promise
Գրել զպատասխանի թղթոյն, եւ զխոստաբանութիւն՝ զթադէոս առաքել. (Արծր. ՟Ա. 9։)
Յուշ լիցի քեզ սպառնալիք եւ խոստաբանութիւնք փրկչին. (Ճ. ՟Ա.։)
to promise, to engage, to pledge ones word;
to vow;
to protest;
to offer, to proffer;
to propose.
ὐπισχνέομαι promitto, polliceor ἑπαγγέλλω, -ομαι promitto եւ denuncio եւ ὀμολογέω confiteor. Խոստ կամ խոստումն կամ խօսք տալ. յանձն առնուլ կատարել եւ առնել ինչ մի. ուխտել. յոյս կամ աւետիս իմն տալ. եւ Խոստովան լինել. ... իսկ յն. էբանղե՛լլօ է նաեւ աւետարանել. ուստի աւետիս եւ խոստումն ստէպ զնոյն ցուցանեն ըստ գրոց.
Ազգի ազգի պարգեւս խոստանայր։ Պատիւս բզում ճոխութեան խոստանային. (Ագաթ.։ Յհ. կթ.։)
Լայնաբար՝ նաեւ Սպառնալ. ահ առաջի դնել. Սպառնալիք մահու, եւ արհաւիրք ահից խոստանայր ինձ. (Մագ. ՟իզ։)
Յաւիտենից տանջանս խոստացաւ (անհնազանդից)։ Ապրեսջիք ի խոստացեալ դատաստանացն. (Ագաթ.։)
կուսանքսուրբք, որք խոստանան զանձինս իւեանց քրիստոսի։ Ո՛վ կուսանք, որ խոստանայք զանձինս ձեր քրիստոսի. (Մծբ. ՟Զ.) (տպ. խօսեցան, խօսեցայք։)
ԽՈՍՏԱՆԱԼ. որպէս Խոստովանել.
confessedly, avowedly;
in confession.
Խոստովան լինելով. որպէս Գոհանալով. գոհութեամբ. փառս տալով.
Որ յոչէից ի լինելութիւն էած, տիրապէս արժանի է խոստովանաբար հանապազ փառաբանութեան. (Խոսր.։)
Որպէս Դաւանելով.
Որպէս Պատմելով զմեղս անձին.
Խոստովանաբար զկիրս իմ եդի առաջի։ Պօղոս զիւր հալածիչն լինել եւ զհայհոյիչն խոստովանաբար պատմէ. (Սարգ. յկ. ՟Է. ՟Ժ՟Ա։)
Որպէս Հաւանելի գոլով ամենեցուն. իբրու ընդունելի՝ ստոյգ՝ աներկբայ. (ըստ յն. ոճոյ)
Ոմանք աներկբայաբար ունին զգոյութիւնն. որպէս՝ մարդ, ձի, արծուի, որք խոստովանաբար գոն։ Բժիշկն առնու խոստովանաբար, եթէ ի չորից տարերց բաղկացեալ գոյմարմին. (Սահմ. ՟Ա. ՟Է։)
bribe for confession.
սիմոնական ախտ. Որպէս խոստովանադրամ, հաղորդադրամ, կամ պսակադրամ. (Կիր. Երզն. խր.։)
cf. Խոստովանիմ.
ԽՈՍՏՈՎԱՆԵՄ ԽՈՍՏՈՎԱՆԻՄ ὀομολογέω, -γέομαι , ἑξομολογέομαι confiteor. Արմատն է Խոստ, խոստանալ. կամ խօսք տալ. ուստի Խոստովան լինել. (լծ. եւ պ. խիւսթ, խիւսթիւվան) իքրար էթմէք. Հռչակել անպատրուակ զերախտիս բարերարին, եւ գոհանալ.
