Definitions containing the research գան : 3047 results

Քառասնաթիւ

adj.

forty.

· Calfa


Քարաման

s.

cross-shaped distaff.

· Calfa

NBHL (1)

Ի տեղի արօտական ըզտուցն գտանէր զհնացեալ ստեւն, եւ առեալ զայն փայտիւ նիւթէր քարամանիւ, եւ տայր ի խորանաբնակ հովիւսն. եւ նոքա արարին զնիւթն զայն նմա հանդերձ զօրէն քրձի. եւ ի նմին հատեալ օձիս՝ ագանէր քրձազգեաց լինելով. (Եպիփ. ծն.։)


Քարանամ, ացայ

vn. fig.

to turn to or become stone, to be changed into stone, to be petrified;
to be stoned, hardened, obdurate.

· Calfa

NBHL (1)

Արձանաղի մածեալ քարանայր։ Կարծրացեալ քարանայ։ Քարացեալ ամենայն զգայարանօք։ Քարացեալ կռապաշտութեանց սառնամանիքին։ Յամուլ եւ ի քարացեալ յարգանդէ յառաջ եկն միտմօր. (Ճ. ՟Ա.։ Իգն.։ Վրք. հց. ՟Ժ՟Թ։ Խոր. հռիփս.։ Շ. բարձր.։)


Քարանձաւ, աց

cf. Քարայր;
cf. Քարաժայռ.

· Calfa

NBHL (1)

Դիցես ի քարանձաւս զբոյն քո։ Եթէ գիտիցե՞ս զժամանակ ծննդեան յամուրաց քարանձաւաց։ Ելին ի քարանձաւին։ Անգղ ի վերայ բունոյ նստեալ՝ դարդարիցէ ի քարանձաւս վիմաց։ Ի քարանձաւաց լերանց ձայնից արձագանգաց (այսինքն գլորելով վիմաց).եւ այլն։


Քարեայ

adj.

cf. Քարեղէն.

· Calfa


Քարեղէն, ղինի, նաց

adj.

made of stone, stony, stone.

· Calfa


Քարկոթող, ի

s.

obelisk, cippus;
cf. Կոթող.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ քարկոթող գնիցէք յերկրի ձերում երկիրպագանել նմա. ո՛չ է մի բառ, այլ երկու. λίθος σκοπός lapis signum.


Քարշանք

s.

cf. Քարշումն.

· Calfa

NBHL (1)

Գան եւ խոշտանգանք քահանայից, իշխանաց եւ նախարարաց քարշանք եւ քայքայութիւնք. (Ղեւոնդ.։)


Քարորմ

s.

stone-wall.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ զգանկսն դնէր ի բարձրութեան մնիրային (այսինքն մինարէին ) ի շարս քարորմոցն. (Վրդն. պտմ.։)


Քաւարան, աց

s.

place or instrument of expiation;
purgatory;
*catafalco.

· Calfa


Քեռի, ռւոյ, ռեաց

s.

uncle (mother's brother).

· Calfa

NBHL (1)

Ժառանգէ մայրն, եւ քեռիքն եւ նոցին որդիքն ոչ մօտին ի ժառանգել, որչափ մայրն եւ հայրենի ազգն կայ. (ապա թէ չկան, գան ի ժառանգել քեռիքն. Մխ. դտ.։)


Քերոց

cf. Քերիչ.

· Calfa


Քիթ, քթաց

s.

nose;
— կենդանեաց, snout, muzzle;
մեծ, փոքր, սրածայր, շրջեալ, տափակ —, a large, big or bottle, little, pointed, turned up, snub or fiat nose;
զ—ս, ի վեր տանել, to turn up the nose, to look scornful, haughty;
այսրէն ընդ ս-ն դառնալ, to get into the nose, to go the wrong way in swallowing.

· Calfa

NBHL (1)

Դնել փող եղեգան ի քիթս նորա. (Ագաթ.։)


Քծինք

s.

caresses, fondling, endearment, coaxing, fawning;
wooing, court, courtship, gallantry;
ածել ի —նս, to tame, to domesticate, to familiarize;
գալ ի —նս, to grow tame, to be tamed;
—նս տալ, ի —նս հարկանիլ, cf. Քծնիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Լաւ է գան բարեկամաց քան զքծինս թշնամեաց. (Ոսկ. ես.։)


Քնին

s.

examination;
ի — առնուլ, to examine, to consider, to ponder;
to argue, to discuss;
ի — գալ, to be examined, criticized;
ի — արկանել, մտանել, լինել, to examine, to study, to criticize.

