Calfa


Դիւրալուր

adj.

condescending, compliant;
gentle, easy, commodious.

· Calfa

NBHL (15)

εὑήκοος facile audiens, obsequiosus (իբր ներգ) Դիւրաւ լսօղ. դիւրանսաց. հլու. հեշտ մտիկ ընօղ, անկաճ դնօղ.

ԴԻՒՐԱԼՈՒՐ εὑήκοος qui facile auditur, εὑπαράδεκτος acceptabiis (իբր կր) Դիւրաւ լսելի. ախորժալուր. հաճոյական. ընդունելի լսելեաց. դիւրիմաց. մտիկ դնելու, ուզածը, պարզ, յստակ.

Յառաջին ամն դիւրալուր են։ Ընդէ՞ր ես այսպէս դիւրալուր. (Վրք. հց. ՟Բ. ՟Ժ՟Զ։)

Դիւրալուր ճշմարտութեանն. (Շ. թղթ.։)

Եւ այսպէս դիւրալուր հեթանոսք անսան կոչողին. (Իգն.։)

Իցէ թերեւս դիւրալուր իսկ, որ դժուարահաւանն է. (Պղատ. օրին. ՟Թ։)

Ի պատրանսն դիւրալուր եղաք. (Լմբ. սղ.։)

Դանդաղիմ կարդալ յօգնութիւն զդիւրալուրդ. (Սկեւռ. աղ.։)

Հեշտ եւ դիւրալուր երեւին ասացուածք. (Անյաղթ պորփ.։)

Առակս խորիմացս՝ դիւրալուրս. (Ագաթ.։)

Եւ այս յոյժ դիւրալուր առնէր զբանս զայս. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 38։)

Դիւրալուր զխորհուրդս աստուծոյ առնելով. (Նար. երգ.։)

Յեղաշրջեցին զնոյն ի դիւրալուր եւ յախորժակս լսողաց. (Լմբ. պտրգ.։)

Զդիւրալուրն եւ զառանց խոր բառիցն յարգեն։ Դիւրալուրք եւ համառօտք։ Պարզ են բանիւ, եւ դիւրալուր լսելեաց. (Սարգ.։)

Զլսելիս իմ (ապականեցի) ի չարս դիւրալուրս. (Եփր. խոստով.։)


Դիւրախաբ

adj.

easily deceived, that can be taken, dupe.

· Calfa

NBHL (4)

Դիւրաւ խաբելի, պատրելի. դիւրադաւ.

Դիւրախաբ աչք, կամ տեսութիւն, բնութիւն մարդոյս. (Իգն.։ Սարգ. յկ. ՟Դ. եւ ՟Է։)

Եւ Դիւրաւ խաբօղ.

Ցանկութիւնք դիւրախաբք. (Սարգ. ՟բ. պետ. ՟Ա։)


Դիւրախաղաց

adj.

moveable.

· Calfa

NBHL (3)

Որ դիւրաւ յառաջ խաղայ. դիւրաշարժ.

Դիւրախաղաց թեթեւութիւն, յառաջադիմութիւն. (Պիտ.։)

Մասունք մարմնոյ թեթեւացեալք՝ դիւրախաղացք լինին. (Փիլ. քհ.։)


Դիւրախորտակ

adj.

refrangible;
fragile, frail.

· Calfa

NBHL (2)

εὕκολος volubilis Դիւրամէտ. յեղյեղուկ.

Արժան է աստ իմանալ զդիւրախորտակ կամս եւ զգնացս նոցա. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 42։)


Դիւրածալ

adj.

pliable, pliant.

· Calfa


Դիւրածախ

adj.

easily consumed.

· Calfa

NBHL (11)

ԴԻՒՐԱԾԱԽ. ὁλιγοδάπανος exigui vel tenuis sumtus Որ ինչ լինի դիւրին եւ դոյզն ծախիւք. դիւրագին. անշուք.

εὕφθαρτος facile corruptibilis Դիւրածախելի, դիւրաւ այրելի, սպառելի. անցաւոր. ապականացու, յաղթելի.

