rotation, turning, rolling, wallowing.
· Calfa
«անիւ, գլորում, թաւալում կամ դիւրագլոր, դիւրաշրջիկ». ունի միայն Եզեկ. ժ. 13 «Եւ անուոցն անուն կոչեցաւ գեղ-ռեղ», որից առնելով Դիոն. երկն. ժե. «Կոչե-ցաւ նոցա, որպէս ասէ աստուածաբանն, գեղ-գեղ. և երևի այս ըստ եբրայեցւոց ձայնին վերաշրջութիւնս և վերայայտնութիւնս»։ Հին բռ. դնում է «Գեղգեղ. հոլովումն», իսկ Բառ. երեմ. էջ 69 «Գաղգաղ. անիւ»։-Ուրիշ վկա-յութիւն չկայ։
Եւ անուոցն անուն կոչեցաւ գեղգեղ. (Եզեկ. ՟Ծ. 13։)
Կոչեցաւ նոցա, որպէս ասէ աստուածաբան (այսինքն մարգարէն), գեղգեղ. եւ երեւի այս ըստ եբրայեցւոց ձայնին վերաշրջութիւնս եւ վերայայտնութիւնս. (Դիոն. երկն. ՟Ժ՟Ե։)
Անիւքն աղաղակէին գեղգեղ, գե՛ղ եւ զանազան. որպէս թէ գեղեցկաձայն, պէսպիսաձայն։
modulation, melody, trill, shake, quaver.
· Calfa
Գութ գեղգեղանացս յօրհնութեան իբրեւ վարդապետ իմն լինի ածել յուղղութիւնս. (Ոսկ. ես.։)
to trill, to modulate, to quaver, to shake, to sing agreeably.
· Calfa
Զարմանալ պարտիմք ընդ քաղցրանուանդ բարբառ, զոր գեղգեղեալ յօրինէ ճպուռն։ Անդադար գեղգեղէ զբարբառն առաւել քանզերգս արուեստականաց. (Վեցօր. ՟Ը։)
Ընդ եղանակս արկեալ գեղգեղեն (դպիրք). (Լմբ. պտրգ.։)
Մատամբք յօրինէ եւ գեղգեղէ զնուագսն. (Սեբեր. է։)
Գեղգեղեսցէ զաստուածային երգն։ Ճռուողումն գեղգեղեալ բարբառոյ. (Վրդն. սղ. եւ Վրդն. ծն.։)
Զեռահիւսակն գեղգեղեն սրբասացութիւն. (Նանայ.։)
Անդաստան ծաղկաց ցցունազարդ գեղգեղեալ բազմագունակ երանգօք եւ յարազուարճ առատացօղովք. (Թէոդոր. ի կոյսն.։)
cf. Գեղգեղանք.
· Calfa
Ո՞ւր քաղցրաձայն երաժշտի, կամ գեղգեղումն եղանակի. (Շ. եդես.։)
Հրաշաձայն եղանակօք՝ պէսպէս գեղգեղմամբ. (Ճ. ՟Ժ.։)
nightingale, philomela, luscinia;
porphyrio (a waterfowl);
— երգէ, գեղգեղէ, the nightingale sings.
· Calfa
Յորժամ լսիցես զձայն սոխակի, որ գեղգեղէ քաղցրաձայն. (Վեցօր. ՟Ը։)
dancing music;
dancing with singing;
pomp, show.
· Calfa
տե՛ս Գեղգեղ։
in the shape of a wheel.
· Calfa
Բոլորակ անուին գիգղա (կամ գեղգեղ) կոչի ի հեբրայեցւոց լեզուն. արդ յանուաձեւէն եւ ի շուրջ պարուրելոյն զթլփատութիւնն գաղգաղա կոչէ. եւ անտի եւ անուն տեղւոյն։ Բոլորակն անուաձեւ իբրեւ զգլուխ երեւէր. (Կիւրղ. յես. եւ Կիւրղ. թագ.։)
trill, modulation, quaver, warbling.
· Calfa
ԴԱՅԼԱՅԼԻԿՔ գրի եւ ԴԱԼԱԼԻԿՔ. τερέτισμα sonus musicus, μονῳδία cantio solitaria Երգ երաժշտական. տաղ. քաղցրաձայնութիւն. առանձին գեղգեղումն. խաղո՛ւն ձայն, խաղ. ... (կայ եւ պրս. դալաճ, դալաշ. ձայն, հնչիւն)
mode, modification;
form, formule, make, manner, way;
sort, kind, quality, condition, conduct;
means, expedient;
turn, trick;
air, tone, modulation;
time, measure;
mood;
— տարւոյ, season;
անգործ —, dead season.
· Calfa
Ձայնք եւ եղանակք՝ ողբականք եւ ուրախականք։ Ընդ եղանակս արկեալ գեղգեղեն. (Լմբ. պտրգ.։)
to sing harmoniously.