· Calfa

NBHL (2)

Չարար իսկ զնոսա յայտնիս, այլ զմեզ արկ ի քնին։ Զայս ամենայն ի քնին արկանիցես։ Զիրսն ի քնին արկեալ։ Զհանգամանս պատճառաց ի քնին (կամ ի քննին) անկեալ՝ խնդրիցէ։ Խօսքն՝ որ արտաքս ելանեն, ի քնին գան. (Ոսկ.։)

Եւ արդ եկեսցուք յիրացն իսկ ի քնին։ Եւ ապա եկեսցուք յայնր ի քնին։ Միտք այսպիսեաց գան ի քննին։ Բանս ի քնին անկանի։ Ի քնին լիջիր մնացելոցն. (Եզնիկ.։ Շ. խոստ.։ Լմբ. սղ.։ Կոչ. ՟Ժ՟Գ։)


Քննական, ի, աց

adj.

of examination.

· Calfa


Քննեմ, եցի

va.

to examine, to study, to investigate, to discuss;
to censure, to control;
to meditate, to consider, to think;
cf. Տեղեկագոյն.

· Calfa

NBHL (1)

Զիա՛րդ զԱստուած քննել մարթիցէք։ Քննեցէ՛ք զգիրս։ Քննեա՛ եւ տե՛ս։ Քննեցին զանօրէնութիւն, պարտասեցան ի քննել զքննութիւն։ Իբրեւ զգանձս քննեսցես զնա։ Քննեսցէ զխորհուրդս։ Արտեւանունք նորա քննեն զորդիս մարդկան։ Զչաւեղս իմ եւ զվիճակս իմ դու քննեցեր. Միտք ղբանս քննեն։ Ունկն քննէ զզարդ առակաց։ Իսկ որ ինչ յերկինս է՝ ո՞վ քննեսցէ։ Իբրեւ զոսկի ի բովս քննեաց զնոսա։ Ի վերայ դատաստանի արեան նորա կացցեն քննել։ Զի եթէ զանձինս քննէաք, ապա ոչ դատապարտէաք։ Առ ի քննել ձեզ զլաւն. եւ այլն։


Քնքշանք, նաց

s.

pretty ways, mincing manner, smirking, prettiness, nicety, daintiness;
caress, endearment, fondling.

· Calfa

NBHL (1)

Քնքշալն. փայփայումն. գրգանք.


Քո, քոյ, քոյով

pron.

thy;
adj. poss. thine.

· Calfa

NBHL (1)

Իմքս ամենայն քոյ են, եւ քոյքն՝ իմ։ Քոյոյ փութոյդ։ Քոյումդ հետեւել խոստովանութեան։ Հրամանաւ քոյով։ Բանիւ քոյով։ Քոյով օժանդակութեամբ։ Քով մեծաւ ողորմութեամբդ։ Պա՛րտ է իբրեւ քոյոյ (այսինքն քոյում) անդամոյ խնամ ունել ընկերին։ Զքոյս ի քոյոցս քեզ մատուցանեմք. (Կիւրղ. գանձ.։ Ոսկ. յհ.։ Աթ. ՟Ը։ Մաշտ.։ Շ. բարձր.։ Խոսր.։ Մանդ.։ Պտրգ.։)


Քող, ոյ, ով

s.

veil, cover;
— հարսանեաց, nuptial veil.

· Calfa


Քողանոց

s.

head-veil.

· Calfa


Քոյինաշունչ

adj.

inspired by thee.

· Calfa

NBHL (1)

Քոյինաշունչ կտակարանաց։ Ըստ քոյինաշունչ գրոյն յուսադրութեան։ Քոյինաշունչ պատմադրութեացն. (Նար. ՟Լ՟Դ. ՟Ձ՟Ը. ՟Ղ՟Գ։ եւ Նար. գանձ հոգ.։)


Քոյինաստեղծ

adj.

created by thee.

· Calfa

NBHL (1)

Քոյինաստեղծ պատկերիս, կամ պատկերին. (Նար. ՟Ձ՟Բ։ Շ. գանձ վրդվռ.։)


Քոս, ոյ, ով

med.

itch, scurf, scab.

· Calfa


Քուք, քքոյ

s. fig.

scorpion, knotty cudgel, iron rod;
groan, moan, wail, sigh.

· Calfa

NBHL (3)

Քուք, կամ քուրքս, աւազակուռ գանիչ. (Հին բռ. որ առեալ է ի բանէ աստի.)

