s.

pike;
javelin, dart, lance.

s.

ԱՇՏԵԱՅ որ եւ ԱՇՏԷ, ի, ից. ասի եւ ԱՇՏԷՆ, իբր ռմկ.(լծ. լտ. հա՛սդա, թ. խըշտ) βολίς, δοράτιον. hasta, hastile, jaculum. Նիզակ. արդն. տէգ. գեղարդն փոքր ձգելի ի բացեայ. գասդանիչա. սիւնկիւ. հարպա.

Ամենայն աշտեայք զօրաւորաց (կամ նետք սպառազինաց). (Երգ. ՟Դ. 4։ Նիւս. երգ.։)

Առեալ վահանս եւ աշտեայս. (՟Ա. Մնաց. ՟Ժ՟Բ. 8։)

Զզէնսն, զվահանսն, եւ զաշտեայս։ Աշտէիւք զօրաւորացն. (Նիւս. երգ.։)

Հեռի զաշտէսն արձակեալ։ Աշտէիւ հարեալ սատակեն. (Խոր. ՟Բ. 5։)

Բարձեալ աշտեայս հանապազակիր ի պատրաստութիւն գազանացն՝ որ ի մայրիսն։ Եհար միով աշտէիւն ընդ միջոց թիկանցն։ Եւ են ստացեալ զէնս աշտեայ հանապազ կրելով ընդ ինքեանս. (Արծր. ՟Բ. 7։)

Աշտէին նիզակաւ ի մահ սատակէ. (Նար. ՟Հ՟Ա։)

Ի գիրկբ մարցն աշտէիւք խոցեալ. (Լաստ. ՟Բ։)

Լայն աշտէնն, որ մխեցաւ ի կողն. (Լծ. նար.։)

• (ի հլ. սեռ. աշտէի ևն) «հեռուից նետելու կարճ նիզակ» Երգ. դ. 4. Ա. մնառ. ժբ. 8. Նիւս. երգ. Արծր. յետնաբար ունինք նաև աշտէ Խոր. աշտէն Լծ. նար. ձևերը. հո-լովեալ ձևերից ոմանք էլ, ինչպէս սեռ. աշ-տէի, գրծ. աշտէիւք ևն, յետին վկայութեանց մէջ կարող են ուղ. աշտէ ձևից յառաջացած լինել։ Աշտէն ձևի հետ միանում է աշտեան։ Ածանցման մէջ ունինք աշտենաւոր Եփր. վկ արև. 71, Մամիկ. 23, Ճառընտ. աշտէաւռ Մխ. այրիվ. էջ 11. ուրիշ ձև չկայ։

• = Հպրս. և զնդ. aršti-, սանս. ršti «նի-ղակ». կայնաև պհլ. aršt (Horn, Grdr. էջ 266), բայց սա պարզապէս զնդ. բառի տա-ռադարձութիւնն է. հպրս. aršti-ձևը պիտի տար պհլ. *ašt, որից հյ. *աշտ և -եայ վեր-ջաւորութեամբ աշտեայ (հմմտ. բազէ)։ Հպրս. aršti-ձևի մօտ կար նաև *ršti-ձե-վը, որից ծագում է պրս. [arabic word] xišt «նի-ղակ, տէգ» և սրանից էլ հյ. խիշտ, խըշ-տաւոր։ Այս իրանեան ձևերից են նաև քրդ. [arabic word] heš «տէգ, մական» և ավար. աշթի քկացին, տապար»։-Հիւբշ. 102, 510։

• ՆՀԲ և Հիւնք. դնում են լծ. լտ. hasta, թրք. (իմա՛ պրս.) xišt։ Peterm. 21 լտ. hasta։ Justi, Zendsp. 43 զնդ. ašta և սանս. ašta։ Տե՛ս և Pictet 1, 199 և 2, 209 ըստ Lag. Arm. Stud. § 147, Muller WZKM 9. 38Ո և 10, 353 ուղիղ է մեկնում, բայց մեր բա-ռի -եայ վերջաւորութիւնը բացատրելու համար՝ ենթադրում է թէ պհլ. բառը նախ անցած լինի ասորերէնի *aštā, *aštāyā ձևով և այստեղից էլ անցած հայերէնի։ Բայց այսպիսի ասորի բառ չկայ։ Jensen ՀԱ 1904, 184 զտնելով հառ..tai կամ ...tia «տէգ» ձևով մի բառ՝ ենթադրում է, որ հայ բառը բնիկ է և ո՛չ փոխառութիւն։ Պատահական

• նմանութիւն ունի ասոր. [syriac word] ︎ šədāita «նիզակ», որ ծագում է [arabic word] šədā «նե-տեւ» արմատից։