Խոստովանել է հռչակել զպարգեւսն, եւ գոհանալ զտուողէն։ Խոստովանեսցուք զբարերարին մերոյ քրիստոսի զողորմածութեամբ վասն մերզմահն աղաղակաւ երգոց. (Լմբ. սղ.։)
Խոստովանեսցեսբերանով քո տէր յիսուս, եւ հաւաստասցես ի սրտի քում։ Զի սրտիւ հաւատայք յարդարութիւն, եւ բերանով խոստովանիք ի փրկութիւն։ Հեծեծութեամբ խոստովանել, զի նա միայն է աստուած։ Ամենայն որ խոստովանեսցի յիս առաջի մարդկան, խոստովանեցից եւ ես զնմանէ առաջի հօր իմոյ։ Եթէ ոքխոստովանեցէզնա քրիստոս, ի բաց կացցէ ի ժողովրդենէն։ Խոստովանեցայց զանուն նորա ցին զերկոսեան։ Զպտուղ շրթանց խոստովանելոց յանուն նորա.եւ այլն։
Սպասաւորքն յայտնապէս խոստովանեցին զեղեալսն. (Ոսկ. գծ.։)
Երկոքին կողմանքն զպարտւթիւն խոստովանէին. (Եղիշ. ՟Զ։)
Ոչ քան զընչիցդ այլ ին ահա լեալ խոստովանի պատճառք կենդանութեանս մերոյ։ Այսքանեօք մոլեկան ախտիւք խոստովանեցաւ կատաղութիւն։ Խոստովանեցի յամենեցունց զօրաւորագոյն բնութիւն։ Այսմ նհա քաջայայտ խոստովանեցելոյիրագործութեան. (Պիտ.։)
Աւելորդ է ի խոստովանեալսն յերկարել զբանն. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Դ։)
Ոչ լուայ խոստովանեալ եւ երկրպագեալ գովեալ քո բանիդ։ Խոստովանեալդ քո տենչանաց. (Նար. ՟Ծ. ՟Հ՟Դ։)
Յարիոսէ արարած խոստովանի որպէս զմարմին. (Լծ. ածաբ.։)
ԽՈՍՏՈՎԱՆԵԼ. որ եւ ԽՈՍՏՈՎԱՆ ԼԻՆԵԼ. Պատմել զմեղս անձին բեկեալ սրտիւ. կատարել զխորհուրդ ապաշխարութեան.
to own to, to acknowledge, to confess;
to protest;
to profess;
to confess, to make confession;
պարտ է —, it must be acknowledged;
— զմեղս, to confess one's sins;
— զյանցանս, to acknowledge one's faults;
զպարտութիւն —, to acknowledge oneself overcome.
confessor to the faith.
Ի տիրապէս աստուած խոստովանողացն զնա. (Շ. թղթ.։)
Զայնպիսի ոչ խոստովանողսն մերժէ յերեսաց իւրոց. (Նար. ՟Հ՟Ե։)
Անարատ պահեցեր զխոստովանօղ վկայս քո. (Ժմ.։ որպէս եւ ՃՃ.։ Յայսմաւ. ստէպ։)
confession, avowal, acknowledgment, declaration;
երթալ ի —, to go to confession.
ὀμολογία, ἑξομολόγησις confessio. Խոստովան լինելն. որպէս Դաւանութիւն հաւատոյ եւ ճշմարտութեան.
Սակս ուղիղ հաւատոյ խոստովանութեան. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Է։)
ԽՈՍՏՈՎԱՆՈՒԹԻՒՆ. Յայտնութիւն մեղաց անձին, կամ ամբաստանութիւն զանձանէ կամաւոր զղջմամբ. որ եւ խորհուրդ ապաշխարութեան.
Դարձելոց յապաշխարութիւն խոստովանութեամբ. (Յճխ. ՟Բ։)
Ի ձայն օրհնութեան եւ խոստովանութեան մատուցից քեզ պատարագ. (Յովն. ՟Բ. 10։)
Աստուած իմանալի գոլով եւ պարզ ոչ է կարօտ զգալի զգեստուց, այլ զգենու նա խոստովանութիւն գոհութեան։ Սուրբ տեղի խոստովանութեան կոչէ, այսինքն գոհութեան. ասէ՝ թէ վասն զքէն գոհանալոյ սա շինեալ է. (Ի գիրս խոսր.։)
ԽՈՍՏՈՎԱՆՈՒԹԻՒՆ. Խոստումն առ աստուած. ուխտ. պատարագ գոհութեան.
Մատուցանէ զպատարագս իւր ըստ ամենայն խոստովանութեան. (Ղեւտ. ՟Ի՟Բ. 18։)
այն՝ որ փառաւորեցաւ խոստովանութեամբ հա՝ածանաց. (Եւս. պտմ. ՟Զ. 12։)
colic, gripes, stomachache, pain in the bowels;
— ունել, to have the gripes;
— լինել, to confess, to own.
ԽՈՍՏՈՒԿ ԼԻՆԵԼ. Որպէս Խոստովան լինել.
bearing or producing grass, grassy, herbaceous.