· Calfa
μελῳδέω, ἑπαυλέω modulor ᾅδω, ψάλλω cano, canto Երգել. նուագել. գեղգեղել.
music, song, air, tune, melody, strain;
sonnet;
cup, goblet, bowl, mug;
fashion, manner;
bout, time;
երեքսրբեան —, trisagium, agiology;
յօրինել —ս, to modulate, to sing;
հեշտացուցանել զ—ս, to make a sweet concert or harmony;
զյաղթութեան —ս երգել, to sing an epinicion, a triumphal song;
fashion, manner;
bout, time;
զառաջին —ն, յառաջնում —ի, the first time;
ի բազում —ս, ի —ս բազումս, յայլ եւ այլ —ս, more than once, several or many times, over and over again;
ի միումն —ի, once, at once;
all at once;
զմի — եւս, once more;
վասն միոյ —ի, առ մի —, for once;
զայս մի եւս —, more, once again;
յերկարագոյն —օք զբանիւք անկանել, to be prolix, to prolong the discourse;
յերկարագոյն —օք, long, a great while or time;
զվեց օրն մի մի —, once a day for six days;
լուր զայս վերջին —, hear for the last time;
cup, goblet, bowl, mug;
— ոսկի, golden cup or goblet.
· Calfa
(լծ. Աւաչ. ավազ, նէվա, նէվայի, հէվա, հավա ). μέλος melodia (որ եւ մեղեդի), carmen, cantus, modulatio ψαλμός psalmus (սաղմոս), pulsatio, cantus fidium եւ այլն. Եղանակաւոր ձայն բարբառոյ եւ գործեաց. եղանակ. տաղ. գեղգեղ. դայլայլիկ. երգ.
cf. Խանդաղատանք.
· Calfa
cf. ԽԱՆԴԱՂԱՏԱՆՔ. Ի մէջ կոծոյն բառբառէին գեղգեղեալ խանդաղատութեամբ. (Բուզ. ՟Դ. 15։)
composed, prepared, compounded;
seasoned.
· Calfa
Որ ձայնս խառնուածոյս գեղգեղեալս նուագս նուագս հանէ. (Վեցօր. ՟Դ։)
warbling, twittering, chirping, singing of birds.
· Calfa
Խառնելով ընդ ճռուղումն գեղգեղել բարբառոց թռչնոց. (Վրդն. ծն.։)
to change, to alter, to vary, to diversify;
to remodel;
to convert;
to repeat, to reiterate, to say again;
to trill, to warble, to sing harmoniously.
· Calfa
ՅԵՂԱՆԱԿԵԼ. որ եւ ԵՂԱՆԱԿԵԼ. Պէսպիսացուցանել զեղանակ երգոց. նուագել. երգել. գեղգեղել.
melody;
canticle, song.
· Calfa
Բառ յն. մէ՛լօս, մէլօտիա. որպէս թէ մեղրերգութիւն, կամ յօդերգութիւն. μέλος, μελῳδία, μελῴδημα carmen modulatum, modulus, modulatio. Քաղցր եւ անոյշ երգ. տաղ անդամաթիւ. գեղգեղ։ Գանձ.։ Տաղարան. եւ Երգարան մանր ուսմանց։
s. mus. Armenian modulated chants.
· Calfa
(շարական). իբրու Բազմաստեղն, բազմաճիւղ, գեղգեղեալ որպէս մեղեդի. եւ կամ ստեղեալ երգ՝ հանգստեամբ եւ հանդարտ նուագելի. (Շար.։ Տօնաց.։ Տե՛ս եւ Ստեղն կամ Ստեղ ըստ ՟Բ նշ։)
crested;
tufted, plumed.
· Calfa
Անդաստան ծաղկանց ցցունազարդ գեղգեղեալ (ոլորեալ՝) բազմագունակ երանգօք եւ յարազուրաճ առատացօղօվք. (Թէոդոր. կուս.։)
sweet voiced, melodious, tuneful, musical;
— բարբառով, melodiously.
· Calfa
Ո՞ւր քաղցրաձայնն երաժըշտի, կամ գեղգեղումն եղանակի. (Շ. եդես.։)
sweet-voice. melody, harmony, euphony, music;
քաղցրաձայնութեամբ իւրով, by his harmonious voice.
· Calfa
ἠδυφωνία vocis suavitas εὑμέλεια, -λία apta modulatio μελῴδημα hymnus. Քաղցրութիւն ձայնի. երգ ի ձայն քաղցր. եղանակ. գեղգեղ. մեղեդի.
causing harmonious chants to be heart.
· Calfa
Հաւուց տարմք քաղցրանուագ ձայնիւք զվայրսն հնչեցուցանիցեն։ Զարմանալ պարտիմք եւ ընդ քաղցրանուագ բարբառ, զոր գեղգեղեալ յօրինէ ճեպիռնթռչուն. (Լաստ. ՟Ժ՟Ը։ Վեցօր. ՟Ը։)
obscene song.
· Calfa
, ի-ա հլ. անստոյգ բառ. մէկ ան-գամ գործածուած է սեռ. լորստաց ձևով՝ Վե-ցօր. էջ 66 «Զի ձայնք երգչացն պէսպէս նուագովք գեղգեղեալք և բարբառք ւռոստա-զըն տեղի ապականութեան և աղտեղութեան յիշատակեն ի միտս նոցա»։ Այս բառը չունի ՆՀԲ. իսկ ՋԲ (իբր անստոյգ բառ) և ԱԲ մեկ-նում են «անհամեստ երգ, անամօթ՝ բաց երգ»։ Սեռ. լորստաց ձևից կարելի է ենթադրել ուղ. թէ՛ *լորուստ և թէ՛ *լորիստ. բուն ձևը ան-յայտ է։ Նշանակութիւնն էլ ըստ իս «երգիչ» է, և ո՛չ թէ «երգ». որով համազօր ձևեր են դառնում «ձայնք երգչացն և բարբառք լորըս-տացա»։