Զդիւրածախ անասնոց զմարմինս ոչ թառամեցոյց. (Իմ. ՟Ժ՟Թ. 20։)

Դիւրածախ փայտ, կամ խռիւ, ծեղ. (Արծր. ՟Գ. 7։ Շ. բարձր.։ Ճ. ՟Ա.։ Երզն. լս.։)

Դիւրածախ կենցաղ. (Մագ. ՟Հ՟Ա։)

Թէպէտ եւ դիւրածախ ապականիչն թուիցի. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 20։)

ԴԻՒՐԱԾԱԽ. Դիւրաւ ծախօղ, այրօղ.

Դու եղէգն, եւ մեք հուր դիւրածախ. (Արծր. ՟Գ. 9։)

ԴԻՒՐԱԾԱԽ. εὑδάπανος suntuosus, largus Դիւրաւ ծախօղ զինչս. առատաձեռն, մեծածախ.

Ազատականութիւն է առաքինութիւն անձինն՝ դիւրածախ ի գեղեցկագոյնսն. (Արիստ. առաք.։)

Եցոյց յամենայնի զանարգն եւ զդիւրածախն (վիճակ կենաց). (Բրս. հց.։)


Դիւրածան

adj.

easy to recognise.

· Calfa

NBHL (3)

εὕγνωστος cognitu facilis, bene notus Քաջածանօթ. դիւրիմաց. քաջայայտ.

Ճառդ դիւրածան է, եւ յայտնի. (Փիլ. լին.։)

Որպէս զի դիւրածան լիցի մեզ բանս. (Լաստ. ՟Ա։)


Դիւրածեմ, ածի

va.

to bear or produce easily.

· Calfa

NBHL (2)

ԴԻՒՐԱԾԵԼ. Դիւրաւ ածել (բերս). պտղաբերել. ասի եւ ԴԻՒՐԱԲԵՐՈՒԹԻՒՆ.

Նեղոսիւ զանեղսն ի նմա դիւրածել. (Խոր. ՟Գ. 62։)


Դիւրածին

adj.

that engenders easily.

· Calfa


Դիւրածնունդ

cf. Դիւրածին.

· Calfa

NBHL (2)

cf. հեշտածին.

Թեթեւ է բան եւ դիւրածնունդ. (Սարգ. յկ. ՟Ը։)


Դիւրակէզ

adj.

that burns or is burnt easily.

· Calfa

NBHL (3)

Դիւրաւ կիզելի, այրելի. դիւրածախ.

Դիւրակէզ ցամաք փայտն, կամ հեր գլխոյ. (Անյաղթ բարձր.։ Ճ. ՟Ա.։)

Մանաւանդ զի՝ հանեալն դժուարակէզ, եւ արկեալն՝ յոյժ դիւրակէզ. (Շ. թղթ.։)


Դիւրակիրթ

adj.

docile, disciplinable.

· Calfa


Դիւրակոր

adj.

flexible, supple.

· Calfa


Դիւրակործան

adj.

decayed, ruinous, that falls easily.

· Calfa

NBHL (5)

Դիւրակործան շինուած, կամ քաղաք, բարք, բնութիւն. (Լաստ.։ Մխ. երեմ.։ Նար.։ Լմբ.։)

Կարճամիտք եւ դիւրակործանք. (Իգն.։)

Դիւրակործանք մանաւանդ առ մեղսն եմք մարդիկ։ Դիւրակործան է ոգին առ ի մեղսն. (Բրս. հց.։)

Գիտելով տեառն դիւրակործան զմեզ մտօք լեալս. (Տօնակ.։)

εὑέμπτωτος, εὑολισθότερος valde lubricus, caducus Որ դիւրաւ կործանի. վաղափուլ. եւ Դիւրագայթ. դիւրագլոր.


Դիւրակորութիւն, ութեան

s.

flexibility.

· Calfa


Դիւրակրելի, լւոյ, լեաց

adj.

portable, that can easily be carried.

· Calfa

NBHL (2)

Դիւրաւ կրելի, տանելի, համբերելի. եւ Սակաւապէտ.