որ բերէ կամ բուսացանէ զխոտ պարարտ. Երկիրս խոտաբեր եւ մեղրաբուխ. (Զենոբ.։)
eating vegetables, vegetarian.
Ո՞ եհան զայնպիսի երկրաւոր անուանս զգիշակեր եւ խոտակերս յերկինս. (Եզնիկ.։)
hay-cock;
haystack.
Համբար խոտոյ. խոտ դիզեալ ՛ն պէտս անասնոց.
herbivorous, pasturing on herbs;
— լինել՝ շրջել, to pasture, to feed.
Որ զխոտ ճարակի կամ արածի. եւ Որ բանջարով եւեթ վայրի շատանայ. (որպէս անասուն ի բնէ, կամ նմանեալն անասնոյ, եւ կամաւ ճգնօղն)
Նման ենանզգայիցն անմտաց խոտաճարակացն։ ոչ պաճարք խոտաճարակք. (Մանդ. ՟Ժ՟Է։ Նար. առաք.։)
abject, vile, base, mean, worthless, despicable;
—աւ, meanly, basely, shamefully;
in excess;
— առնել, cf. Խոտեմ.
(որպէս թէ իբրու խոտ անպիտան համարելի) ἁπόβλητος rejectaneus ἁπόβλημα reliquum ἁποδεδοκιμασμένος reprobus φαῦλος pravus σαπρός malus. Խոտելի. Ընկեցիկ. անարգ. յոռի. անպիտան. բանի չեկօղ, գեշ.
Արծաթ խոտան կոչեցէ՛ք զնոսա, զի խոտեաց զնոսա տէր։ Որ ինչ ի նոցանէ անպիտան եւ խոտան էր։ Այլ ուրեմն խոտան են բարք ճշմարտ։ Ժողովեցին զբարի բարին յամանս, եւ զխոտանն ի բաց ընկեցին։ Ամենայն արարածք աստուծոյ բարի են, եւ չիք ինչ ի նոսա խոտան.եւ այլն։
Իբր ոչ եթէ որպէս խոտան եւ ի բաց ընկենլի (յն. մի բառ՝) ի վերջէ թողաւ. (Նիւս. կազմ.։)
Ի մսոյ հրաժարեցոյց իբրեւ ի պղծոյ եւ խոտանէ իմեքէ. (Եզնիկ.։)
ԽՈՏԱՆ ԱՌՆԵԼ. ἁποδοκιμάζω reprobo. Խոտել իբր անպիտան. մերժել.
grassy;
made of grass;
herbage, vegetables.
Կամ Հիւսեալն ի խոտոյ եւ ի պրտուոյ. փսիաթ. պարիխ. խշտիք ի խոտոյ. խոտէ անկողին, խըսիր. հասըր.
Յատակք անպաճոյճ, շատացեալ խոտեղէն անկողնօք. (Եղիշ. Ը. եւ միանձ։)
to despise, to contemn, to scorn, to slight, to disdain;
to undervalue, to depreciate.
ἁποδοκιμάζω, ἁποβάλλω reprobo, abjicio φαυλίζω contemno, vilipendo ἁκυρόω irritum facio եւ այլն. որ եւ խոտանել. ԽՔոտան առնել. մերժել. ընկենուլերեսաց. անարգել. արհամարհել. ի դերեւ հանել իբր անպիտան ինչ. ընդ վայր հարկանել. (լծորդ երեւի եւ յն. օթէ՛օ, որ եւ թ. եօթէ էթմէք ). մեկդի ընել, երեսէ ձգել, վայր ձգել, քամահրե, վար զարնել.
Լքին խոտեցին մերժեցին զտէրութիւնն պարթեւաց. (Ագաթ.։)
Մի՛ նչ զիրսն խոտիցեմք, այլ զմիտսն ապականեալս. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 19։)
to turn aside, to mislead, to lead astray;
to divert, to distract;
to twist, to contort, to bend, to make awry;
to lead astray, to cause to err, to delude, to unsettle.
