Definitions containing the research կրթութիւն : 57 results

Քաջուսումնութիւն, ութեան

s.

great learning, vast erudition, well grounded knowledge;
fondness for science, learning well.

· Calfa

NBHL (1)

որ եւ ՔԱՋՈՒՍՄՆՈՒԹԻՒՆ. Քաջուսումն լինել. բարիոք կրթութիւն յուսման. քաջավարժութիւն. խելամտութիւն. քաջուշեղութիւն, ուսումնասիրութիւն.


Քերթողական, ի, աց

adj.

poetical;
grammatical;
— ազատութիւն, poetical license.

· Calfa

NBHL (1)

Պղատոն ոչ կարծէ զուսմնականն մասն գոլ իմաստասիրութեան, այլ նախակրթութիւն ինչ, որպէս եւ քերթողականն։ Քան զայլ արհեստ ասեմ եւ զմակացութիւն, քան զքերթողականն ամես, եւ զճարտասանականն. (Սահմ. ՟Ա։)


Օգտակար

adj.

useful, profitable, advantageous, favorable.

· Calfa

NBHL (1)

մարմնոյ կրթութիւն առ սակաւ ինչ օգտակար է. իսկ աստուածապաշտութիւն առ ամենայն ինչ օգտակար է։ Այն է բարի եւ օգտակար մարդկան։ Ամենայն գիրք աստուածաշունչք եւ օգտակարք։ Ոչինչ զանգիտեցի յօգտակարացն չպատմել ձեզ։ Օգտակար առողջութեամբ. քաջառողջաբար. եւ այլն։


Քաղթնատութիւն, ութեան

NBHL (1)

Որ առ քաղթնատեան թոթովէին, ստէպ կրթութիւն զկաղ լեզու նոցա էած յուղղութիւն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 17։)


Ստի, ստուոյ

s.

honour.

· Calfa

Etymologies (1) · Adjarian

Ստի բառը ունի միայն ԱԲ, որ մեկ-նում է «պատիւ, բարեկրթութիւն»։ Բա-ցասականը գիտեն անստի «անպատիւ. անկիրթ» ԱԲ, անստու կամ անտուս «անկարգ կամ անհամ» Բառ. երեմ. էջ 24, 25, որից և ՀՀԲ։-Վեցօրէից վկա-յութեան մէջ Վենետկի օրինակն ունի անօտու, որ հրատարակիչը ուղղում է անյօդ. Վիեննայի Մխիթարեանց թ. 249 ձեռագիրն ունի նոյնպէս անօտու, թ. 612 ձեռագիրը անոտու. իսկ Ամմատևա-նի ձեռագիրը (Մասիս 1853, թ. 11-60) անստու, որ Այվատեան կցում է Հին բառարանի անստու ձևի հետ։ Այվա-տեան այս ընթերցուածը ուղղում է ան-ստև «անմազ, լերկ», որ գոնէ արջի հա-մար յարմար ածական չէ։ Բառիս ուղիղ մեկնութիւնը վերի ձևով տուաւ Հ. Ա. Վարդանեան, ՀԱ 1911, 303 և 1914 643, Բառաք. դիտ. Բ. 87։


Փայտ, ից

s. bot.

wood;
tree;
— կենաց, the Holy-Rood, the Cross;
tree of life, lignum-vitae, guaiacum, thula or thuya;
— խնկոց, odorous, scented wood;
— իւղոյ, olive-wood, olive;
չնչին —, fragile wood;
— այրելի, fire-wood;
— հարկանել, պատառել, to cut wood;
to cut down, to fell;
— ընկենուլ, to draw or cast lots;
կախել զ—է, to crucify.

· Calfa

Etymologies (1) · Adjarian

Վրդ. ծն. ա. 12 և Տաթև. հարց. 214 հանում են փտիլ բայից։ Klaproth. As pol. 101, 142 զնդ. pjar և սամոյէդ pjā, pā։ Bugge IF 1, 455 (նոյնը նաև Scbeftelowitz BВ 29, 41) պայթել բա-ռի հետ՝ կցում է սանս. bhédati, լտ. findere «ճեղքել», յատկապէս «փայտ ճեղքել» ձևերին։ (Մերժում է Pokorny 2 139)։ Հիւնք. յն. παιδεία «խրատ, կրթութիւն, պատիժ ևն»։ Patrubány SA 1, 212 հբգ. spalten «ճեղքել», մբգ. spelte «ճեղքած փայտ» բառերի հետ։ Liden, Stud. z. altind. 34 հհիւս. biti «գերան», հնխ. bhid-«ճեղքել» արմատից։ Lewy KZ 40 (1906), 422 անգսք. spitu, լտ. spissus «պինդ, ա-մուր», լիթ. spēst «ճնշել»։ Kорщъ, թրգմ. Հովիտ 1914, 470 չերքէզ. pxa «փայտ» բառի հետ։ Նոյնը նաև Մառ, яфeт. cбор. 1, 55.