Փոքր ինչ թերեւս, եւ դիւրակրելի գոլ։ Սակաւ իմն մասն հոգոցն դիւրակրելի։ Դիւրակրելի եւ չափաւորապէս զտածմանցն խնդրել նիւթս. (Պիտ.։)


Դիւրահալ

adj.

that liquefies or melts easily.

· Calfa

NBHL (3)

εὕτηκτος liquabilis Որ դիւրաւ հալի, լուծանի, կամ մարսի.

Ոչ հալէին զսառնակերպ զդիւրահալ զազգ անուշակ կերակրոյն. (Իմ. ՟Ժ՟Թ. 20։)

Զկերակուրն թեթեւ եւ դիւրահալ ուտէ. (Մխ. բժիշկ.։)


Դիւրահակ

cf. Դիւրակոր.

· Calfa


Դիւրահամար

adj.

that can be easily related.

· Calfa

NBHL (4)

Փախիցեն իբրեւ ի հրոյ, եւ լինիցին դիւրահամարք. (Ոսկ. ես.։)

Սակաւք զերծեալք, զի եւ մանկան դիւրահամար լինել. (Գէ. ես.։)

Ոչ ռամկի ումեմն, այլ եւ մեծ թագաւորի դիւրահամարս թերեւս գտանել զսոսա. (Պղատ. սոկր.։)

εὑαρίθμητος facile numerabilis Զոր դիւրին է ի համար արկանել. դիւրաթիւ.


Դիւրահամբոյր

adj.

mild, affable, gentle

· Calfa


Դիւրահաշտ

adj.

that agrees easily with his enemies.

· Calfa

NBHL (5)

εὑπραμύθητος, εὑμενής benevolus, benignus, facile placabilis Որ դիւրաւ հաշտի. եւ Հեզ. բարեմոյն. դիւրահաւան. դիւրանսաց.

Դիւրահաշտ գոլ՝ զոհիւք եւ ուխտիւք ածանցելով ... Աստուածքն են դիւրահաշտք պատարագօք եւ ուխտիւք. (Պղատ. օրին. ՟Ժ։)

Ամենեցուն միաբանելն յաստուծոյ պաշտօնն՝ դիւրահաշտ առնէ զաստուած. (Խոսր.։)

Դիւրահաշտ թշնամի (մարմինն ընդ հոգւոյն). (Սարգ. յկ. ՟Թ։)

Զլսօղն՝ դիւրահաշտ լինելով՝ քաջ ուսումնագոյն գործիցէ. (Պղատ. օրին. ՟Դ։)


Դիւրահաս

adj.

that happens quickly;
easy, conceivable, that can be easily understood.

· Calfa

NBHL (11)

Որպէս Դիւրաւ հասու լինելի, հասկանալի. դիւրիմաց. դիւրին.

Հեշտընկալ եւ դիւրահաս տխմարագունիցն լիցին. (Ագաթ.։)

Զպարզն առաջի դնեն իբրեւ զդիւրահաս. (Իգն. յռջբ։)

Թողլով զբազմաքնին բան, զդիւրահասն եւ զառձեռնպատրաստ դիցուք առաջի. (Շ. հրեշտ.։)

Դիւրահաս զոտանաւորս սկսայ կատարել. (Մագ. ՟Ի։)

դիւրահաս. Դիւրաւ հասանելի, ժամանելի, ստանալի, ի ձեռսն բերելի.

Խոնարհութիւնն՝ որ ամենեցուն է դիւրահաս. (Լմբ. սղ.։)

Զի մի կնտացեալ սողասցեն դիւրահաս թշնամեացն. (Մագ. ՟Ծ՟Ե։)

դիւրահաս. Որ դիւրաւ հասանէ, ժամանէ.

Հնարաւոր դիւրահաս՝ առ ամենայն անբաւ գերամբարձութիւն յաւէտ յառաջեալ. (Նար. ղ։)

Հողեղէն բնութեանս եղեր դիւահարս պատճառ (փրկութեան). (Շ. տաղ խչ.։)


Դիւրահասոյց

adj.

that causes easily to comprehend.

