adj.

right, straight, direct, vertical, upright;
correct, accurate;

fig.

right, just, honest, loyal, equitable;

adv.

directly, straightly, vertically;
uprightly, rightly, justly, well;
— գիծ, right line;
— անկիւն, right angle;
— սիրտ, honest, loyal heart;
— միտք, upright mind, just judgment;
— առնել, to smooth, to prepare;
to make ready the way;
cf. Ուղղեմ;
— գնալ ի նպատակն, to come to the point, to aim at;
— վարդապետել, to indoctrinate, to instruct in sound principles;
— դատեցար, thou hast rightly judged.

adj.

ὁρθός, ὅρθιος . (լծ. թ. օրթա, որ է միջին). rectus. (գրի եւ ՈՒՂԻՒՂ, ՈՒՂԵՒՂ, ՈՒՂԵՂ. որպէս ուղի միագիծ՝ հաւասար եւ միջաշաւիղ. լծ. թ. ուլու ). Անխոտոր. միօրինակ. հարթ. դիւր. եւ նմանութեամբ՝ Արդար. իրաւացի. ճշմարիտ. բարի. շիտակ, ըղորդ, աղէկ .... cf. ՈՒՂՂՈՐԴ, որ է կանգո՛ւն.

Մի՛ պարծեսցի կորն իբրեւ զուղիղն. (՟Գ. Թագ. ՟Գ 11։)

Վասն ուղիղն եւ ծուռն գոլ՝ որակ իմն ասի. (Արիստ. որակ.։)

Ուղիղ գիծ է, որ եդեալ է ի վերայ դիմաց կէտիցն, որ կան ի վերայ նորա ընդդէմ միմեանց։ Մինչ յուղղորդ գծի վերայ կանգնի ուղիղ գիծ, եւ առնէ հաւասար զերկու անկիւնսն, որ ի կողմունսն, երկաքանչիւրքն կոչին ուղիղ անկիւն. (Եւկղիդ.։)

ՈՒՂԻՂ. Առաւել բարոյապէս ասի.

Ճանապարհ բարի եւ ուղիղ։ Խելամուտ առնեմ զքեզ ուղիղ շաւղաց։ Ուղիղ են գործք նորա։ Իցէ՞ սիրտ քո ուղիղ իբրեւ զսիրտ իմ։ Որք ուղիղ են սրտիւք։ Ուղղոց վայելէ օրհնութիւն։ Ուղիղ են դատաստանք քո։ Ուղիղ եւ բարի ես դու յաչս իմ։ Տեսանիցէք զլաւ եւ զուղիղ յորդւոց տեառն ձերոյ։ Ուղիղ մտօք։ Ուղիղ առնել (այսինքն ուղղել).եւ այլն։

Որոց ոչ են ուղիղ շաւիղքն, ոչ կարեն տանել ի յինքեանս զուղիղն քրիստոս. (Մեկն. ղկ.։)

adv.

ՈՒՂԻՂ. մ. ὁρθῶς recte. Ուղղապէս. ուղղութեամբ. բարւոք. շտկէ շիտակ, շիբ շիտակ, աղէկ.

Ոչ ապաքէն, եթէ ուղիղ մատուցանես, եւ ուղիղ ոչ բաժանես, մեղար։ Ուղիղ մեկնեաց։ Աչք քո ուղիղ հայեսցին։ Ոչ ուղիղ գնացեալ է առաջի իմ ժողովուրդ իմ։ Ուղիղ դատեցար։ Ուղիղ ետուր զպատասխանիդ։ Ոչ ուղիղ գնան ի ճշմարտութիւն աւետարանին։ Ուղիղ համառօտել զբանն ճշմարտութեան.եւ այլն։

Ուղիղ տանել զակօսն յարքայութիւնն. (Եղիշ. ՟Ը։)

ՈՒՂԻՂ ԱՌՆԵԼ. cf. ՈՒՂՂԵԼ. διορθόω, κατευθύνω. (Սղ. ՟Ե. 9։ ՟Ձ՟Թ. 17։ -Ճժը։ 133։)

s.

cf. ՈՒՂԵՂ.

Étymologie

Warning, for now, these are the entries' title sharing the same character string regardless of its position, not the entries sharing the same root.

Mots dérivés

Անուղիղ

Դէպուղիղ

Թերուղիղ

Նաւուղիղ, ղղի

Ուղիղ

Պարզուղիղ

Voir tout