s.

time, moment, hour;

adv.

when, in what time;
— եւ է, no matter when;
-? առ -? when? ց-? մինչեւ յ— ? or ց-? how long ? — իցէ՝ զի, please God! o! when shall I be! when will it be that!

Other definitions containing this entry

Զինուորիմ, եցայ

to take up arms, to fly to arms, to arm one's self;
to oppose;
to take up the profession of arms;
ո՞սք երբեք զինուորիցի իւրովք թոշակօք, who goeth a warfare any time at his own charges ? զի գու զինուորիցիս նոքօք զգեղեցիկ զինուորութիւնն, that thou by them mightest war a good warfare.


Հերիք

sufficient, enough;
capable, able;
— է, it is enough, sufficient, it suffices;
— համարիլ, to be content, to content oneself;
— լինել յամս, to be adult, of age;
երբեք — ոչ ասէ, he never says, hold! enough!.


Ձեռակալ

cf. Ձերբակալ.


Ձերբակալ առնել

cf. Ձերբակալեմ.


Ձերբակալ ըմբռաել

cf. Ձերբակալեմ.


Ներբողաբան, ից

cf. Ներբողիչ.


Ներբողաբանեմ, եցի

cf. Ներբողեմ.


Ոչ

no, not, nor, none;
ոչ կամիմ, I will not;
ոչ գիտեմ, I do not know;
ոչ կարեմ, I cannot;
ոչ ոչ, neither nor;
ոչ սիրեմ զնա եւ ոչ երկնչիմ ի նմանէ, I neither love him nor fear him;
բայց գիտէի ոչ, but I did not know it;
ինչ ոչ ունի, he has nothing;
ոչ առանց պատճառի, not without cause;
յոչ կամաց, involuntarily, against one's will, by force;
ոչ եթէ, not only;
no;
ոչ եւս, no longer;
not yet;
ոչ երբէք, ոչ բնաւ, never, not at all, no;
ոչ ոք, no one, nobody, none, not one;
ոչ ոք ի ձէնջ, no one among you;
ոչ ոք ասասցէ քեզ, nobody will tell you;
ոչ ոք գտցի այնչափ յանդուգն, no one will be hardy enough;
ոչ զոք գտցես, you will not find any man;
յոչ գոյից ի գոյ ածել, զոչսն ածել ի գոյանալ, to produce or create from nothing;
շարժել յոչ բարիսն, to provoke to evil;
այո կամ ոչ, yes or no;
եղիցի ձեր բան, այոն՝ այո, եւ ոչն՝ ոչ, let your conversation be, yea, yea;
nay, nay;
ո՞չ or ո՞չ ապաքէն ասացի քեզ, did I not tell you ?
;
ոչ, տէր, no, Sir;
ո՞չ իսկ, is it not true that ?
ոչ միայն չողորմեալ, far from being touched;
եւ ոչ իսկ մարդ է, he is no man;
ոչ արդեօք զերծաւ, perhaps he is not freed;
cf. Ել.


Գերբնապէս

cf. Գերբնաբար.


Դարբուկ

cf. Դերբուկ.


Եմ, ես, է, էի, էիր, էր, եր, իցեմ, եղէ

v. auxil. to be;
է զի, էր զի, է ուրեք, է երբէք զի ..., sometimes;
it happens, it turns out;
ես եմ Աստուած՝ որ Էն, I am that I am;
ես եմ՝ ես եմ նոյն որ ջնջեմ, I am, it is I, it is I who blot out and pardon;
առն միոջ էին երկու որդիք, a certain man had two sons;
էր ամաց երկոտասանից, he was twelve years old;
յունել եմ, I am eating.