· Calfa

NBHL (4)

Որ դիւրաւ հասուցանէ, կամ հասկացուցանէ.

Առ նա թերեւս ունիցիմք զդիւրահասոյցն քաջալերիչ լերանելին ղուկաս. (Ագաթ.։)

Եւ որպէս Դիւրահաս՝ ըստ ՟ա նշ.

Հեշտընկալք եւ դիւրահասոյցք ախմարագունիցն լինիցին. (Կորիւն.։)


Դիւրահաւան, ից

adj.

easy, condescending;
credulous;
credible, that can be easily believed.

· Calfa

NBHL (15)

εὑπειθής qui facile paret, vel obsequitur, credulus Որ դիւրաւ հաւանի. դիւրալուր. հլու. միամիտ. բարեմիտ. դիւրախաբ.

Հեզ, դիւրահաւան. (Յհ. ՟Գ. 19։)

Դիւրահաւան գոլով առ բարեպաշտութիւնն. (Ճ. ՟Ա.։)

Դիւրահաւա՛ն լեր. (Եղիշ. ՟Բ։)

Որ եդեալ օրինացն դիւրահաւան իցէ. (Պղատ. օրին. ՟Դ։)

Առ կամս ուղղողին դիւրահաւան ելով (կամ դիւրահաւանելով). (Պիտ.։)

Առ դիւրահաւանս ոմանս, եւ յոյժ ունկնդիրս իւրոյ վարդապետութեան գրէր. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 4։)

Տե՛ս եւ զնոսա դիւրահաւանս (կամ դիւրհաւանս) ոմանս եւ արհամարհելիս. (Ոսկ. գծ.։)

Դիւրահաւան է ազգ մարդկան ի հեշտասիրութիւն. (Լմբ. սղ.։)

Առ ի խաբէութիւն պարզմտացն, կամ դիւրահաւանիցն. (Առ որս. ՟Գ։ եւ Ոսկ. ՟բ. կոր.։ եւ Սանահն.։)

Դիւրահաւանիցն պատահիցէք. (Բրս. ՟խ. մկ.։)

Զի կրկին կոչմամբն դիւրահաւան ձգեսցէ առ ինքն. (Շ. մտթ. ՟Դ. 16.) իբր մ. դիւրաւ։

ԴԻՒՐԱՀԱՒԱՆ. Դիւրաւ հաւանելի.

Չի՛ք այլ ինչ, որ ճաշակողաց նորին ոչ է դիւրահաւան. (Լմբ. պտրգ.։)

Դիւրահաւանս առնել ձեզ. (Տօնակ.։)


Դիւրահաւանութիւն, ութեան

s.

credulity, simplicity.

· Calfa

NBHL (3)

Դիւրաւ անսալն. հլութիւն.

Դիւրահաւանութիւն ճշմարիտ սիրով առ վերակացուն եղիցի ամենեցուն. (Յճխ. ՟Ի՟Գ։)

Հեզութիւն եւ դիւրահաւանութիւն. (Սարգ. յկ. ՟Թ։ Շ. յկ. ՟Խ՟Զ։)


Դիւրահաւատ

adj.

credulous, that believes easily.

· Calfa

NBHL (2)

Որ դիւրաւ հաւատայ. դիւրահաւան. դիւրորսալի.

Օձն ծանեաւ առ երեսսն երթալ առ դիւրահաւատս. (Բրս. հց. յն. դիւրածելի։)


Դիւրահաւատութիւն, ութեան

s.

credulity, facility of believing readily.

· Calfa


Դիւրահեշտ

adj.

very easy.

· Calfa


Դիւրահեշտի

adv.

easily, with great facility

· Calfa

NBHL (2)

cf. Դիւրահեշտաբար.

Զամենեցունց ախորժակս դիւրահեշտի կատարէ ի սուղ ժամանակի. (Պիտ.։)


Դիւրահիւծ

adj.

that easily decays or spoils.

· Calfa


Դիւրահնազանդ

adj.

that obeys easily, ready or easy to obey.

· Calfa

NBHL (2)

cf. Դիւրահաւան.