Խոտորացոյց զնա յովաբ ի կողմանց դրանն խօսել ընդ նմա։ Խոտորեցոյցզտապանակն ի տունաբեդդարայ. (՟Բ. Թագ. ՟Գ. 18. ՟Զ. 14։)
Խոտորեցուցանել զոտն ի ար ճանապարհացն. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Է։)
Խոտորեցուցին զտկարս ի ճանապարհէ արդարութեան. (Յոբ. ՟Ի՟Դ. 4։)
Խոտորեցուցին կանայքնորա զսիրտ նորա։ Զայսպիսի զիմաստուն եւ զմեծ թագաւոր խոտորեցուցին եւյանցուցին. (՟Գ. Թագ. ՟Ժ՟Ա. 3։ Նեեմ. ՟Ժ՟Գ. 26։)
cf. Խոտորեմ.
Խոտորացոյց զնա յովաբ ի կողմանց դրանն խօսել ընդ նմա։ Խոտորեցոյցզտապանակն ի տունաբեդդարայ. (՟Բ. Թագ. ՟Գ. 18. ՟Զ. 14։)
Խոտորեցուցանել զոտն ի ար ճանապարհացն. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Է։)
Խոտորեցուցին զտկարս ի ճանապարհէ արդարութեան. (Յոբ. ՟Ի՟Դ. 4։)
Խոտորեցուցին կանայքնորա զսիրտ նորա։ Զայսպիսի զիմաստուն եւ զմեծ թագաւոր խոտորեցուցին եւյանցուցին. (՟Գ. Թագ. ՟Ժ՟Ա. 3։ Նեեմ. ՟Ժ՟Գ. 26։)
to turn aside, to deviate, to swerve;
to go astray, to lose the way;
to decline, to shrink from;
to slope, to slant;
to go astray, to err, to be perverted, to abandon oneself to;
to avoid, to shun.
Խոտորել յաջ կամ յահեակ։ Խոտորեսց յաջակողմն իւր։ Զճանապարհայն գնասցուք, ո խոտորեսցուք յանդս, եւ ոչ յայգիս։ Ոչ խոտորեսցուք այր իւրաքանչիւր ի տուն իւր։ Ոչ կամեցաւ սամփսոն յայգեստանն։ Խոտորեա՛ց առ իս տէր իմ, խոտորեա՛ց. եւ խոտորեցաւ առ նմա ի խորանն։ Խոտորեցաւ առ նա (յուդա). եւ այլն։
Պատանին ի բանս թագաւորին ոչ խոտորեցաւ։ Ոչ խոտորիցիք զկնի մտաց եւ աչաց ձերոց։ Ազգ թիւր եւ խոտորեալ։ Սիրտ խոտորեալ նիւթէ զչարիս։ Շաւիղք նոցա ընդ որ գնան, խոտորեալք են։ Դարձուսցէ զմեզ առ ի չխոտորելոյ սրտից մերոց ի նմանէ։ Ամենեքին խոտորեցան ի միասին։ Խոտորեցան ի պատուիրանաց քոց.եւ այլն։
Խոտորեցան զկնի սատանայի. (Փարպ.։)
oblique, crooked, aslant, aslope, athwart, across, transverse;
out of the way, indirect;
ill-turned, ill-made;
bad, perverse, wicked, froward;
cross beam, traverse;
—, —ս, obliquely, crossly, transversely.
σκολιός perversus πλάγιος obliquus, transversus. Խոտորեալ կամ շեղեալ յուղղութենէ. թիւր. եւ Խեղաթիւր. նիւթապէս, կամ բարոյապէս ծուռ.
Ուղիղ փայտ. (Անան. ի պետր.։)
Հետք խոտորնակ։ Խոտորնակ ճանապարհ եւ մոլար։ Ընդ խոտորնակն որպէս ընդ ուղիղ ընթանայ. (Նար. ՟Ժ՟Զ։ Լմբ. ատ. եւ Լմբ. սղ.։)
Խոտորնակ դժպհութեանդ քում տաց քեզ եւ զայդ. (Մծբ. ՟Ժ՟Զ։)
Հպատակութեամբ խաչիս խորհրդոյ. առ որ եւ հայի խոտորնակին ձեւոյ յայտանկար տեսարան. (Նար. խչ.։)
Խոտորնակ եւ զարտուղի գնամք ի պատուիրանաց նորա. (Ի գիրս խոսր.։)
Խոտորնակս պատմեն. (Աթ.։)
obliquity, crookedness, deviation, declination, winding, sinuosity;
turning aside, going astray;
perversity, error, depravity.
Ասել զպէսպէս ոմանց խոտորութիւն. (Կոչ. ՟Ժ՟Դ։)
cf. Խոտորութիւն.