Կեանք, կենաց

life;
being, days, existence;
health;
conduct, behaviour, manners, habits;
subsistence, living, nourishment;
means, circumstances, property, substance, goods, patrimony, inheritance, wealth, possessions, fortune;
the world;
ցկեանս, for -;
ի կեանս իմ, in all my -;
երբէք ի կեանս իմ, never in my -;
զամենայն աւուրս կենաց իմոց, formy whole lifetime;
յաւիտենական, հանդերձեալ —, eternal —, the — to come, the next world;
ընթացք՝ վախճան՝ երկարութիւն կենաց, the course, the duration & the end of -;
մեկին or ամփոփ, անշուք or աննշան —, a. retired -;
obscure —, — of obscurity;
խստամբեր դժոխըմբեր՝ վտանգալից՝ բազմավրդով՝ վատ՝ չարակեաց՝ անգործ՝ ունայն —, an austere, frightful or insupportable, perilous or hazardous, checkered, base, wretched, unoccupied or idle, useless -;
— զերծ ի հոգոց եւ ի կրից, a — free from passion, uneasiness or anxieties;
անպաճոյճ՝ սակաւապետ՝ շինական՝ վաստակասէր՝ ժիր՝ զգաստ —, a simple, frugal, rural, laborious, active, sober -;
անարատ՝ բարեկարգ՝ չափաւոր՝ տեսական՝ անհոգ —, a pure, regular, moderate, contemplative, careless —;
անդորրաւէտ՝ խաղաղաւէտ՝ փափկասուն՝ հեշտալի՝ զուարճալից —, a quiet or tranquil, peaceful, delectable, effeminate or luxurious, agreeable —;
սոսկական՝ անզբօս՝ հովուական վարել կեանս, to lead a private, serious, pastoral -;
վարել, անցուցանել զկեանս, to pass one's life;
հասարակաց վարել կեանս, to live in common;
բելրկրալից վարել կեանս, to lead a happy, comfortable —;
դողալ ի վերայ կենաց ուրուք, to tremble for another's — or days;
կեանս պարգեւել, to grant — to;
շահել զկեանս, to gain one's living;
ի վտանգ արկանել զկեանս, to imperil, to hazard or expose one's — to danger;
ազատել կամ կորուսանել զկեանս, to save or lose the —;
ի կենաց արկանել՝ զրաւել՝ կարճել՝ լուծանել՝ բառնալ, to deprive of —, to put to death, to kill;
ընդ մէջ կենաց եւ մահու լինել, to be a question of — or death;
ի կենաց անկանել՝ պակասել, to lose one' s life, to die;
հրաժարել ի կենաց, to renounce -;
փոխիլ ի կենաց աստի, to make one's exit from this world;
ելանել ի կենաց, to depart this -;
սուղ են —, — is short;
ի վտանգի կան — նորա, his — is in danger;
ընդ կեանս եւ ընդ մահ, half alive & half dead;
տալ տաց զկեանս իմ վասն նորա, I would lay down my — for him or her;
ի կեանս եւ ի մահու, in — & — death;
ժամանակն է ոստայն կենաց or որ հինու զկեանս, time is the stuff that — is made of;
ընդ կենաց եւ վախճանն, people die as they live.


Ներբերութիւն, ութեան

cf. Ներբերումն.


Սակաւ, ու, ուց

somewhat, less;
—, առ —, little by little, by degrees, by little and little, insensibly;
— անգամ, — երբեք, rarely, seldom;
ոչ —, many, much, not less;
— ինչ, —ս, առ — մի, few, not very, somewhat, rather, a little, cf. Փոքր մի, cf. Փոքր ինչ, cf. Խուն մի;
առ — մի, ի — ժամանակի, յետ —ուց, shortly, in a short time, for a moment;
յետ — միոյ, shortly after;
—ուք, with few attendants;
in few words, briefly, in short;
ոչ —ք ի նոցանէ, many of them;
ճաշակեցի — մի մեղր, I ate some or a little honey;
մարթի եւ ի —էն՝ — տալ, a little may be offered even of a little;
cf. Շատանամ.


Անագան

late, behindhand, tardily, long, slowly;
late, tardy;
long, slow, not ready, not prompt;
— ուրոմն, — երբէք, too late very late;
at latest, at the latest.


Երբէք

sometimes, from time to time;
never, at no time;
—, ոչ —, մի —, never, no, not, for ever;
ոչ — իկեսցէ, — ոչ եկեսցէ, he will never come;
մի —, — մի զլանար, do not refuse him;
է՝ էր —, երբէք երբեք, from time to time, now and then, ever and annon;
— ուրեք, sometimes.


Ձեռբակալ

cf. Ձերբակալ.


Մի՛

no, not, none;
մի՛ ասեր ինչ, say nothing about it;
մի՛ արդեօք, is it not ?
մի՛ արդեօք դու իցես եգիպտացին, art not thou that Egyptian ? is it not you ?
մի՛ գուցէ, lest, for fear that;
that it may not;
մի՛ երբեք, մի՛ բնա, never, not at all;
մի՛ եւ մի՛ or մի՛ եւ մի՛ իւիք, beware ! not at all, by no means, never;
մի՛ եւս, never, not again, no more;
մի՛ եւս առներ, take care not to do so again;
մի՛ իւիք, by no means;
մի՛ եղիցի, մի՛ լիցի, may it never be ! God forbid ! never;
մի՛ ոք, nobody;
մի՛ perhaps ?
կերիցէ մի՛, neither should he eat;
մի՛, մի՛ վշտացուցանէք զիս, no, no, do not afflict me.


Ներբողաբանութիւն, ութեան

cf. Ներբող.


Վարք, րուց

life, habits, manners, conduct, behaviour, morals;
use, employment;
անարատութիւն վարուց, morality;
ընտիր, բարեկիր —, good morals;
անարատ, անբիծ —, pure morals;
գեղեցիկ վարովք վարեցան, they led a good life;
որք գերաշխարհիկք են վարուք, who show themselves pure of heart;
է երբեք զի եւ անբարիք ծնանին օրէնս բարիս, good laws are often produced by evil customs.


Մերթ

sometimes, now and then, from time to time;
cf. Երբեմն.


Ներբողեան, ենի

cf. Ներբող.


Voir tout

s.