Յորժամ տեսանեն զոք դիւրահնազանդ իւրեանց. (Վրք. հց. ՟Բ։)


Դիւրահնար

adj.

very easy, or possible.

· Calfa

NBHL (12)

ԴԻՒՐԱՀՆԱՐ. εὑμήχανος industrius, ingeniosus Դիւրաւ հնարս գտօղ. ճարտար.

εὕπορος facilis Դիւրաւ հնարելի, կարելի. դիւրին.

Պարթեւազանցդ դիւրահնար գոգցես ի ձեռն կեղծաւոր սիրոյ զդաւելն. (Խոր. ՟Բ. 71։)

Անհնարինքն ի մէնջ կարծեցեալք, նմա դիւրահնարք. (Լմբ. ատ.։)

Որում ամենայն ինչ անհնարին՝ դիւրահնար է յոյժ. (Սարկ. հանգ.։)

Դիւրահնար ճանապարհ ցուցանելով. (Փարպ.։)

Դիւրահնար կենդանի մարդ։ Այնպիսի տեսի ես երբեմն զկախարդութիւն հաւու դիւրահնար. (Բրս. վաշխ.։)

Դիւրահնար է ամենայն ըմբռնեալն (ի յետին տագնապի). (Ածաբ. կիպր.։)

Զդիւրահնարս զայս զձեռաց գործիս պիտանացու ունի. (Նիւս. կազմ.։)

Պաշտպան դիւրահնար. (Պիտ.։)

դիւրահնար. մ. դիւրահնարաբար. Դիւրին հնարիւք. ճարտարութեամբ.

Դիւրահնար ազատեցաւ ի դատապարտութենէ։ Դիւրահնարաբար գործել, կամ կլանել. (Փիլ. լին. եւ Փիլ. լիւս.։)


Դիւրահոս

adj.

flowing, that flows easily.

· Calfa

NBHL (3)

εὕροος Որ դիւրաւ հոսի. հալուկ.

Որպէս դիւրահոս գետ ընթանայ. (Վրդն. սղ.։)

Եւ առ այլսն դիւրահոս աստուստ. (Պղատ. տիմ.։)


Դիւրահուպ

adj.

easy of access, affable

· Calfa

NBHL (6)

Դիւրաւ հպելի, եւ հպեալ. դիւրամերձ. դիւրամերձենալի.

Դիւրահուպ առ ի մէնջ բուսանելով. (Անյաղթ բարձր.։)

Ամենայն կենդանեաց դիւրահուպ լինելով (արեւուն). (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Ա։)

Դիւրահուպ է, ըստ որում եդեալ ի դրախտին. (Փիլ. այլաբ.։)

Տնկեցաւ յաշխարհի դիւրահուպ, եւ ի մէջ մարդկան. (Հ. կիլիկ.։)

Այսոքիւք բառնաբաս կազմէ զնորա հաւատարմութիւնն, ուստի եւ դիւրահուպ եղեւ առ նոսա պօղոս. (Ոսկ. գծ.։)


Դիւրամած

adj.

adhesive, viscous.

· Calfa


Դիւրամածութիւն, ութեան

s.

tenacity, viscosity, adhesive quality.

· Calfa


Դիւրամաշ

adj.

what soon wears out.

· Calfa

NBHL (3)

Բոցն դիւրամաշ. (Ոսկ. սղ.։)

Այսոքիկ դիւրամաշք են, եւ ի ցեցամէց ուտճաց ապականին. (Երզն. մտթ.։)

εὑμάραντος qui facile marcescit Դիւրաւ մաշելի, ծախելի.


Դիւրամատոյց

adj.

accostable, accessible.

· Calfa

NBHL (4)

Հաւատացելոց դիւրամատոյց եւ ընդել. (Բրս. գորդ.։)

Դիւրամատոյցս զիս մատուցից կարօտելոցն. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)

Ի ձեռն նաւավարութեան զամենայն պիտոյս՝ դիւրամատոյցս մերձեցոյց. (Շիր.։)

εὑπρόσιτος accessu facilis Դիւրաւ մատչելի. դիւրամերձենալի. դիւրահուպ.