διαστροφή perversio ἁποστροφή, ἁποστασία defectio. Խոտորիլն մոլորիլն, դարձ յուղզութենէ ի թիւրութիւն. հեստութիւն. ապստամբութիւն յաստուծոյ. մեղք. մոլորութիւն.
Խոստումն ի ճշմարիտ ճանապարհէ. (Պիտ.։)
Խոտորեցաւ ժողովուրդդ այդ խոտորումն ժպիրհ։ Խոտորումն խօսեցաւ ի տեառնէ. (Երեմ. ՟Ը. 5։ ՟Ի՟Թ. 32։)
Այլ եւ բազմապատիկ եւս բանիւք խոտորումն, զոր ընդ աշխարհս սերմանեցին. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 1։)
Վասն խոտորմանն բերեղեղոսեայ. (Եւս. պտմ. ՟Զ. 33։)
enigma;
dark saying, profound import, hidden meaning.
κατασκευή artificium. Բան խոր կամ խորին. եւ Հնարիմացութիւն. խորամանկութիւն. խորունկ բան, վարպետութիւն.
Ոչ եթէ բանգիտութեան (կամ բանգիտութիւն) ինչ էր, եւ խորաբանութիւն ճարտարապետութեան. (Կոչ. ՟Դ։)
sagacious, shrewd, judicious;
sensible, prudent, cautious;
wary, subtil, sly, crafty;
ingenious, skilful;
— քաղաքավարութիւն, sagacious policy;
sly conduct.
πανούργος, φρόνιμος callidus, vafer, sollers, astutus, prudens. Ոյր խոր է գիտութիւն մտաց. ճարտարամիտ. խոհական. իմաստուն. հանճարեղ. հնարիմաց. կանխապէս. եւ Խորամանկ. խելացի, վարպետորդի.
Ամենայն խորագէտ գործէ իմաստութեամբ։ Իմաստութիւն խորագիտաց ծանիցէ զճանապարհս նոցա։ Որ պահէ զյանդիմանութիւն, խորագէտ է։ Խորագետին տեսեալ զչարագործն պատժեալ, եւ այլն։ Քանզի խորագէտ էի, խելօք կալայ զձեզ։ Եղերուք խորագետք իբրեւ օձս. (եւայն։)
Իմցեալ խորագիտոյ գեղեցկին (տիգրանուհայ) զայսպիսի դաւաճանութիւն. (Խոր. ՟Ա. 15։)
prudence, shrewdness, sagacity;
craft, cunning.
Ստութեան կարծիս ոչ ոքունէր վասն խորագիտութեան, որպէս եւ այժմ իսկ. (Պղատ. օրին. ՟Գ։)
deep valley;
profound, difficult, rugged, scabrous.
Ոչ խորաձորք ինչ պատահիցեն։ Քարուտ եւ խորձոր իմն է ճանապարհն առաքինութեանց. (Ոսկ. ես.։)
Ընդ այնպիսի խորաձորս արկանիցես զմիտս։ Ընդ նեղ եւ ընդ խորաձորս երթալ. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 10. եւ Ոսկ. ՟ա. թես. ՟Թ։)
Զխորաձորս մաքսաւորութեամբառլցեալս, եւ զգիճութեամբ հեղեղեալս վերաբերէր ի զգաստութիւն պարզութեան. Զի դիւրագնաց շինի (կամ լինի) ճանապարհ թագաւորին քրիստոսի. (Անան. ի յհ. մկ.։)
cunning, sly, crafty, knavish, wily, roguish, artful;
fraudulent, deceitful, rascally, villanous;
malicious;
— կեղծաւորութիւն, profound hypocrisy.
Եւ իբր Խորամանկական. պատիր.
to chicane, to quirk, to quibble, to use stratagem and artifice, to deceive, to cheat;
to be cunning, artful, fraudulent, knavish.
πανουργέω callide ago. Խորամանկութեամբ վնասել. թակարդել. նենգել. պատրել. դաւաճանել.
Զի մի՛ ճշմարտութիւնն կերպարանօք խորամանկեսցի. (Նար. ՟Հ՟Ե։)
Չարեօքն՝ որ ի վերայ մեր խորամանկէին. (Եւս. պտմ. ՟Ը. 17։)
cf. Խորամանկեմ.