Կարիճն գործի ինչ տանջանաց է՝ նուրբ եւ երկայն իբրեւ զբաղանտն, զոր հայերէն քուքսն ասեն. զոր լնուն աւազով, եւ այնու հարկանեն ի գան. (Կիւրղ. թագ.։)

Տիկնայք փափկասունք գանալից քըքօք թշնաանեալք եւ քարշեալք ի հրապարակս։ Վտանգ էր զքահանայս եւ զպաշտօնեայս աստուածային խորանին խոշտանգանօք եւ քքօք այպանութեան եւ գանիւք. (Ղեւոնդ.։)


Քռթենաւոր

cf. Խարազնազգեաց.

· Calfa


Քսակ, աց

s.

purse, little bag, satchel;
pack, packet;
— արծաթոյ, purse, flat-purse, money-bag, billcase, portfolio;
— հասարակաց ունել, to have the same, or a common purse.

· Calfa

NBHL (1)

Կնքեցեր զանօրէնութիւնս իմ ի քսակի։ Քսակ ասարակաց ստասցուք։ Զքսակն արծաթոյ ի ձեռին իւրում առեալ։ Որ արկանէք ոսկի հանգանակ ի քսակէ։ Մի՛ բառնայք զքսակ, եւ մի՛ մաղախ, եւ այլն։ Ոսկի գտեալ ուրուք՝ ի քսակ րկանէ. (Խոսր.։)


Քրթմնջեմ, եցի

vn.

to murmur, to complain, to growl, to grumble, to mutter, to mumble.

· Calfa

NBHL (1)

γογγύζω, λαλέω, καταλαλέω murmuro, obloquor, obtrecto. Ընդ քիթն մնչել կամ մրմնջել. տրտնջել. մրմռալ. շշնջել գանգատելով. տռտռալ.


Քրթմնջիւն, ջեան

s.

murmur, complaint, grumbling, hum, growling, mumble.

· Calfa

NBHL (1)

ՔՐԹՄՆՋԻՒՆ ՔՐԹՄՆՋՈՒՄՆ որ եւ ՔՐԹՄՆՋԱՆՔ, նաց. γογυσμός murmuratio. Քրթմնջելն. տրտունջ. շշնջիւն. մրմռումն. գանգատ. բամբասանք. տռտռոց. մռմռոց.


Քրթմնջումն, ման

s.

cf. Քրթմնջիւն.

· Calfa

NBHL (1)

ՔՐԹՄՆՋԻՒՆ ՔՐԹՄՆՋՈՒՄՆ որ եւ ՔՐԹՄՆՋԱՆՔ, նաց. γογυσμός murmuratio. Քրթմնջելն. տրտունջ. շշնջիւն. մրմռումն. գանգատ. բամբասանք. տռտռոց. մռմռոց.


Քրիստոսադաւան, ի, ից

adj.

professing the faith of J.-C., christian.

· Calfa


Քրիստոսամարտ, ից

adj.

warring against J.-C, antichristian.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՛վ հրէայ քրիստոսամարտ։ Ըստ քրիստոսամարտիցն մոլորութեան։ Ու՞ր քրիստոսամարգ լեզուն. (Վեցօր. ՟Թ։ Կիւրղ. գանձ.։ Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Ա։)


Քրիստոսափոխան

adj. s. Christ's vicar.

· Calfa


Քրիստոսուրաց

adj.

denying J.-C.

· Calfa


Քրձազգեաց

adj.

cf. Քրձազգած.

· Calfa

NBHL (1)

Ագանէր (ստեւ ուղտու) քրձազգեաց լինելով. (Եպիփ. ծն.։)


Քրձազգեստ

adj.

cf. Քրձազգած.

· Calfa

NBHL (1)

Ագանէր (ստեւ ուղտու) քրձազգեաց լինելով. (Եպիփ. ծն.։)


Քրովբէագումար

adj.

levied or assembled by cherubim.

· Calfa


Քրտնահար

adj.

sweat-struck, sweating profusely, too much fatigued;
cf. Քրտնաբեր.

· Calfa

NBHL (1)

Յետ այսպիսի խոշտանգանաց եւ քրտնահար աշխատութեանց հատանէին սրով գլուխ նորա։ Չոգայ ի բարեհամ աղբիւրիկն, յորմէ զովացեալ սուրբքն լինէին ի տապոյ քրտնահար երկոցն. (Յհ. կթ.։)


*Քցիմ

s.

flaw, aguail.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ ոչ քցիցի ոք յամենայն հիւթոց յաւիտենիս այսորիկ. (Վրք. հց. ձ։) (Իսկ ռմկ. քցիմ՝ է աւելորդ մասն փշաձեւ բուսեալ ի մէջ մատին եւ եղեգան. շեյթան թըռնաղը։)


Քօշ, ից

s.

he-goat, buck.