Դիւրամարզ

adj.

disciplinable, docile.

· Calfa


Դիւրամարզութիւն, ութեան

s.

docility.

· Calfa


Դիւրամարս

adj.

easy to digest, light.

· Calfa


Դիւրամեռ

adj.

easy to die.

· Calfa

NBHL (2)

Որ դիւրաւ մեռանի.

Հեշտածինք են, եւ դիւրամեռք. (Նար. ՟Է։)


Դիւրամերձ

cf. Դիւրահուպ.

· Calfa

NBHL (3)

Որ դիւրաւ մերձենայ.

Առաքեալքն ի ճշմարտութիւնն բացաւ երեսօք դիւրամերձք լինէին. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Ա։)

(Շունն) շողոքորթ է, եւ դիւրամերձ. (Լմբ. սղ.։)


Դիւրամէտ

adj.

inclined.

· Calfa

NBHL (5)

Որ դիւրաւ միտէ ի մի կողմն. հակամիտեալ իբրեւ ի բնէ. առաւել յօժարեալ.

Դիւրամէտ է առ ի վատթարագոյնսն բնութիւնս. (Շ. մտթ.։)

(Կանայք) դիւրամէտք են ի տրտմականս. (Մխ. երեմ.։)

Մարդկային բնութիւնս դիւրամէտ գոլով, միշտ ընդ մեղօք անկանի. (Խոսր.։)

Ետես եւ զմտացն դիւրամէտ ոտնառութիւնն. (Սեբեր. ՟Ե։)


Դիւրամոռաց

cf. Մոռացկոտ.

· Calfa

NBHL (3)

ԴԻՒՐԱՄՈՌԱՆԱԼԻ ԴԻՒՐԱՄՈՌԱՑ. Զոր դիւաւ լինի մոռանալ. որ փոյթ մոռացեալ լինի.

Ստուեր եւ երազ դիւրամոռանալի. (Սարգ. յկ. ՟Ե։)

Դիւրամոռաց զերախտիսն քրիստոսի համարէին։ Ունայնութիւն են կեանք աշխարհիս, եւ երազ դիւրամոռաց. (Արծր. ՟Ա. 15։ ՟Գ. 7։)


Դիւրամուտ

adj.

that enters easily, insinuating;
— լինել, to enter easily.

· Calfa

NBHL (8)

Դիւրին ի մտանել. եւ Դիւրաւ մտօղ.

Դիւրամուտ, եւ դժուարելանելի. (Երզն. մտծ։ եւ Տօնակ.։)

Զի դիւրամուտ լիցի անասնոցն. (Վրդն. ծն.։)

Դիւրանցագոյն եւ դիւրամուտ առնէ. (Դիոն. երկն.։)

Դիւրամուտ զօտարածինն ի բնակութիւնս իւրեանց առնէին. (Յհ. կթ.։)

դիւրամուտ լինել. Դիւրաւ մտանել կամ մուտ գտանել.

Դիւրամուտ ի հայս լեալ արշակ մեծ։ Դիւրամուտ յաշխարհն եղեւ շապուհ. (Խոր. ՟Ա. 30։ ՟Գ. 55։)

Զի տուընջեանն դիւրամուտ առ ի յիւրմէ փորձութիւքն լինիցին. (Խոսր.։)


Դիւրամոքելի, լւոյ, լեաց

adj.

gentle, affable, tractable, flexible, supple;
sweet, agreeable to the taste.

· Calfa

NBHL (2)

Դիւրիչ եւ ամոք. ախորժելի.

Դիւրամոքելիս կրից կոկորդաց. (Նար. խչ.։)


Դիւրամտութիւն, ութեան

s.

cf. Յօժարամտութիւն.

· Calfa

NBHL (3)

Մտադիւրութիւն. յօժարամտութիւն.

Ի կարօտեալսն ողորմութիւն դիւրամտութեամբ լիցի միշտ. (Ոսկ. հռ.։)

Աղաչեմ առ հասարակ դիւրամտութեամբ մատուցանել զլսելիս. (Նանայ.։ եւ Կիւրղ. խչ.։)