Գաբաւոնացիք խորամանկեցան պաշարաւն եւ խաբեպատիր զգեստիւք։ Այն որ զգուշութեամբ սրբութեամբ տարածանել ընդ աշխարհս ամենայն հանդերձեալ էր, որդին դաւթի (սողոմոն) սիրովն բազում կանանց խորամանկեցաւ առնել զնա. (Եփր. յես. եւ Եփր. թագ.։)
Այսպէս խորամանկի նա, եւ կեղծաւորի. (Եփր. ՟բ. թես.։)
cunning, artifice, craft, chicane, quibble;
cheat, deceit, fraud, base stratagem;
knavery, roguery;
malice.
Արարին նոքա խորամանկութեամբ։ Ի խորամանգութենէ չարեաց իւրեանց։ Ի բա՛ց արա զանձն իմ ի խորամանկութենէ նոցա։ Գիտաց յիսուս զխորամանգութիւնն նոցա։ Նայեցեալ ընդ խորամանկութիւն նոցաասէ։ Լի ամենայն նենգութեամբ եւ խորամանգութեամբ։ Զի մի՛ նենգեսցուք զբանն աստուծոյ։ Որպէս օձն խաբեաց զեւայ խորամանգութեամբ իւրով.եւ այլն։
Խորամանկութեամբ պատուէր զնոսա. (Խոր. ՟Բ. 18։)
Զխորամանկութեանն զմտածութիւն անակայ. (Փարպ.։)
ԽՈՐԱՄԱՆԿՈՒԹԻՒՆ. εἱρωνεία ironia, irrisio. Հեգնութիւն. այպանք.
Այպն առնելով երկիր պագանէին նմա, եւ բազում խորամանկութիւնս ցուցանէին։ Ի միտս եւ ի խորհուրդս մեր բերցուք զպսակն փշեղէն, զթուքն, եւ զխորամանկութիւնսն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 37. 38։)
deep & spacious in the center;
concave.
Արձակահիմն, խորամէջ, լայնափողոց. (Վրդն. պտմ.։)
cf. Խորամէջ.
Կէսքն նքուրի կերպարանաց նմանեցուցին (զերկիր), եւ ոմանք խորամիջոց անուանեցին. (Վեցօր. ՟Թ։)
cf. Խորամուխ.
nomad, wandering.
Խորանաբնակք. որպէս սովոր են կալ արապիկդ ի բացի. (Գէ. ես.։)
dwelling in the same paviliou or tent.
Առաքելոցն խորանակից լինել պսակակից. (Սարգ. ՟բ. յհ. ՟Բ։)
Ո՛վ ապաշխարութիւն՝ դաշին խաղաղութեան եւ բարեկարգութեան խորանակից. (Բրս. ապաշխ.։)
tent-shaped or bell-shaped.
Ի վերայ խորանաձեւ ծածկութեանն նշան տէրունական խաչին. (Փարպ.։)
Լուսաւոր խորանաձեւ ամպովն. (Տօնակ.։)
Եւ բոցն խորանաձեւ ցոլանայր շուրջ զնոքօք։ Հուր հնոցին խորանաձեւ կամարանման պատեալ. (Հարցնափառ.։)
to become hollow or deep;
to dive into, to go to the bottom of.
Որպէս ճանապարհ հատանի, եւ խորանայ ի կողմանէ ոտից. (Երզն. քեր.։)
Զհոսանս, յորոց զմին ծոցն մեծ կոչեն, եւ զմիւսն՝ փոքր. Վասն զի երկաքանչիւրկողմանխն ոչ նմանապէս խորանան. (Արիստ. աշխ.։)
Խորանալն արմատոյն իջուրս։ Ամենայն սերմանց պարտ էնախ խորանալ, եւ ծածկիլ. (Նչ. եզեկ.։ Երզն. քեր.։)
Խորացեալ ի հողեղէն պատկերին. (Գանձ.։)
Զանպատրաստ խորացեալ խաւարին հալածեալ նսեմութիւն։ Աներեւոյթ խորացելոյ բանտին (դժոխոց)։ Բորբոքեալ ծովուն խորացելոյ. (Բենիկ.։)
pitching a tent.
Որ յարէ յարմարէ կամ յարուցանէ կառուցանէ զխորան. մրպէս շինօղ տաճարի.
architect of the Tabernacle.
Յարդարիչ եւ ճարտարապետ խորանին վկայութեան.
vaulted, cupolatent or bell-shaped.