τὸ πότε quando Անորոշ հարցական մակբայ անուանացեալ. մի ի տասն ստորոգութեանց՝ յայտարար որոշման ժամանակի. կամ ժամանակ.

Յաղագս երբին, եւ ուրին. (Արիստ. ստորոգ.։)

Երբն ժամանակական է. (Բրս. ծն.։)

Զե՛րբն եւ զո՛ւրն. (Վրդն. ծն.։)

Ի վերայ բերէ զյորժամ եղեւն, զե՛րբն ըստ պարագրութեան ոչ մեկնելով եւ որոշելով. (Փիլ. այլաբ.։)

Գեր ի վերոյ քան զե՛րբն են այսոքիկ. (Առ որս. ՟Գ։)

Մի՛ ածեր ինձ օր տարաժամ ի համառօտս երբի. (Նար. ՟Ձ՟Բ։)

adv.

ԵՐԲ. մ. ὄτε, ὄταν quando, quum Իբրեւ. յորժամ. (որ առ մեօք առաւել ռամկօրէն վարի, երբ, եբ, երբոր. նէղաման, հաչան քի ).

Հրեշտակք երբ լսեն զանունն աստուծոյ, ուրախ լինին։ Երիկունն երբ ի մահիճսն ելանես, համարեա՛ թէ ի գերեզման ես իջեալ. (Նեղոս.։)

Կամ πότε, ὄτε aliquando, modo Երբեմն, մերթ, է՛ զի.

Պիւթագորաս յանձն իւր երբ թուփ, երբ ծառ, երբ ձուկն, երբ աղջիկ լինէր. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 19։)

շ.

Կամ որպէս շ. Որովհետեւ, քանզի. քանի որ.

Ընդէ՞ր է ինձ սրբութեան ծարաւել՝ երբ դու ես իմ սրբութիւն. (Լմբ. պտրգ.։)

Զիա՞րդ կատարեալ լինիմ, երբ չունիմ ինչք. (Բրսղ. մրկ.։)

Ե՞ՐԲ. (մ. հրց). πότε; quando? Յորո՞ւմ ժամանակի. յորո՞մ ժամու արդեօք. յո՞րժամ. ե՞րբ, ո՞ր ատեն.

Ե՞րբ տեսաք զքեզ։ Ե՞րբ եկիր այսր։ Ե՞րբ դարձցիս։ Ես ե՞րբ առնիցեմ ինձ տուն. (Մտթ.։ Յհ.։ Նեեմ. ՟Բ. 6։ Ծն. ՟Լ. 30։)

Նոյն է եւ անորոշ հարցականն.

Զի ո՛չ գիտէք, ե՛րբ ժամանակն իցէ. (Մրկ. ՟Ժ՟Գ. 33։)

ԱՌ Ե՞ՐԲ. Նոյն ընդ վ.

Առ ե՞րբ արարից ... առ վաղիւ. (Ել. ՟Ը. 9։)

ՑԵ՞ՐԲ. cf. մինչեւ ցե՞րբ. ինչուան ե՞րբ, քանի՞ մէկ.

Ցե՞րբ է այդ արքայ, ցե՞րբ ի միտս քո փորձես զմեզ. (՟Գ. Մակ. ՟Ե. 22։)

մջ.

Ե՞ՐԲ ԻՑԷ, ԶԻ. մջ. πότε; quando? Իցէ՞ թէ. երանի՞ թէ. ա՛խ ե՞րբ կըլլայ որ.

Ե՞րբ իցէ, զի մեռցի, եւ կորիցէ անուն նորա. (Սղ. ՟Խ. 6։)

Ե՞րբ իցէ, զի ելից ի թանձրադանդաղ ձանձրալի մարմնոյս։ Ե՞րբ իցէ, զի տեսից զքեղ տէր քրիստոս. եւ այլն. (Եղիշ. ՟Ը։)

Նոյն իմաստ պահի եւ ի մակբայն.

Ասեմ, ե՞րբ իցէ տիւ, ե՞րբ իցէ երեկ. (Յոբ. ՟Է. 4։)

adj.

ԵՐԲ ի. ա. որպես Անժամանակն մտեալ ըստ ժամանակաւ.

Եւ ծոցածին բանին անեղ եղեալ երբին։ Երբին անկէտի կէտ ժամանակեայ (սուրբ կոյս). (Շ. տաղ.։)

Étymologie

Warning, for now, these are the entries' title sharing the same character string regardless of its position, not the entries sharing the same root.

Mots dérivés

Անգիներբու

Աներբ

Գազերբուակ

Գերբնաբար

Գերբնական

Գերբնապէս

Գիներբուք

Գուցէ երբեք

Դերբայ, ի

Դերբուկ, բկաց

Երբայագէտ

Երբեմն

Երբէք

Երբուծ, բծոյ

Զի մի երբէք

Է երբեմն

Ձերբազատ

Ձերբազատիմ, եցայ

Ձերբազատութիւն, ութեան

Ձերբակալ

Voir tout