· Calfa


Քօշանման

adj.

boat-like.

· Calfa


Օգն

s.

help, aid, assistance, succour;
յ— գալ, հասանել, to help, aid or succour a person;
յ— կոչել, to call for help.

· Calfa


Օգտեցուցանեմ, ուցի

va.

to interest, to give an interest, to advantage, to profit, to benefit, to improve.

· Calfa


Օդագործ, աց

s.

shoe-maker.

· Calfa

NBHL (1)

Արհամարհեալ (էք հրէայքդ) ի մէջ ազգաց, գործել զանարգանաց արուեստս ... լինել նարօտաներկս եւ օդագործս, եւ որ այլ այսպիսիս. (Պիտառ.։)


Օդապար

adj.

floating, flying through the air.

· Calfa


Օդապարիկ

s.

cf. Օդապար;
balloon, air-balloon or aerostatic-balloon.

· Calfa


Օթագայանամ, ացայ

vn.

to lodge, to pass the night in, to sojourn, to dwell, to stay in a person's house.

· Calfa

NBHL (6)

ՕԹԱԳԱՅԱՆԱՄ ՕԹԱԳԱՅԵՄ ՕԹԱԳԱՅԻՄ. ՕԹԱԳԱՆ ԼԻՆԻՄ ՕԹԱԳԱՆԱՄ ՕԹԱԳԱՆԻՄ. καταλύω diversor διανυκτερεύω pernocto αὑλίζομαι commoror, moror. Օթել՝ ագանել. երեկօթս առնել իջեւանիլ ուրեք զճանապարհայն՝ ընդ յարկաւ կամ բացօթեագ. դադարել՝ հանգչել ուրեք առ ժամանակ մի. լուծանիլ. հանել զգիշերն ի գլուխ. ինջնալ, գիշեր ընել, պառկիլ, մնալ.

Որ այնպէս օթագան եղեալ. (Տօնակ.։)

Բազում անգամ արտաքոյ օթագանելով. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 37. 39։)

Զի՞նչ երկիր իցէ՝ յորում լոյսն օթագայեաց։ Յաղբիս ամենայն չարեաց օթագանեացաք (տպ. օթագայեցաք). (ՃՃ.։ Լծ. կոչ.։)

Ի տանն քրիստոսի օթագանել, որպէս խոստացաւ։ Յոբ ի փողոցս օթագնեալ (կամ օթագյեալ). (Լմբ. սղ. եւ Լմբ. առակ.։)

Զառաջին ամն ո՛չ է պարտ օթագանել (կամ օթագայել) արտաքոյ խցին. (Վրք. հց. ՟Բ։)


Օթեվան

s.

inn, hostelry;
dwelling, lodging, habitation, convent;
a day's journey;
երանաւէտ — արդարոց, the happy abode of the just;
օթեւանս առնել՝ առնուլ՝ ունել, to lodge in, to dwell in, to reside in, to live in, to inhabit;
ո՞ւր են —ք քո, where do you live ? հեռի երեսուն —օք, thirty days journey distant.

· Calfa

NBHL (1)

ՕԹԵՎԱՆ ՕԹԵՒԱՆ. κατάλυμα diversorium, hospitium. (ուստի իտ. osteria. գաղղ. hotel). յն. μονή mansio, habitatio σταθμός statio. բայիւ μένω maneo. Վանք օթելոյ, այսինքն տեղի ագանելոյ. օթանոց. իջեւան. իջեվան. պանդոկի. հիւրանոց. եւ Բնակարան, օթարան. կայք. կայան. դադարք. տուն.


Օթեվանիմ, եցայ

vn.

to take up ones lodgings, to stay, to sojourn.

· Calfa

NBHL (1)

Ագանիլ յօթեւանս. օթել.


Օժանդակութիւն, ութեան

s.

aid, succour, assistance, support, protection.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ ոչարտաքուստ ուստեք այսոցիկ ի ներքս ածել խորհեցան օժանդակութիւնս իմաստից։ Գարնանային ուխքն գետացեալ՝ գան յուժընդակութիւն գետոյն մեծի՝ որ կոչի տիգրիս. (Խոր. ՟Ա. 1. եւ Խոր. առ արծր.։)