Նմանեալ խորանաձեւ յարկի. կամարակապ. եւ Երկնանման.
vaulted;
cubical, cubic, hexahedral;
cube;
— երկնից, vault of heaven.
Երեւէր տետրասկեղ յոսկւոյ սրբոյ խորանարդ. (Փարպ.։)
Պրկեաց զերկինս իբրեւ զխորանարդ. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ա. ՟Բ։)
tent-Curtain.
Զի ոչ այնքան մնաց տեղի շէն զի խորանն իմ դնիցեմ, եւ զխորանափեղկսն պարզիցեմ. (Մխ. երեմ.։)
to pitch a tent.
Սիւն ամպեղէն եւ հրեղէն ի վայր իջանել՝ արկանէր խորանէր խորան լուսեղէն. (Վրդն. լս.) (ուր վրիպակաւ գրչի կրկնեալ երեւի ձայնս խորան։)
sunk deeply, deep;
abyss, gulf, pit;
— աչք, sunken eyes;
— առնել, to submerge, to sink to the bottom, to plunge into, to immerse;
— լինել, to dive to the bottom, to sink;
— ի ցաւս, sunk in grief;
— ի թախիծս մտաց, plunged in remorse;
to founder.
Ազատեաց ի խորասոյզ մրրկեալ դառնութենէ պատրողին. (Շ. բարձր.։)
Զխորասոյզ ասեմ զկեանս զայսոսիկ. (որպէս Նիւս. կուս.։)
Գաւազանն մովսիսի էր (օրինակ խաչի). որով դարձաւջուրն ի վերայ եգիպտական զօրուն, եւ խորասոյզ կորստեամբ դատեցաւ. (Ղեւոնդ.։)
cavity, hollow, cave, cavern, excavation;
—ս հատանել, to excavate, to hollow.
τάφρος, ταφρεία fossa βόθυνος fovea, scrobs. Խորքերկրի. փոս բացեալ. խորխորատ. վիհ. վիրապ. անդունդք. խոռոչ.
ԽՈՐԱՓԻՏՍ ՀԱՏԱՆԵԼ. ἁποσκάπτω defodio. Խոր փոսս հատանել բրելով եկ պեղելով.
deeply excavated, very profound.
Ի խորփորեալ. խորին որպէս զխորափիտ.
scrutinizing, investigating;
profound, sublime, past finding out.
Եւ ոչ փորձ իմաստնոց խորաքնին, թէ եղեն երբէք վարդապետք անասնոց. (Վեցօր. ՟Թ։)
ծածկեցաւ ի մէնջ խորաքննին մեկնութիւն մտաց պատգամացն. (Վեցօր. ՟Բ։)
clad in sack-cloth.
Երեւեցուցանէր զանձն իւր մարդկան պահօղ եւ խորգահանդերձ. (Բուզ. ՟Զ. 8։)
to snore;
to snort, to rattle in the throat;
to roar, to bluster (sea).
Եւ դու պահապանդ ննջես եւ խորդաս. (Մանդ. ՟Գ։)
Քնով դանդաչեալ խորդամք առօրհնութիւնն. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Թ։ որ եւ է նշանակ յետինծուլութեան։)
to hollow, to excavate;
to fathom;
to withhold, to retain;
to purloin, to steal, to rob, to embezzle;
to peculate.
Որ շինէ զշինուած իւր ի վերայ ապառաժ վիմի, խորիցէ եւ դիցէ զհիմն նորա. (Մծբ.։)
Եւ ի խորս թաքուցանել, թաղել, պահել ի ծածուկ.
Իբրու ոչ եւս խորել եւ թաքուցանել, այլ յայտնի պատմութեամբ եւ ձեզ վերագրեցի. (Պիտ.։)
Այս է մտերիմ ծառայիցն աստուծոյ գործ. ոչինչ խորել զաստուածայնոց, այլ՝ աստուծոյ ստորագեալ զամենայն. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Զ։)
Կամ σφετερίζω sibi vindicare, attribuere. Սեպհականել անձին զոչ իւրն.
Որպէս թէ զփառս հօր՝ որ ոչինչ էր (ասեն) նմա անկ, յանձն խորիցէ։ Ո՛չ փառս ինչ՝ որ չիցէ նմա անկ, խորելոյ. (Ոսկ. մտթ. ՟Գ. 3. յորմէ եւ Երզն. մտթ.։)
Եւ λυμαίνω violo, devasto. Խանգարել. եղծանել. անպիտան կացուցանել.